An toàn nước học sinh: kỹ năng sống không thể tiếp tục bị xem nhẹ
An toàn nước học sinh là tổng hợp các kiến thức, kỹ năng bơi trẻ em, nhận diện nguy cơ dưới nước và cách ứng xử khi xảy ra tai nạn, giúp trẻ biết tự bảo vệ bản thân, hỗ trợ người khác và hạn chế tối đa nguy cơ đuối nước trong đời sống hằng ngày. Nhìn vào các vụ tai nạn thương tâm, điều dễ thấy là phần lớn trẻ không được dạy bài bản về phòng chống đuối nước, hoặc chỉ nghe nhắc qua loa trong các buổi sinh hoạt ngoại khóa. Đây không còn là khoảng trống nhỏ trong giáo dục, mà là một lỗ hổng an toàn trực tiếp đe dọa tính mạng. Nếu nhà trường vẫn coi bơi lội và an toàn nước là hoạt động phụ, chúng ta đang chấp nhận rằng điểm số trên bảng là ưu tiên cao hơn sự sống còn của trẻ.
Khi trường học bước ra khỏi lớp: Sơn Bằng và cách biến lý thuyết an toàn nước thành phản xạ sống
Một tín hiệu tích cực là nhiều trường đã bắt đầu coi phòng chống đuối nước là nội dung phải dạy chính thức, không chỉ là khẩu hiệu dán trên tường. Ngày 09/4/2026, Công an xã Hương Sơn phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền về phòng, chống đuối nước, Luật Trẻ em và an toàn trên không gian mạng cho học sinh Trường Tiểu học Sơn Bằng. Cùng ngày, buổi chuyên đề được triển khai cho 18 giáo viên và 208 học sinh nhà trường, lồng ghép nhận diện khu vực nước nguy hiểm, tình huống dễ gây tai nạn và nguyên tắc an toàn khi vui chơi dưới nước. Điểm đáng giá không nằm ở số buổi tuyên truyền mà ở cách tiếp cận: cho học sinh thực hành sử dụng dây thừng, phao cứu sinh, diễn tập tình huống thay vì chỉ ngồi nghe giảng. Khi trẻ được luyện phản xạ hô hoán, tìm người lớn, sử dụng vật dụng sẵn có để hỗ trợ cứu nạn, kỹ năng an toàn nước học sinh bắt đầu chuyển từ lý thuyết sang năng lực thực sự có thể cứu mạng.
Lớp bơi miễn phí: cơ hội công bằng để mọi trẻ biết bơi và sống sót dưới nước
Lý thuyết và diễn tập trên cạn là chưa đủ; trẻ phải được học bơi trong môi trường có giáo viên, thiết bị và quy trình rõ ràng. Tại một chương trình lớp bơi dành cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, Ban Tổ chức đã trao tặng kính bơi và phao tay cho các em tham gia nhằm động viên và tạo điều kiện để các em yên tâm học tập, rèn luyện. Khóa học diễn ra trong 12 buổi, từ thứ Ba đến chủ nhật hằng tuần, thời gian từ 08 giờ đến 10 giờ. Nội dung giảng dạy bao gồm các kỹ thuật bơi cơ bản, kỹ năng nổi và thở dưới nước, kỹ năng sinh tồn, phòng chống đuối nước và hướng dẫn xử lý một số tình huống khẩn cấp khi xảy ra sự cố dưới nước. Một câu nói nên được trích lại nguyên văn: "Ban Tổ chức cam kết các học viên tham gia đầy đủ, nghiêm túc và thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên sẽ biết bơi và nắm được những kỹ năng sinh tồn cơ bản dưới nước". Đó là lời cam kết về quyền được an toàn, không chỉ là một khóa học ngoại khóa.
Khi công an, đoàn thể và nhà trường cùng coi nước là môi trường phải học để sống
Điểm chung của các mô hình trên là không ai làm một mình. Tại Sơn Bằng, hoạt động tuyên truyền cho thấy sự phối hợp chặt giữa lực lượng Công an, tổ chức đoàn thể và nhà trường trong bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em. Không chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức, chương trình góp phần hình thành các kỹ năng sống thiết yếu, giúp học sinh biết tự bảo vệ mình trước nguy cơ trong cuộc sống, từ môi trường nước đến không gian mạng. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, hỗ trợ phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ. Khi cộng đồng đồng thuận rằng kỹ năng bơi trẻ em và an toàn nước phải được ưu tiên như học chữ, chúng ta đang chuyển trọng tâm giáo dục từ "học để thi" sang "học để sống".
Kết luận: coi bơi và an toàn nước như môn bắt buộc, không phải hoạt động phong trào
Nhìn từ các lớp bơi miễn phí và những buổi tuyên truyền phòng chống đuối nước, có thể thấy một hướng đi rõ ràng: trang bị an toàn nước học sinh phải trở thành phần chính thức trong chương trình giáo dục, được xây dựng bài bản, có sự tham gia của chuyên gia, lực lượng chức năng và tổ chức xã hội. Chúng ta cần dám nói thẳng rằng một hệ thống giáo dục bỏ qua kỹ năng sinh tồn dưới nước là hệ thống chưa hoàn thành trách nhiệm. Lớp bơi miễn phí không phải ân huệ cho một nhóm nhỏ học sinh khó khăn, mà là bước đầu để khẳng định quyền được an toàn nước của mọi trẻ. Phòng chống đuối nước chỉ hiệu quả khi kỹ năng bơi trẻ em được dạy sớm, dạy đúng và dạy cho tất cả, thay vì chờ đến lúc tai nạn xảy ra mới vội vã tuyên truyền. Muốn giảm số trẻ chết vì nước, hãy bắt đầu từ việc đưa nước vào chương trình học như một môn bắt buộc của cuộc đời.
