Chiến lược mới: dùng quy hoạch đất đai để kéo vốn về Hải Phòng
Chiến lược thu hút đầu tư mới của Hải Phòng là sự kết hợp giữa việc chủ động thu hồi đất, bố trí quỹ đất cho khu công nghiệp, đô thị, logistics và hạ tầng, đồng thời đưa các khu đất tiềm năng vào đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư để tạo cạnh tranh và minh bạch, qua đó định vị thành phố như một trung tâm đầu tư của vùng duyên hải Bắc Bộ. Mấu chốt ở đây không phải là thêm vài dự án rời rạc, mà là một bước chuyển tư duy: đất đai được nhìn như công cụ chiến lược để tái cấu trúc không gian phát triển, thay vì chỉ là nguồn lực khai thác thụ động. Nghị quyết số 44/NQ-HĐND đã bổ sung 27 dự án, công trình vào danh mục phải thu hồi đất, với tổng diện tích 572,95 ha. Đây là bước đi cho thấy thành phố chấp nhận xử lý những điểm nghẽn về mặt bằng để mở đường cho các dự án hạ tầng và công nghiệp mới. Đồng thời, thành phố phê duyệt danh mục ưu tiên thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030, bao phủ khu công nghiệp, đô thị, nhà ở, logistics, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ thương mại. Cùng lúc, 25 khu đất với diện tích 259,859 ha được đưa vào danh mục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, cho thấy cách tiếp cận nhất quán: quy hoạch – thu hồi – đấu thầu – triển khai, thay vì chắp vá từng dự án.
Thu hồi đất quy mô lớn: nền tảng cho khu công nghiệp và hạ tầng chiến lược
Hải Phòng thu hồi đất lần này không phải để tích trữ, mà để tái phân bổ cho các khu công nghiệp Hải Phòng và dự án hạ tầng Hải Phòng có tính chất dẫn dắt. Trong 27 dự án phải thu hồi đất với tổng diện tích 572,95 ha, nổi bật là dự án hạ tầng Khu công nghiệp Tiên Lãng 1 tại xã Hùng Thắng, chiếm tới 416,06 ha, tương đương khoảng 72,6% tổng diện tích thu hồi. Đây là thông điệp rất rõ: công nghiệp, đặc biệt là các khu vực gắn với sân bay Tiên Lãng và hành lang logistics phía Nam, chính là ưu tiên số một. Đi cùng với đó là các dự án tái định cư để giảm xung đột xã hội khi Nhà nước thu hồi đất, như các khu tái định cư tại Vĩnh Bảo, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hoàng Lâu, Tiên Lãng. Việc dành quỹ đất cho tu bổ di tích Nguyễn Bỉnh Khiêm, nhà máy đốt chất thải phát điện ở Bạch Đằng và nhà máy xử lý chất thải xây dựng tại Đông Hải cho thấy thành phố không chạy theo công nghiệp bằng mọi giá, mà vẫn giữ chỗ cho môi trường, văn hóa và dịch vụ công. "Việc thu hồi 572,95 ha đất cho 27 dự án là lựa chọn chính trị mạnh mẽ, đặt nền móng không gian cho thế hệ dự án mới".
Danh mục ưu tiên: 37 khu công nghiệp, 52 dự án nhà ở, 18 dự án logistics
Điểm đáng chú ý nhất trong danh mục ưu tiên thu hút đầu tư là sự phối hợp giữa khu công nghiệp Hải Phòng, đầu tư bất động sản Hải Phòng và các dự án logistics Hải Phòng trong một bức tranh thống nhất. Ở lĩnh vực công nghiệp, thành phố đưa 37 khu công nghiệp vào danh sách – từ KCN Lạch Huyện 1 quy mô 620-660 ha, KCN Tam Hưng – Ngũ Lão 150-170 ha, KCN phía Bắc đảo Cái Tráp 130-140 ha tại khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, đến KCN sân bay Tiên Lãng (256 ha) và KCN Trấn Dương – Hòa Bình 220-240 ha ở khu kinh tế ven biển phía Nam. Không khó để thấy chiến lược: phủ kín các cửa ngõ cảng biển, sân bay và hành lang giao thông bằng các cực công nghiệp. Bên cạnh quỹ đất công nghiệp, 52 dự án nhà ở được đưa vào danh mục ưu tiên trong 5 năm tới. Từ các khu đô thị du lịch như Hồ Bến Tắm 503 ha, Cát Đồn 158 ha, đến khu đô thị hỗn hợp phía Đông đại lộ Võ Nguyên Giáp 162 ha và các khu dân cư, nông thôn mới quy mô hàng chục ha, thành phố đang chuẩn bị nền tảng cho lực lượng lao động và dịch vụ đi kèm công nghiệp. Trong nhóm dịch vụ thương mại, 18 dự án được ưu tiên, trong đó nổi bật là cụm trung tâm logistics cảng Nam Đồ Sơn 2.500-3.000 ha, Trung tâm logistics Lạch Huyện 300-650 ha và các trung tâm logistics phía Bắc, Nam Đồ Sơn quy mô hàng trăm ha. Các dự án hạ tầng kỹ thuật – gồm 16 dự án như trục kết nối cảng Lạch Huyện – sân bay Gia Bình, vành đai 2, công viên bờ Nam sông Cấm – chính là mạch máu cho toàn hệ sinh thái này.
Đấu thầu quỹ đất: tạo sân chơi cạnh tranh cho nhà đầu tư bất động sản
Nếu thu hồi đất là khâu chuẩn bị, thì việc đưa 25 khu đất vào đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là bước mở cửa thị trường bất động sản trên nền tảng minh bạch hơn. HĐND thành phố đã thông qua nghị quyết điều chỉnh danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu có sử dụng đất giai đoạn 2025–2026 và phê duyệt danh mục 2026–2030, bổ sung thêm 25 khu đất với tổng diện tích khoảng 259,859 ha. Đáng chú ý, 13 khu đất với khoảng 217,96 ha được đề xuất đấu thầu theo điểm a khoản 1 Điều 126 Luật Đất đai, chủ yếu là các khu dân cư, khu phát triển nhà ở thương mại như khu dân cư thương mại Đông Giao 42,11 ha ở xã Cẩm Giàng, hai khu phát triển nhà ở thương mại tại trung tâm xã Kiến Hải (42 ha và 14,7 ha). Nhóm còn lại gồm 12 khu đất với tổng diện tích khoảng 41,899 ha, dự kiến triển khai các dự án công như nhà máy xử lý chất thải rắn cấp thành phố tại thôn Pháp Cổ 1 (30 ha) và trung tâm chăm sóc người cao tuổi tại phường Kiến An. Việc cho đấu thầu cả các dự án nhà ở thương mại lẫn dự án hạ tầng xã hội cho thấy Hải Phòng hiểu rằng đầu tư bất động sản Hải Phòng không thể chỉ là trò chơi của phân khúc cao cấp; nó phải gắn với dịch vụ xã hội, môi trường và nhu cầu cộng đồng.
Kết luận: Hải Phòng tự thiết kế vai trò trung tâm đầu tư vùng
Nhìn tổng thể, chiến lược hiện nay không đơn thuần là "Hải Phòng thu hồi đất" để giao cho dự án, mà là một kế hoạch tái thiết không gian phát triển. Thu hồi 572,95 ha cho 27 dự án, xây dựng danh mục ưu tiên với 37 khu công nghiệp, 52 dự án nhà ở, 18 dự án dịch vụ thương mại cùng 16 dự án hạ tầng kỹ thuật, và bổ sung 25 khu đất 259,859 ha để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là những mảnh ghép của một bức tranh chung: thành phố tự vẽ lại bản đồ kinh tế của mình. Câu hỏi quan trọng không còn là "Hải Phòng có đủ đất không" mà là "Hải Phòng dùng đất như thế nào". Và câu trả lời đang hiện ra khá rõ: đất cho công nghiệp và logistics gắn với cảng, sân bay; đất cho đô thị, nhà ở gắn với lực lượng lao động; đất cho hạ tầng và dịch vụ công để giảm chi phí xã hội. Nếu thành phố giữ được kỷ luật thực thi – từ giải phóng mặt bằng, đấu thầu đến triển khai – thì chiến lược đất đai đồng bộ này đủ sức đưa Hải Phòng từ một cửa ngõ biển thành một trung tâm đầu tư của cả vùng.
