Hợp tác Singapore – Việt Nam: Từ chiến lược ngoại giao đến bài toán tăng trưởng mới
Hợp tác Singapore Việt Nam hợp tác là quá trình hai bên mở rộng liên kết về phát triển đô thị thông minh, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và tích hợp chuỗi cung ứng Đông Nam Á, nhằm tận dụng tái cấu trúc kinh tế khu vực để nâng cấp mô hình tăng trưởng của cả hai nước. Chính điểm này khiến quan hệ song phương vượt xa khuôn khổ ngoại giao truyền thống. Sau khi hai nước nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, quan hệ giữa Hà Nội và các đối tác Singapore đạt nhiều bước tiến rõ rệt. Đây không chỉ là nâng cấp trên giấy tờ, mà là bối cảnh cho một “phòng thí nghiệm” chính sách, nơi đô thị, công nghệ và chuỗi cung ứng được gắn vào cùng một tầm nhìn. Câu hỏi không còn là có hợp tác hay không, mà là Việt Nam sẽ đứng ở nấc giá trị nào trong cấu trúc mới này.
Hà Nội – Singapore: Đô thị thông minh là phép thử năng lực quản trị
Hà Nội đang nhìn thấy ở Singapore một “bản nháp” cho tương lai phát triển đô thị của mình. Tại buổi tiếp giữa Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng và Đại sứ Singapore Rajpal Singh, hai bên khẳng định Hà Nội và Singapore có mối quan hệ gắn kết sâu sắc, với nhiều tương đồng về định hướng và ưu tiên phát triển, tạo dư địa lớn để mở rộng hợp tác. Việc công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm được xem như lời mời chính thức dành cho doanh nghiệp và viện nghiên cứu Singapore tham gia quy hoạch, phát triển và quản trị đô thị. Với kinh nghiệm lâu năm trong phát triển đô thị thông minh – từ điều hành giao thông đến kiểm soát ngập lụt và quản lý đô thị – Singapore đang trở thành đối tác chiến lược khu vực tự nhiên của Hà Nội. Nếu Hà Nội không biến hợp tác này thành cải cách thể chế và năng lực quản trị, đô thị thông minh sẽ chỉ dừng lại ở khẩu hiệu.
Đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực: BLOCK71 không thể là “đảo” riêng lẻ
Điểm thú vị là hợp tác không dừng ở hạ tầng cứng. Hà Nội xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới, và đã cùng Đại học Quốc gia Singapore ký Tuyên bố chung thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới theo mô hình BLOCK71. Đây là bước đi đúng: thay vì chỉ mời vốn, Hà Nội mời cả mô hình hệ sinh thái. Song nếu hệ sinh thái này không gắn với đào tạo nhân lực, chính sách và nhu cầu của doanh nghiệp Việt, nó sẽ thành “ốc đảo” công nghệ. Thành phố cũng kỳ vọng tiếp tục đẩy mạnh những lĩnh vực hợp tác truyền thống như đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản trị, qua đó củng cố năng lực đội ngũ cán bộ trong quản lý và phát triển đô thị. Hợp tác kiểu mới đòi hỏi coi nhân lực và thể chế là hạ tầng nền, chứ không chỉ là phụ trợ.
Chuỗi cung ứng Đông Nam Á: Cơ hội FDI hay bài kiểm tra sức bật doanh nghiệp Việt?
Khi chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, Việt Nam đứng trước cơ hội thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Tại một diễn đàn về chuyển dịch chuỗi cung ứng, các chuyên gia cho biết Việt Nam tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong thu hút FDI, với Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc, Hồng Kông, Malaysia và Nhật Bản là những đối tác chính trong 8 tháng đầu năm. Một nhận định đáng trích dẫn là: doanh nghiệp nội địa chỉ có thể tận dụng cơ hội nếu đồng thời nâng cao năng lực và xây dựng hệ sinh thái sản xuất có khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Điều này cho thấy chuỗi cung ứng Đông Nam Á, với tâm điểm là Việt Nam và Singapore, đang chuyển từ “cuộc chơi thu hút vốn” sang “cuộc thi năng lực”. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ dừng ở lắp ráp giá trị thấp, phần giá trị cao sẽ thuộc về các tập đoàn ngoại.
Từ ưu đãi thuế đến đối tác chiến lược khu vực: Thước đo là năng lực, không phải dự án
Dòng vốn FDI từ Singapore và các đối tác khác chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là chính sách phải xoay trục sang nâng cấp năng lực doanh nghiệp trong nước. Một chuyên gia thuế đề xuất 8 nhóm giải pháp chính sách thuế nhằm nâng cấp năng lực doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, với trọng tâm là ưu đãi gắn với R&D, nhân lực, công nghệ và khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Quan điểm này thẳng thắn: hệ thống ưu đãi phải chuyển từ ưu tiên địa bàn, quy mô vốn sang ưu tiên kết quả như năng suất, R&D, tỷ lệ nội địa hóa. Đây chính là mảnh ghép còn thiếu để quan hệ Singapore Việt Nam hợp tác trở thành đối tác chiến lược khu vực thực chất. Nếu không đo bằng năng lực và kết quả, cả đô thị thông minh lẫn chuỗi cung ứng Đông Nam Á sẽ chỉ dừng ở những bản ký kết đẹp – nhưng ngắn hạn.
