Cảng hàng không Cà Mau: dự án nước rút định hình lại cửa ngõ vùng cực Nam
Cảng hàng không Cà Mau là dự án mở rộng và nâng cấp sân bay nhằm tăng chiều dài đường cất hạ cánh, nâng chuẩn khai thác lên cấp 4C, đồng thời mở rộng nhà ga để nâng công suất phục vụ hành khách và hàng hóa, qua đó tái định vị sân bay này như một cửa ngõ giao thông quan trọng cho vùng cực Nam và cả khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Điểm đáng nói là dự án hiện đã hoàn thành hơn 65% khối lượng công trình, chính thức bước vào giai đoạn thi công nước rút. Đây không chỉ là câu chuyện “về đích đúng tiến độ”, mà là bài kiểm tra năng lực tổ chức hạ tầng giao thông của một địa phương đang khát khao bứt phá. Cách Cà Mau đưa Cảng hàng không Cà Mau trở lại khai thác sẽ cho thấy tỉnh có dám lấy sân bay làm đòn bẩy phát triển hay chỉ xem đó là một công trình phải hoàn thành cho đủ quy hoạch.
Tiến độ 65% và cuộc chạy đua với thời gian
Nhìn vào con số 64,8% giá trị hợp đồng phần xây dựng khu bay đã được thực hiện, tương ứng khoảng 1.208 tỷ đồng, có thể thấy Cảng hàng không Cà Mau không còn là bản vẽ trên giấy mà là một đại công trường đang tăng tốc. Sau kỳ nghỉ lễ, gần 400 kỹ sư, công nhân cùng hơn 200 thiết bị đã được huy động thi công xuyên đêm, xuyên lễ để bám tiến độ. Theo kế hoạch, các công việc chính phải hoàn thành trong tháng 9, bay hiệu chuẩn dự kiến tiến hành trong tháng 10, còn hồ sơ cấp phép khai thác phải khép lại trong tháng 11. Đây là một lịch trình tham vọng: chỉ cần một khâu nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ bị trễ, toàn bộ mốc "sân bay khai thác 2026" có thể bị xô lệch. Việc lãnh đạo tỉnh liên tục xuống hiện trường, nhấn mạnh yêu cầu rút ngắn thời gian nhưng vẫn bảo đảm chất lượng công trình cho thấy Cà Mau hiểu rõ: một đường băng hoàn thành vội vàng sẽ là rủi ro dài hạn, không phải thành tích ngắn hạn.
Nâng cấp đường băng, nhà ga: bước chuyển từ sân bay nhỏ lên chuẩn 4C
Trước khi tạm đóng cửa, Cảng hàng không Cà Mau chỉ đủ điều kiện khai thác máy bay cỡ nhỏ như ATR72, với đường cất hạ cánh dài 1.500m, rộng 30m và sân đỗ khoảng 7.200m². Việc mở rộng lần này là một cuộc “đại phẫu”: xây mới đường cất hạ cánh kích thước 2.400m x 45m, kèm đường lăn 128m và sân đỗ có khả năng bố trí đồng thời 3 vị trí cho Airbus A320/A321. Theo quy hoạch giai đoạn 2021-2030, Cảng hàng không Cà Mau được định hướng đạt cấp 4C, công suất khoảng 1 triệu hành khách và 1.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Ở phần nhà ga, công trình đã đạt 72,8% giá trị hợp đồng, phần xây dựng cơ bản hoàn thành và đang lắp đặt nội thất, thiết bị, phấn đấu hoàn thành trước ngày 12/9. Công suất thiết kế khoảng 500.000 hành khách nội địa mỗi năm, có thể mở rộng lên 1 triệu khi nhu cầu tăng. Câu hỏi đặt ra là: Cà Mau có chiến lược đủ mạnh để lấp đầy công suất này, hay nhà ga mới sẽ chỉ là không gian rộng rãi cho những chuyến bay thưa thớt?
Từ đường bay hạn chế đến kỳ vọng mạng kết nối mới
Trước khi nâng cấp, mạng đường bay tại Cà Mau khá khiêm tốn: chỉ có VASCO khai thác một chuyến mỗi ngày giữa TP.HCM và Cà Mau bằng ATR72 hoặc ATR42. Việc đầu tư hạ tầng mới nhắm thẳng vào thay đổi này. Theo thông tin từ Vietnam Airlines, sau khi sân bay hoạt động trở lại, đường bay Cà Mau – TP.HCM dự kiến sử dụng Airbus A321 thay cho ATR72. Đây là bước nâng cấp cả về sức chở lẫn trải nghiệm, báo hiệu tham vọng nâng sân bay từ vai trò “nối Cà Mau với TP.HCM” thành cửa ngõ kết nối rộng hơn. Đường bay Cà Mau – Hà Nội được đánh giá có tiềm năng, song phương án khai thác vẫn đang được nghiên cứu. Điều đó cho thấy bài toán thị trường chưa hề đơn giản: hạ tầng có thể sẵn sàng từ cuối năm, nhưng để có mạng đường bay phong phú, tỉnh phải chứng minh nhu cầu thực sự, thay vì chỉ kỳ vọng hãng hàng không tự mạo hiểm. Nếu Cà Mau không sớm gắn chiến lược khai thác sân bay với phát triển du lịch và kinh tế biển, lợi thế "tỉnh duy nhất giáp ba mặt biển" có nguy cơ tiếp tục bị bỏ lỡ.
Sân bay khai thác năm 2026: cơ hội lớn, trách nhiệm không nhỏ
Việc Cảng hàng không Cà Mau đặt mục tiêu hoàn tất bay hiệu chuẩn trong tháng 10 và cấp phép khai thác trong tháng 11 cho thấy tham vọng rõ ràng: sân bay phải trở lại hoạt động ngay khi hạ tầng sẵn sàng. Đáng chú ý, toàn bộ dự án sử dụng vốn của doanh nghiệp với tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng – nghĩa là áp lực hiệu quả khai thác sẽ rất thực tế, không chỉ mang tính phong trào. Lãnh đạo tỉnh đã gọi đây là công trình trọng điểm, "có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế – xã hội của địa phương". Câu nói này sẽ chỉ có giá trị khi Cà Mau biến sân bay thành một mắt xích trong chiến lược hạ tầng giao thông Đồng bằng sông Cửu Long và phát triển du lịch Cà Mau, chứ không coi đó là điểm đến cuối cùng. Khi sân bay khai thác 2026, người dân sẽ mong chờ nhiều hơn một nhà ga khang trang: họ chờ những đường bay mới, dịch vụ ổn định và cơ hội việc làm gắn với sân bay. Kết luận ở thời điểm này khá rõ: Cảng hàng không Cà Mau đã đi được hơn nửa đường về mặt công trình; phần còn lại là nửa đường về tư duy khai thác và liên kết vùng. Nếu Cà Mau không tận dụng được sân bay như một động lực, đường băng dài thêm 900m sẽ chỉ là một đoạn bê tông đắt giá.
