Từ phá dỡ cầu Việt Nam đầu tiên đến biểu tượng mới của đảo Hà Nam
Dự án cầu Sông Chanh là trường hợp lần đầu tiên một cây cầu đúc hẫng bằng bê tông cốt thép dự ứng lực, vận hành 25 năm, bị phá dỡ để xây mới cầu dài 488m nối vùng đảo Hà Nam, qua đó thể hiện bước ngoặt trong kỹ thuật xây dựng cầu và chiến lược hiện đại hóa hạ tầng giao thông địa phương. Điểm đáng nói ở đây không chỉ là việc phá dỡ cầu Việt Nam lần đầu với kết cấu đúc hẫng, mà là thái độ dứt khoát: chấp nhận “chia tay” một công trình từng là niềm tự hào để nhường chỗ cho một thế hệ cầu nối vùng đảo có năng lực lớn hơn, an toàn hơn, đẹp hơn. Cây cầu cũ đưa vào sử dụng từ năm 2001 và chính thức tháo dỡ từ tháng 4/2026, sau khi không còn đáp ứng yêu cầu phát triển. Quyết định này cho thấy Quảng Yên và khu vực đảo Hà Nam không muốn bị trói buộc bởi hạ tầng đã lỗi thời. Thay vì kéo dài tuổi thọ bằng những lần sửa chữa chắp vá, chính quyền chọn cách nâng cấp toàn diện, coi hạ tầng giao thông là nền tảng cho không gian phát triển mới, chứ không phải gánh nặng phải “giữ vì tiếc”.
Cầu dài 488m: thiết kế cho tương lai, không phải quá khứ
Cầu Sông Chanh mới được thiết kế như một trục giao thông chiến lược, chứ không chỉ là cây cầu thay thế cho công trình cũ. Phần cầu dài 488m với 10 nhịp, nhịp vòm chính gần 100m, hai đơn nguyên rộng từ 13,75 đến 19m và tiêu chuẩn 6 làn xe cơ giới cho thấy tư duy “thiết kế cho 20–30 năm tới, không cho nhu cầu hôm qua”. Các nhịp dẫn sử dụng dầm Super T bằng bê tông cốt thép dự ứng lực, vừa tăng độ bền, vừa cải thiện mỹ thuật cảnh quan – một lựa chọn rõ ràng nhắm tới hình ảnh cầu nối vùng đảo mang tính biểu tượng, không chỉ là hạ tầng khô khan. Khổ thông thuyền sông cấp II giúp giao thông đường thủy không bị bóp nghẹt, tránh mâu thuẫn giữa phát triển cảng, du lịch và giao thông bộ. Theo Ban điều hành dự án, công đoạn khó nhất là cắt nhịp cầu chính cũ để mở mặt bằng cho khoan cọc nhồi đã hoàn thành, tạo điều kiện đẩy nhanh thi công kết cấu mới. Đây là minh chứng cho năng lực kỹ thuật xây dựng cầu ngày càng phức tạp, từ phá dỡ đến thi công, được xử lý như một chuỗi bài toán kỹ thuật chứ không phải “làm đến đâu tính đến đó”.
Kỹ thuật xây dựng cầu: từ phá dỡ đúc hẫng đến tăng tốc tiến độ
Điểm đột phá của dự án không chỉ nằm ở cây cầu mới, mà ở cách Việt Nam xử lý bài toán kỹ thuật xây dựng cầu trong bối cảnh vừa phải phá dỡ, vừa phải thi công song song. Việc tháo dỡ cầu đúc hẫng như Sông Chanh được đánh giá là lần đầu tiên trong cả nước, buộc nhà thầu phải tuân thủ quy trình cắt bỏ thân cầu từng bước, theo đúng thời gian cấp phép để bảo đảm an toàn. Để giữ nhịp tiến độ, nhà thầu bổ sung thêm một dây chuyền bệ đúc dầm, mở thêm mũi thi công phá dỡ cầu cũ, tăng nhân lực khoan thí nghiệm nhằm điều chỉnh thiết kế phù hợp địa chất phức tạp. Công tác phá dỡ đã hoàn thành 13/13 nhịp mặt cầu và 4/12 trụ, trong khi cầu mới đã xong 2 mố, kè chắn đường dẫn và 74/138 cọc khoan nhồi – một bức tranh cho thấy năng lực tổ chức thi công đã khác xa cách làm “tuần tự, chậm rãi” trước đây. Các mũi thi công cọc khoan nhồi tăng ca tối, thân trụ hoàn thành đến đâu là lao lắp dầm đến đó để giải phóng bãi đúc – cách làm mang hơi hướng công nghiệp hóa, coi thời gian là nguồn lực phải tối ưu, không phải thứ có thể tiêu hao vô hạn.
Vượt tiến độ 1 tháng: thông điệp về năng lực và tham vọng hạ tầng
Kế hoạch hoàn thành cầu Sông Chanh vào tháng 11/2027, sớm hơn hơn 1 tháng so với kế hoạch ban đầu, không chỉ là con số đẹp trên giấy mà là thông điệp về năng lực tăng tốc thi công và tham vọng hạ tầng mới. Trong bối cảnh nhiều dự án giao thông từng bị chậm tiến độ, việc đặt mục tiêu “về đích sớm” cho một công trình vừa phá dỡ vừa xây mới là một lựa chọn táo bạo. Để đạt mục tiêu, chủ đầu tư yêu cầu hoàn thành 100% phá dỡ cầu cũ trong tháng 11, tăng cường cán bộ giám sát xử lý khó khăn ngay trên công trường. Thời gian thực hiện dự án được điều chỉnh từ giai đoạn 2025–2027 thành 2025–2028, nhưng mốc hoàn thành cầu vẫn được đẩy lên – cho thấy tư duy linh hoạt: kéo dài khung thời gian tổng thể để có dư địa cho hạng mục bổ sung, nhưng giữ áp lực tiến độ với phần cầu chính. Đây là cách làm đáng chú ý: không né tránh rủi ro bằng cách “lùi tất cả”, mà phân tách các mốc quan trọng, bảo vệ những hạng mục có tác động trực tiếp đến người dân, như cầu nối vùng đảo.
Hạ tầng hiện đại hóa: cầu nối vùng đảo và trục phát triển mới Quảng Yên
Cầu Sông Chanh mới không đứng một mình; nó là mắt xích trong chiến lược hiện đại hóa hạ tầng và tăng cường kết nối vùng của Quảng Yên. Cây cầu nối hai phường Quảng Yên và Phong Cốc, đồng thời là một trong những trục giao thông chính của khu vực đảo Hà Nam, giúp tăng cường kết nối giao thông và tạo điểm nhấn kiến trúc cho trung tâm khu kinh tế ven biển. Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư để bổ sung tuyến đường dẫn 2,2km từ ngã ba Nam Hòa đến đường ven sông, quy mô 6 làn, nền đường rộng 34m, cho thấy mục tiêu rõ ràng: hình thành trục giao thông kết nối Quốc lộ 18 – Đường tỉnh 338 – Đường ven sông – Cao tốc Hạ Long – Hải Phòng. Đây là cách “đan lưới” hạ tầng, thay vì chỉ tạo ra một tuyến độc đạo dễ quá tải. Theo cơ quan quản lý dự án, điều chỉnh này nhằm tăng kết nối giữa các khu công nghiệp, khu đô thị và các phân khu chức năng trong khu kinh tế ven biển, đồng thời giảm tải cho Đường tỉnh 338, mở rộng không gian đô thị tại Phong Cốc. Nói cách khác, phá dỡ một cây cầu 25 năm tuổi để xây cầu dài 488m là bước đi biểu tượng cho một chiến lược lớn hơn: coi hạ tầng giao thông là đòn bẩy phát triển kinh tế – đô thị, chứ không chỉ là công trình phục vụ đi lại.
