“Lối sống lành mạnh” nhưng mang mầm những thói quen gây tử vong
Những thói quen gây tử vong là các hành vi sinh hoạt hoặc ăn uống được coi là tốt cho sức khỏe, nhưng khi lặp lại trong thời gian dài với cách thực hiện sai hoặc quá mức sẽ làm tăng nguy cơ tổn thương cơ quan nội tạng, gây bệnh nặng diễn tiến âm thầm và có thể dẫn đến tử vong đột ngột ở cả người trẻ lẫn người trung niên. Các thói quen này nguy hiểm vì được bao bọc bởi hình ảnh “lành mạnh”, khiến người mắc chủ quan, bỏ qua bệnh nền và không đi khám đúng lúc. Điều đáng sợ không phải là chúng hiếm gặp mà là chúng xuất hiện trong chính những việc chúng ta làm mỗi ngày: ăn bổ quá mức, uống cà phê sai cách, các hành vi phá gan hàng ngày và các kiểu ăn uống vô độ chạy theo xu hướng trên mạng xã hội.
Ám ảnh “ăn càng bổ càng tốt”: từ chăm khỏe đến xuất huyết não
Câu chuyện người phụ nữ 47 tuổi tử vong vì xuất huyết tiểu não dù rất chú trọng tập luyện và ăn uống điều độ cho thấy mặt tối của tâm lý ăn bổ quá mức. Bà duy trì thói quen gần như ngày nào cũng dùng canh hầm, súp từ xương, thịt, gia cầm, hải sản vì tin rằng “món bổ ăn càng nhiều càng tốt” và ninh càng lâu càng bổ. Các món này có thể chứa nhiều chất béo, cholesterol, natri, purin – cực kỳ bất lợi nếu người ăn có tăng huyết áp, bệnh tim mạch, thận hoặc rối loạn chuyển hóa. Nguy hiểm hơn, trước khi đột ngột tử vong, bà từng xem nhẹ việc uống thuốc và tái khám vì cho rằng mình đã có chế độ sinh hoạt lành mạnh. Một chế độ ăn tốt không nằm ở việc tìm một món “đại bổ” rồi sử dụng thật nhiều mà ở sự cân bằng, phù hợp bệnh nền và tuân thủ điều trị.
Uống cà phê sai cách: thủng dạ dày ở tuổi 24 không còn là chuyện hiếm
Thủng dạ dày ở người trẻ không chỉ đến từ đồ ăn cay hay rượu bia; thói quen uống cà phê sai cách cũng có thể là “kẻ giết người” trong im lặng. Cô gái 24 tuổi tên Tiểu Hạ bắt đầu mỗi ngày cùng một cốc latte, loại cà phê sữa khá ngọt mà cô nghĩ là an toàn hơn cà phê đen. Để giữ tỉnh táo và giảm cân, cô nhiều lần uống cà phê khi bụng đói, thậm chí dùng luôn latte thay bữa sáng. Kết quả, cô bị viêm loét dạ dày cấp tính dẫn tới thủng dạ dày, phải phẫu thuật cấp cứu mới giữ được mạng sống. Bác sĩ Luo Jialin cảnh báo có hai thời điểm tuyệt đối không nên uống cà phê: khi bụng trống và lúc đang căng thẳng hay tức giận. Thông qua trường hợp này, bác sĩ cũng cho biết uống cà phê lúc đói buổi sáng còn có thể làm tăng đường huyết lên tới 50% – một cú sốc thêm cho sức khỏe chuyển hóa.
Những hành vi phá gan hàng ngày âm thầm tích lũy thành bệnh chết người
Gan được gọi là “cơ quan câm” vì bệnh tiến triển âm thầm, ít đau, đến khi mệt mỏi dai dẳng hay vàng mắt thì chức năng thường đã suy giảm nặng. Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế của WHO ước tính bệnh gan gây khoảng 2 triệu ca tử vong mỗi năm toàn cầu, trong đó xơ gan và ung thư gan chiếm phần lớn. Điều đáng lo là có 5 hành vi phá gan cực nhanh mà đặc biệt nhiều người trẻ đang làm mỗi ngày nhưng không hề hay biết. Các bác sĩ gan mật cảnh báo đây là những thói quen âm thầm “tàn phá” gan, gây bệnh ở rất nhiều người mà không ai để ý. Điển hình là ăn kiêng quá mức hoặc thiếu dinh dưỡng – khi cơ thể không được cung cấp đủ, gan phải tự “ăn” chính mình để tạo năng lượng, lâu ngày dẫn đến gan nhiễm mỡ cấp tính do suy dinh dưỡng và tổn thương gan khó hồi phục.
Kết luận: Đừng để lời khuyên “sống khỏe” biến thành cái bẫy sức khỏe nguy hiểm
Điểm chung của những thói quen tưởng tốt nhưng gây tử vong là chúng dựa trên nửa vời của kiến thức sức khỏe nguy hiểm: ăn bổ nhưng không hiểu cơ chế bệnh nền, uống cà phê để tỉnh táo mà bỏ qua dạ dày trống, quyết giảm cân hoặc “thanh lọc” mà đẩy gan vào suy kiệt. Bệnh gan là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu do ung thư, tiến triển âm thầm và thường phát hiện muộn; thủng dạ dày nếu không phẫu thuật kịp thời có thể dẫn đến tử vong; xuất huyết tiểu não có thể cướp đi mạng sống của người vẫn nghĩ mình “rất khỏe” chỉ sau vài giờ. Sống lành mạnh không bắt đầu từ việc thêm thật nhiều món “bổ” hay đồ uống “tỉnh táo”, mà từ sự hiểu biết, biết dừng đúng lúc và nhất là không bao giờ bỏ qua khám định kỳ, điều trị bệnh nền chỉ vì tin vào cảm giác chủ quan của bản thân.
