Làn sóng phòng gym đóng cửa và bài học đắt giá cho hội viên
Phòng gym đóng cửa hàng loạt là hiện tượng nhiều trung tâm thể dục – thể hình ngừng hoạt động đột ngột hoặc thu hẹp quy mô, khiến hội viên đã trả tiền trước đối mặt nguy cơ mất quyền lợi, khó hoàn tiền gym và phải tự tìm cách bảo vệ hợp đồng tập luyện dài hạn của mình. Chuỗi California Fitness & Yoga là ví dụ điển hình: Công ty TNHH Thể dục thể hình Centuryon, đơn vị vận hành câu lạc bộ California Centuryon tại Royal City, đang làm thủ tục giải thể sau hơn một thập kỷ hoạt động. Trước đó, từ tháng 7, hệ thống này đã đóng cửa cùng lúc 4 câu lạc bộ tại hai thành phố lớn. Đây không còn là sự cố cá biệt mà là dấu hiệu một mô hình kinh doanh đang hụt hơi, với rủi ro chuyển trực tiếp sang túi tiền hội viên.
Mô hình gói tập dài hạn: lợi cho phòng gym, rủi ro dồn vào hội viên
Cốt lõi của khủng hoảng hiện nay là mô hình bán gói tập dài hạn: doanh nghiệp thu tiền trước từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng cho thẻ tập nhiều năm, nhưng lại gánh chi phí mặt bằng, nhân sự cố định mỗi tháng. Khi kinh tế khó khăn, nguồn thu thẻ mới sụt giảm, dòng tiền đứt gãy, hậu quả đổ lên quyền lợi hội viên dài hạn. Một câu nói đáng nhớ ở đây là: "Sự thoái trào của các chuỗi gym khổng lồ phơi bày lỗ hổng chí mạng của mô hình kinh doanh bán gói tập dài hạn". Sau đợt cắt giảm, California Fitness & Yoga chỉ còn 9 cơ sở tại Hà Nội, 14 tại TP.HCM và thêm 1 cơ sở ở mỗi tỉnh Đà Nẵng, Khánh Hòa, Đồng Nai. Trong khi đó, những thương hiệu khác như Elite Fitness hay Fit24 cũng lần lượt đóng cửa nhiều cơ sở, cho thấy rủi ro hệ thống chứ không chỉ riêng một chuỗi.
Quyền lợi hội viên khi phòng gym đóng cửa: không đọc hợp đồng là tự thiệt
Khi phòng gym đóng cửa hoặc cắt giảm dịch vụ, câu hỏi đầu tiên phải là: quyền lợi hội viên được cam kết ra sao trên hợp đồng. Nhiều người như chị Q – hội viên gần 10 năm của California Fitness & Yoga – đã đóng phí đến tận tháng 9/2027, có quyền dùng khăn, hồ bơi, nhưng sau khi cơ sở Hai Bà Trưng đóng cửa, phải chuyển sang điểm khác chật chội, mất vệ sinh và tiếp tục nhận thông tin các phòng tập khác sắp đóng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi những người đã đóng phí, trong khi trung tâm chưa đưa ra phương án bù đắp rõ ràng. Luật sư cho rằng cần làm rõ các dịch vụ như khăn, nước, hồ bơi là tiện ích hỗ trợ hay là một phần gói hội viên; nếu là nghĩa vụ dịch vụ đã cam kết mà doanh nghiệp không thực hiện, hội viên có quyền yêu cầu khắc phục, bồi thường khi có thiệt hại thực tế.
Nhận diện sớm phòng gym đang gặp vấn đề để kịp bảo vệ túi tiền
Hội viên không nên chờ đến khi cửa khóa, đèn tắt mới lo hoàn tiền gym. Có nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm: chuỗi phòng tập đóng liên tiếp nhiều cơ sở, như việc California Fitness & Yoga đóng cùng lúc 4 câu lạc bộ từ tháng 7; thông báo tạm ngưng các dịch vụ khăn, nước uống VIP, hồ bơi… ở nhiều điểm; hoặc cơ sở chuyển hội viên dồn về một phòng tập quá tải, vệ sinh kém như trường hợp chị Q phản ánh. Về tài chính, khi doanh nghiệp bị công bố chậm đóng bảo hiểm xã hội từ 6 tháng trở lên với khoản nợ hơn 6,5 tỷ đồng, liên quan đến 550 lao động, đó là tín hiệu dòng tiền căng thẳng. Những mảng tối này cho thấy rủi ro không chỉ với nhân viên mà còn với quyền lợi hội viên, bởi nếu doanh nghiệp còn chưa lo nổi nghĩa vụ với người lao động, khả năng thực hiện đầy đủ cam kết dịch vụ với khách hàng càng đáng nghi ngại.
Chiến lược bảo vệ quyền lợi và thu hồi tiền khi phòng gym đóng cửa
Trong bối cảnh phòng gym đóng cửa có thể xảy ra bất cứ lúc nào, hội viên phải chủ động như một "người tiêu dùng có kiến thức pháp lý" chứ không phải người mua may rủi. Bước đầu tiên là đọc lại hợp đồng: chính sách hoàn tiền gym, quyền đổi địa điểm tập miễn phí, bảo lưu hoặc chuyển nhượng tư cách hội viên, các dịch vụ đi kèm đều phải rõ ràng. Song song, cần lưu trữ đầy đủ hợp đồng, biên lai, sao kê chuyển khoản, tin nhắn với nhân viên, thông báo từ phòng tập – đây là bằng chứng quyết định nếu tranh chấp xảy ra. Khi có vấn đề, hãy làm theo lộ trình: (1) Làm việc trực tiếp với ban quản lý để thương lượng; (2) Nếu bế tắc, gửi đơn khiếu nại đến cơ quan bảo vệ người tiêu dùng, nhờ tổ chức xã hội hỗ trợ; (3) Cuối cùng, khởi kiện ra tòa để đòi lại quyền lợi hợp pháp.
