Từ lao động thời vụ đến chiến lược công nhân cơ hữu quy mô khổng lồ
Chiến lược xây dựng lực lượng công nhân xây dựng cơ hữu quy mô 100.000 người của VinCons là mô hình tuyển dụng, đào tạo và sử dụng lao động dài hạn, giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng thi công, kỷ luật công nghiệp và an toàn lao động tại các siêu công trình, khác hẳn cách dùng tổ đội thời vụ phân tán, thiếu gắn kết vốn chi phối ngành xây dựng Việt Nam nhiều thập kỷ qua. CTCP Phát triển và Đầu tư Xây dựng VinCons được đăng ký doanh nghiệp lần đầu vào tháng 2/2018, nhưng bước ngoặt thực sự diễn ra khi công ty chính thức thành lập ngày 7/5/2022 với định hướng trở thành tổng thầu cho các dự án do Vingroup đầu tư. Kể từ đó, VinCons chọn con đường ít ai dám đi: từ bỏ phụ thuộc vào lao động thuê ngoài để xây nền bằng đội quân cơ hữu có đào tạo bài bản.
Tăng sản lượng gấp 5 lần nhờ “nuôi quân” dài hạn
Nhìn vào đường cong tăng trưởng, có thể thấy chiến lược nhân sự của VinCons không phải một màn thử nghiệm mạo hiểm, mà là động cơ chính của cú nhảy sản lượng. Trong 8 tháng cuối năm 2022, VinCons ghi nhận sản lượng khoảng 5.000 tỷ đồng và bàn giao 3.258 căn biệt thự thấp tầng. Con số này tăng lên gần 11.000 tỷ đồng năm 2023 và hơn 13.000 tỷ đồng năm 2024, trước khi doanh nghiệp bứt phá với tổng sản lượng vượt 25.000 tỷ đồng vào năm 2025, gần gấp đôi năm trước. Theo thông tin mới nhất từ lãnh đạo công ty, VinCons tăng gấp 5 lần sản lượng công việc chỉ sau 4 năm, song song với việc mở rộng quy mô lên khoảng 120.000 công nhân xây dựng cơ hữu trong tổng số hơn 130.000 nhân sự. Việc tăng vốn điều lệ từ 100 tỷ đồng lên 1.000 tỷ đồng giữa năm 2024 là bước đi tài chính cần thiết, nhưng nhân tố quyết định vẫn là đội quân được “nuôi” lâu dài, luôn sẵn sàng cho các đại công trường.
Đào tạo từ con số 0: biến nông dân thành thợ xây siêu công trình
Điểm gây tranh luận nhất trong VinCons chiến lược nhân sự lại chính là thứ đang tạo lợi thế cạnh tranh: tuyển người chưa từng làm xây dựng và đào tạo từ đầu. Lãnh đạo doanh nghiệp khẳng định hơn 95% nhân sự tuyển mới chưa từng làm nghề xây dựng, phần lớn đến từ khu vực nông thôn, miền núi. Tại các đại công trường từ Bắc vào Nam, trên 95% lực lượng lao động cơ hữu được tuyển từ những vùng này và bước vào quy trình đào tạo từ con số 0. Thay vì kiểu “truyền miệng” manh mún, công ty thiết lập giáo trình chuẩn hóa cho từng nhóm nghề, từ xây trát, cốp pha, cốt thép đến cơ điện và PCCC, kết hợp lý thuyết với thực hành ngay trên công trường. Mỗi nhóm thợ trẻ được kỹ sư giàu kinh nghiệm “cầm tay chỉ việc”, từ cách đặt viên gạch, buộc nút thép đúng chuẩn chịu lực đến tuân thủ an toàn lao động. Sau giai đoạn huấn luyện, những người vài tháng trước còn cầm cuốc trên nương đã biết đọc bản vẽ 3D, hiểu quy chuẩn nghiệm thu khắt khe và phối hợp cùng hệ thống máy móc hiện đại. Đây không chỉ là đào tạo lao động xây dựng, mà là nâng chất lượng lao động siêu công trình theo chuẩn mới.
Mô hình công nhân cơ hữu: giải bài toán an tâm và kỷ luật
Ở góc độ xã hội, mô hình công nhân cơ hữu của VinCons là lời phản biện trực diện với thực trạng lao động thời vụ bị bỏ mặc sau mỗi công trình. Để người lao động toàn tâm học nghề và gắn bó, doanh nghiệp áp dụng chế độ công nhân cơ hữu – ký hợp đồng chính thức, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn ngay khi vào công trường. Đi kèm là lộ trình nghề nghiệp rõ hơn nhiều so với cảnh “lên công trường – hết việc lại về quê” vốn phổ biến trong ngành. Một cán bộ kỹ thuật phụ trách đào tạo tại VinCons ví von: “Chúng tôi không chỉ dạy họ một công việc chân tay, mà đang trang bị cho họ một nghề nghiệp thực thụ… Khi người thợ nắm chắc nguyên lý, họ làm việc tự tin, chính xác và giảm thiểu sai sót”. Mô hình này giúp kỷ luật công nghiệp và tư duy an toàn ngấm vào lực lượng công nhân xây dựng cơ hữu, thay vì chỉ chạy theo tiến độ như trong mô hình thời vụ.
Chu kỳ đại công trình đến 2035 và cuộc chơi chất lượng lao động
Chiến lược nhân sự táo bạo của VinCons không diễn ra trong khoảng trống thị trường, mà ăn khớp với một chu kỳ đại công trình kéo dài cả thập kỷ. Hệ sinh thái dự án quy mô hàng trăm đến hàng nghìn ha – từ các đại đô thị ở Hưng Yên, Hạ Long Xanh, đến Vinhomes Global Gate Hà Nội, Hải Vân Bay, Saigon Park – được triển khai với tiến độ kéo dài đến năm 2035. Đây là nguồn việc khổng lồ, tạo dư địa để công ty duy trì nhịp thi công và tiếp tục tăng quy mô đội quân cơ hữu, với mục tiêu hướng tới 200.000 công nhân xây dựng cơ hữu. Song song, toàn thị trường xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn khối lượng công việc lớn, khi riêng năm 2025 cả nước khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án hạ tầng và đà tăng tốc được duy trì từ đầu 2026. Trong cuộc cạnh tranh mới giữa các tổng thầu, câu hỏi không còn là “ai có nhiều thợ nhất”, mà là “ai kiểm soát được chất lượng lao động siêu công trình tốt hơn”. Xa hơn, mô hình chuẩn hóa đào tạo và sử dụng công nhân cơ hữu thể hiện tầm nhìn nâng chuẩn toàn diện cho ngành xây dựng Việt Nam.
