Tăng tốc không đồng nghĩa mọi công trường cùng nhịp
Dự án APEC Phú Quốc là nhóm 21 công trình giao thông, sân bay, hội nghị và hạ tầng kỹ thuật được triển khai tại đặc khu Phú Quốc nhằm phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 và tạo nền tảng phát triển lâu dài cho đảo. Sáng 25/10, UBND tỉnh An Giang báo cáo rà soát tiến độ của toàn bộ nhóm dự án; kết quả cho thấy bức tranh không đồng đều, dù nhiều công trường đang tăng tốc. Đây là điều đáng quan tâm hơn những hình ảnh công trường sáng đèn: tiến độ của một mắt xích chậm có thể ảnh hưởng đến cả hệ thống phục vụ sự kiện. Trong 21 dự án, 11 dự án dùng vốn đầu tư công, còn 10 dự án theo hình thức PPP hoặc đầu tư kinh doanh. Tính đến thời điểm báo cáo, giải ngân đạt 9.385 tỷ đồng, bằng 69,64% kế hoạch vốn năm 2026 là 13.477 tỷ đồng. Con số cho thấy nguồn lực đang được đưa vào, nhưng chưa thể thay thế yêu cầu xử lý các điểm nghẽn cụ thể.
Ở sân bay, đường cất hạ cánh đã hoàn thành; số liệu cập nhật đến ngày 20/10 ghi nhận nhà ga T2 đạt 84,45%, nhà ga VIP đạt 99,85%. Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC đạt 79,33%, còn đường tỉnh 975 đạt 57,64%; tuyến tàu điện đô thị LRT đoạn 1 mới đạt 31,05%. Trái ngược với các hạng mục này, Nhà máy xử lý nước thải tập trung khu vực Dương Đông vẫn chưa triển khai thi công. Vì vậy, tiến độ công trình APEC cần được nhìn theo từng dự án, thay vì chỉ dựa vào số công trường đang hoạt động hay tổng vốn giải ngân.
Ca đêm giải quyết được khối lượng, không xóa được thiếu người
Những ngày cuối tháng 10, mưa nhiều nhưng các công trường vẫn duy trì nhịp thi công khẩn trương. Riêng dự án mở rộng sân bay huy động hơn 7.600 công nhân và kỹ sư mỗi ngày. Tại Trung tâm Hội nghị APEC và Nhà biểu diễn đa năng, các đơn vị tổ chức thi công theo chế độ “3 ca, 4 kíp”; ở công trường sân bay, hoạt động bắt đầu từ 7 giờ và kéo dài xuyên đêm. Thi công Phú Quốc ở cường độ ấy cho thấy sức ép thời hạn đang được đáp lại bằng nhân lực, thiết bị và nhiều mũi thi công song song. Tuy nhiên, đông người chưa chắc đồng nghĩa đủ thợ phù hợp: đại diện dự án Trung tâm Hội nghị cho biết khó khăn nằm cả ở việc huy động công nhân có tay nghề cao. Mùa mưa còn tác động trực tiếp đến các hạng mục ngoài trời, buộc nhà thầu chuyển lao động sang phần việc trong nhà khi thời tiết bất lợi.
Áp lực không chỉ nằm ở công trường. Tỉnh xác định giải phóng mặt bằng, vận chuyển và cung ứng vật liệu, nhân công, thiết bị, thủ tục đầu tư và nguồn vốn là những vướng mắc chính. Riêng dự án nhà máy xử lý nước thải Dương Đông, nhà đầu tư mới nộp 30 tỷ đồng trong tổng số 150 tỷ đồng tiền giải phóng mặt bằng, trong khi công trình chưa khởi công. Đây là ví dụ rõ nhất cho thấy lịch làm việc xuyên đêm không thể bù cho mặt bằng chưa sẵn sàng. Muốn rút ngắn tiến độ, các bên phải khơi thông điều kiện triển khai đồng thời với việc bổ sung lao động có chuyên môn, thay vì chỉ kéo dài ca làm.
Mốc hoàn thành chỉ có ý nghĩa khi đi cùng chất lượng
Các mốc kế tiếp đã khá sát: Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC dự kiến hoàn thành ngày 30/6/2027, trong khi phần nội thất được đặt mục tiêu xong trước ngày 31/3/2027. Đường tỉnh 975 dự kiến hoàn thành ngày 31/5/2027; đại lộ APEC có hạn hoàn thành ngày 31/12/2026. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành các công trình phục vụ hội nghị trước ngày 30/6/2027. Các mốc này khiến việc rà soát tiến độ theo từng hạng mục, xác định rõ đầu việc trọng yếu và chủ động phương án bù tiến độ trở thành yêu cầu thiết thực, không phải thủ tục báo cáo.
Hạ tầng APEC 2027 chỉ tạo giá trị lâu dài nếu công trình vận hành an toàn và hữu ích sau hội nghị. Sân bay với đường cất hạ cánh và nhà ga được nâng cấp có thể phục vụ đa dạng chuyến bay, chuyên cơ trong tuần lễ cấp cao; các tuyến giao thông và hạ tầng kỹ thuật cũng cần đáp ứng nhu cầu đi lại, sinh hoạt lâu dài của Phú Quốc. Vì thế, tăng tốc không nên biến thành lý do để hạ tiêu chuẩn. Quan điểm của Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng là tiến độ phải đi cùng chất lượng, an toàn, hiệu quả và tính bền vững sau đầu tư. Đây là thước đo phù hợp hơn việc chỉ đếm số ca làm hay số thiết bị huy động.
Kết luận, Phú Quốc đã huy động lực lượng lớn và nhiều dự án đạt khối lượng đáng kể, nhưng bức tranh tiến độ vẫn có khoảng cách rõ giữa những hạng mục gần hoàn thành và công trình chưa khởi công. Muốn kịp hạn, địa phương và chủ đầu tư cần giải quyết mặt bằng, vật liệu, nhân lực có tay nghề và phối hợp triển khai song song một cách thực chất. Công trường sáng đèn là dấu hiệu của nỗ lực; chỉ khi những nút thắt được tháo gỡ mà chất lượng, an toàn vẫn được giữ vững, cuộc chạy đua mới có thể xem là đi đúng hướng.
