Quy hoạch đến 2050: Nghệ An muốn trở thành cực tăng trưởng mới
Nghệ An hạ tầng đầu tư là chiến lược tổng hợp gồm điều chỉnh quy hoạch tỉnh đến 2030, tầm nhìn 2050, đi kèm các dự án xây dựng, đô thị, du lịch và môi trường quy mô lớn nhằm biến địa phương này thành cực tăng trưởng của Bắc Trung Bộ, nâng tầm phát triển kinh tế miền Trung theo hướng bền vững, hiện đại và cạnh tranh quốc tế.
Sáng 31/7, Nghệ An công bố Quyết định 2856/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050. Không chỉ là bản vẽ không gian phát triển, quy hoạch mới được đặt kỳ vọng trở thành “công cụ kiến tạo phát triển”, trả lời rõ tỉnh phát triển ở đâu, bằng động lực nào và mang lại giá trị gì cho người dân. Mục tiêu đến 2030 là đưa Nghệ An thành tỉnh khá, cực tăng trưởng của Bắc Trung Bộ, mạnh về kinh tế biển, trung tâm công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, y tế, giáo dục, logistics và du lịch. Tầm nhìn 2050, tỉnh đặt mục tiêu thu nhập cao, hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh, với chất lượng sống của người dân ở mức cao và kinh tế có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Hơn 110 nghìn tỷ đồng: vì sao đây là bước ngoặt hạ tầng?
Điểm then chốt của đợt quy hoạch lần này không nằm ở khẩu hiệu mà ở quy mô vốn được cam kết. Tại hội nghị, Nghệ An trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và thỏa thuận hợp tác cho 25 dự án tiêu biểu, với tổng vốn đăng ký khoảng 110.450 tỷ đồng. Đây là câu trả lời thực tế cho câu hỏi “quy hoạch tỉnh 2050 sẽ được hiện thực hóa bằng tiền và dự án nào?”.
Ba đột phá chiến lược được xác định gồm hoàn thiện thể chế và môi trường đầu tư, phát triển nguồn nhân lực gắn với khoa học – công nghệ, và đặc biệt là phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Nói cách khác, hạ tầng không còn chỉ là đường, cầu, mà là nền tảng để tái cấu trúc kinh tế, dịch chuyển từ tỉnh “đi sau” sang vị trí cực tăng trưởng. Cùng với đó, tỉnh nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của đầu tư công để kéo theo nguồn lực tư nhân và xã hội, tập trung vào các công trình có tính liên vùng, khả năng lan tỏa lớn. Đây là bước đi đủ tham vọng nếu được triển khai nghiêm túc và kỷ luật.
Ba dự án gần 15.000 tỷ: thử lửa cho tầm nhìn đô thị và môi trường
Ngày 19/8, nhân dịp Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, UBND tỉnh cùng các nhà đầu tư khởi công 3 dự án về đô thị, du lịch nghỉ dưỡng và điện rác với tổng vốn 14.929 tỷ đồng. Đây không chỉ là vài dự án xây dựng Nghệ An thêm hoành tráng, mà là phép thử đầu tiên cho cách tỉnh hiện thực hóa quy hoạch bằng các công trình cụ thể.
Tại phường Trường Vinh, Sun Group khởi công Tổ hợp nhà ở, thương mại, dịch vụ trên hơn 3,7ha, gồm 5 tòa tháp cao tối đa 39 tầng với tổng đầu tư hơn 8.723 tỷ đồng. Dự án nằm trên trục giao thông huyết mạch, cách sân bay Vinh khoảng 7km, trụ sở UBND tỉnh và Quảng trường Hồ Chí Minh chưa đầy 1km. Lãnh đạo tỉnh kỳ vọng công trình sẽ thành điểm nhấn kiến tạo không gian đô thị văn minh, xanh và bền vững, góp phần nâng tầm diện mạo thành phố Vinh. "Việc khởi công 3 dự án với tổng vốn đầu tư 14.929 tỷ đồng được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển đô thị, du lịch và hạ tầng môi trường, góp phần thay đổi diện mạo Nghệ An trong thời gian tới".
Nhà máy điện rác: phép thử về phát triển bền vững
Trong bộ ba dự án, nhà máy điện rác tại Khu Liên hợp xử lý chất thải rắn Nghi Yên là mảnh ghép quan trọng cho tham vọng phát triển bền vững. Dự án quy mô gần 7,2ha, tổng vốn 4.056 tỷ đồng, công suất xử lý 1.500 tấn rác mỗi ngày đêm, phát điện 30 MW. Nhà đầu tư dự kiến hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị và vận hành trong quý IV/2027.
Với người dân, ý nghĩa lớn nhất là giải bài toán rác thải sinh hoạt, giảm chôn lấp, chuyển rác thành năng lượng sạch. Nếu vận hành đúng chuẩn, đây là ví dụ điển hình cho việc gắn phát triển kinh tế với xử lý môi trường – điều lâu nay vẫn bị xem là “chi phí phụ”. Tuy nhiên, nhà máy điện rác cũng sẽ là “bài kiểm tra” về minh bạch công nghệ, chuẩn môi trường và khả năng giám sát cộng đồng. Nghệ An muốn trở thành trung tâm công nghiệp, đô thị và du lịch thì không thể để hạ tầng môi trường đi sau; dự án này phải được xem như hạ tầng thiết yếu chứ không chỉ là một công trình xử lý rác.
Từ hội nghị đến hiện trường: cần một Nghệ An dám làm và dám chịu trách nhiệm
Hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch và chương trình xúc tiến đầu tư năm 2026 mang chủ đề “Nghệ An – hiện thực hóa khát vọng phát triển” không dừng ở lời hứa. Tỉnh đặt yêu cầu phải khẩn trương cụ thể hóa quy hoạch thành kế hoạch hành động “6 rõ”, ban hành trong tháng 8/2026, với danh mục công trình ưu tiên và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng lãnh đạo trực tiếp chỉ đạo. Ngay sau hội nghị, tỉnh cũng xác định nhiệm vụ phải tuyên truyền, phổ biến rộng nội dung cốt lõi và định hướng lớn của quy hoạch, đồng thời tổ chức thực hiện hiệu quả kế hoạch này.
Đây là lúc Nghệ An phải chứng minh sự khác biệt: từ “tỉnh nói nhiều về quy hoạch” trở thành “tỉnh biến quy hoạch thành công trình cụ thể”. Để phát triển kinh tế miền Trung và khẳng định vai trò cực tăng trưởng, tỉnh không được phép để các dự án lớn chậm tiến độ, vướng giải phóng mặt bằng hay thủ tục hành chính kéo dài. Một chính quyền kiến tạo đúng nghĩa là dám lựa chọn ưu tiên, dám nói không với dự án kém chất lượng và dám chịu trách nhiệm khi chậm trễ. Nếu làm được, hơn 110 nghìn tỷ đồng vốn hạ tầng sẽ không chỉ là con số trên giấy, mà là nền tảng mới cho một Nghệ An văn minh, hiện đại và cạnh tranh.
