Hợp tác tài chính Việt Nam Australia bước vào giai đoạn mang tính thiết kế
Hợp tác tài chính Việt Nam Australia là quá trình hai nước dùng đối thoại chính sách, hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm để cải thiện quản lý ngân sách, hệ thống thuế, thị trường vốn và tài chính khí hậu, qua đó làm sâu sắc quan hệ kinh tế Việt-Úc và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững song phương. Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã làm việc với Bộ trưởng Ngân khố Australia Jim Chalmers tại Canberra chiều 11/8, đặt lên bàn bốn lĩnh vực hợp tác tài chính ưu tiên mới. Việc hai nước lựa chọn bàn sâu về tài khóa, thuế, thị trường vốn và tài chính khí hậu cho thấy quan hệ kinh tế đã rời khỏi giai đoạn chủ yếu là thương mại hàng hóa, chuyển sang cùng nhau thiết kế cấu trúc phát triển dài hạn.
Bốn trụ cột tài chính: từ ngân sách, thuế đến thị trường vốn và khí hậu
Điểm đáng chú ý trong đề xuất của Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn là sự lựa chọn rất có tính chiến lược: ngân sách và khuôn khổ tài khóa trung hạn, chính sách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển thị trường tài chính – thị trường vốn, cùng tài chính khí hậu và chuyển đổi năng lượng. Ở cấp độ quản trị, Việt Nam muốn học cách Australia xây dựng ngân sách liên bang, dự báo tài chính – ngân sách và lượng hóa tác động của già hóa dân số, biến đổi khí hậu, chuyển đổi công nghệ lên ngân sách nhà nước. Ở cấp độ động lực tăng trưởng, cải cách thuế gắn với kinh tế số và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ không chỉ là bài toán kỹ thuật mà là lựa chọn chính trị: ưu tiên khu vực doanh nghiệp năng động, chấp nhận thay đổi cấu trúc để nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn.
Quan hệ kinh tế Việt-Úc: thương mại hai chiều tăng gấp đôi nhưng chưa đủ
Thực tế, thương mại hai chiều tăng gấp đôi trong 5 năm, đạt hơn 14 tỷ USD năm 2025, cho thấy tiềm năng và mức độ bổ trợ mạnh giữa hai nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu quan hệ kinh tế Việt-Úc chỉ dừng ở thương mại hàng hóa thì sẽ bỏ lỡ cơ hội nâng cấp sang các chuỗi giá trị có hàm lượng tri thức và tài chính cao. Chương trình hành động Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2024-2027 với sáu trụ cột đều đạt kết quả nổi bật đang mở ra không gian mới cho đầu tư chất lượng cao, kinh tế xanh, kinh tế số, năng lượng mới và các ngành công nghiệp tương lai. Một câu nói có thể trích nguyên văn: “Hợp tác quốc phòng - an ninh ngày càng đi vào chiều sâu; thương mại hai chiều tăng gấp đôi trong 5 năm”. Đó là bức tranh đồng thời an ninh và kinh tế đang được kéo lại gần nhau.
FMM-8 tại Canberra: ngoại giao mở đường cho tài chính và APEC 2027
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ 8 (FMM-8) tại Canberra, do Bộ trưởng Lê Hoài Trung và Bộ trưởng Penny Wong đồng chủ trì, là tầng chính trị – ngoại giao nâng đỡ các thỏa thuận tài chính. Việc FMM-8 diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước, gắn với ba Tuyên bố chung, cho thấy niềm tin chiến lược đã đạt mức đủ cao để bàn những chủ đề nhạy cảm như tài khóa, thuế và thị trường vốn. Trên nền Biên bản ghi nhớ hợp tác tài chính giai đoạn 2024-2028, hai Bộ Tài chính thống nhất chuyển từ trao đổi chung sang đối thoại chính sách và hợp tác chuyên môn cụ thể, đồng thời phối hợp chặt chẽ trong chuẩn bị các hoạt động tài chính cho Năm APEC 2027. Ngoại giao ở đây không phải là nghi lễ, mà là công cụ tổ chức cuộc đối thoại dài hơi giữa hai guồng máy kinh tế đang đặt mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.
Tác động dài hạn: từ thị trường vốn xanh đến năng lực chính sách Việt Nam
Nếu nhìn dài hạn, bốn lĩnh vực hợp tác tài chính không chỉ giúp Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm của một nền kinh tế phát triển, mà còn nâng cấp chính năng lực thiết kế chính sách của mình. Khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 và trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2045, chất lượng tài khóa, thuế, thị trường vốn và tài chính khí hậu sẽ quyết định liệu mục tiêu đó có được hỗ trợ bằng nguồn lực đủ rẻ, đủ dài hạn và đủ bền vững. Việc học hỏi mô hình phát triển thị trường vốn dài hạn, minh bạch, huy động hiệu quả vốn xanh đồng thời song hành với nỗ lực được FTSE Russell nâng hạng và phối hợp với MSCI để cải thiện điều kiện thị trường. Hợp tác tài chính Việt Nam Australia vì thế không phải ngoại vi, mà là một trong những mắt xích trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia và của chính quan hệ kinh tế Việt-Úc trong thập kỷ tới.
