Đồng thuận mới là nền tảng của tiến độ
Giải phóng mặt bằng là quá trình thu hồi đất, kiểm kê tài sản, bồi thường và bố trí hỗ trợ, tái định cư theo quy định để tạo quỹ đất triển khai dự án, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người bị ảnh hưởng. Với các dự án công nghiệp quy mô lớn, tiến độ không thể chỉ đo bằng diện tích đã bàn giao: chất lượng đối thoại và mức độ công bằng trong bồi thường đất cũng quyết định dự án có thể đi tiếp hay không. Cần Giuộc đang có 43 dự án thuộc các lĩnh vực công nghiệp, đô thị, dân cư, tái định cư và dịch vụ, với tổng diện tích khoảng 2.900ha. Quy mô này mở ra cơ hội phát triển nhưng cũng khiến khối lượng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trở thành phép thử lớn cho chính quyền địa phương. Cách làm đúng là xử lý từng vướng mắc minh bạch, thay vì xem sự đồng thuận như một thủ tục có thể thúc ép.
Cần Giuộc chọn đối thoại và tháo gỡ từng trường hợp
Cần Giuộc phân công cán bộ phụ trách địa bàn, phối hợp với các ngành, các ấp và chủ đầu tư; đồng thời công khai chính sách, lắng nghe kiến nghị và gặp trực tiếp từng hộ để giải thích, vận động, giải quyết khó khăn theo pháp luật. Đây là lựa chọn thiết thực: người dân cần hiểu rõ phương án, quyền lợi và cuộc sống sau khi di dời trước khi quyết định nhận bồi thường. Tại dự án Vành đai 4 TP.HCM, gần 37ha đất của 286 trường hợp bị ảnh hưởng; kinh phí bồi thường, hỗ trợ khoảng 490 tỉ đồng và đã chi trả hoàn tất. Ông Võ Tấn Cang, hộ có khoảng 800m² đất ở bị ảnh hưởng, cho biết gia đình ban đầu băn khoăn về mức bồi thường và nơi ở sau di dời, nhưng đồng thuận sau khi được giải thích cụ thể. Từ đầu năm 2026, xã đã chi trả cho khoảng 1.300 hộ, gần 184ha, với tổng kinh phí khoảng 4.000 tỉ đồng.
Tây Ninh phải xử lý cả tiền chi trả lẫn tái định cư
Ngày 5/11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Trương Thanh Liêm chủ trì cuộc họp chuyên đề về bồi thường, giải phóng mặt bằng các khu công nghiệp và cụm công nghiệp. Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đang xử lý 25 dự án khu công nghiệp và 20 dự án cụm công nghiệp. Đến ngày 3/11, tại các khu công nghiệp, gần 7.000 trường hợp đã được chi trả, đạt hơn 67%; diện tích đã chi trả vượt 3.000ha, hơn 78% tổng diện tích. Tỷ lệ chi trả kinh phí đạt gần 55%. Ở các cụm công nghiệp, tỷ lệ chi trả theo số hộ, diện tích và kinh phí lần lượt là 83%, 79% và 83%. Khoảng cách giữa diện tích đã chi trả và kinh phí cho thấy tiến độ không chỉ phụ thuộc vào thủ tục địa phương. Một số chủ đầu tư chậm bố trí vốn, khu tái định cư chưa hoàn thiện; hồ sơ đất đai và đơn giá cũ cũng làm phát sinh bất đồng. Tỉnh yêu cầu chủ đầu tư chuyển đủ kinh phí trong tháng 11/2026, đồng thời hoàn thiện quỹ nền tái định cư. Riêng khu công nghiệp Hựu Thạnh phải hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 12/2026.
Đẩy nhanh nhưng không đánh đổi quyền lợi người dân
Hai địa phương cho thấy hai mặt của cùng một bài toán: Cần Giuộc nhấn mạnh đối thoại để tháo gỡ băn khoăn của từng hộ; Tây Ninh siết trách nhiệm phối hợp và yêu cầu chủ đầu tư bảo đảm nguồn chi trả, nền tái định cư. Cả hai cách chỉ bền vững khi người dân được thông tin rõ, phương án bồi thường được cập nhật hợp lý và nơi ở mới sẵn sàng trước khi phải di dời. Cần Giuộc vẫn còn trường hợp chưa thống nhất phương án, dự án kéo dài hoặc kinh phí chi trả chưa kịp thời; xã cho biết sẽ rà soát từng hồ sơ, xử lý vấn đề thuộc thẩm quyền và kiến nghị cấp trên với vướng mắc vượt thẩm quyền. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy nhanh các dự án giao thông, khu công nghiệp, khu dân cư và đô thị, đồng thời thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ, tái định cư. Bàn giao mặt bằng nhanh là mục tiêu cần thiết, nhưng chỉ có ý nghĩa khi đi cùng bồi thường minh bạch và bảo đảm quyền lợi người dân.
