96 giờ là mốc sẵn sàng, không phải đồng hồ đếm ngược
Khả năng Mỹ nối lại chiến dịch quân sự Iran trong vòng 96 giờ là thời gian triển khai được các nguồn tin nêu ra nếu Tổng thống Donald Trump phát lệnh, chứ không phải xác nhận rằng một cuộc tấn công đã được quyết định. Ngày 25/10, các quan chức Mỹ được dẫn lời nói lực lượng tại Trung Đông có thể phát động chiến dịch mới trong khung thời gian này.
Phân biệt đó quan trọng hơn con số gây chú ý. Quân đội Mỹ được cho là đã tập hợp đủ lực lượng và đang chờ quyết định của tổng thống. Nhưng chính ông Trump nói ngày 25/10 rằng ông sẽ chọn giữa đánh bại Iran và đạt thỏa thuận, đồng thời khẳng định sẽ không có không kích trong ngày hôm đó. Vì vậy, mốc 96 giờ phản ánh năng lực sẵn sàng được báo cáo, không phải lịch tấn công đã được xác nhận.
Các nguồn tin cho rằng mệnh lệnh có thể được ban hành trước cuối năm, nhưng khả năng cao hơn là sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra. Cách đọc thận trọng này giúp tránh biến tín hiệu quân sự thành kết luận chắc chắn về Donald Trump Iran.
Điều chuyển quân và sơ tán ngoại giao gợi lại tiền lệ
Đáng chú ý không chỉ là lực lượng được cho là có thể hành động nhanh, mà còn là việc Mỹ đang giảm mức phơi nhiễm tại một số địa điểm trong khu vực. Binh sĩ đồn trú ở Jordan, Qatar và Kuwait nằm trong số lực lượng được điều chuyển; nhân viên ngoại giao không thiết yếu cùng gia đình tại Saudi Arabia cũng được yêu cầu rời đi.
Những động thái này gợi nhớ các bước chuẩn bị trước những cuộc không kích đầu tiên của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2. Khi đó, Lầu Năm Góc rút nhiều binh sĩ khỏi các căn cứ có nguy cơ bị trả đũa để bảo vệ quân nhân. Tuy vậy, tiền lệ chỉ giúp giải thích vì sao các tín hiệu hiện nay đáng theo dõi; nó không chứng minh rằng Mỹ đã quyết định lặp lại kịch bản cũ.
Washington nêu nguy cơ từ các cuộc tấn công của Houthi tại Yemen nhằm vào sân bay dân sự và hạ tầng trọng yếu làm lý do cho việc rời Saudi Arabia. Đây cũng có thể là biện pháp phòng vệ, không nhất thiết là dấu hiệu chiến dịch Mỹ tấn công Iran sắp bắt đầu.
Mục tiêu mở rộng, rủi ro đáp trả lớn hơn
Nếu được phê chuẩn, chiến dịch mới có thể vượt xa những đợt đánh trước vốn tập trung vào radar, bệ phóng và tài sản Iran có thể nhanh chóng khôi phục. CENTCOM và Lầu Năm Góc được cho là đang lập danh sách mục tiêu rộng hơn, gồm hạ tầng năng lượng, cơ sở quân sự và địa điểm hạt nhân. Đây là khác biệt đáng kể: quy mô mục tiêu rộng hơn có thể làm tăng nguy cơ xung đột kéo dài.
Các đánh giá tình báo được dẫn lại cho rằng Iran và lực lượng Houthi có thể đáp trả nếu bị tấn công, nhắm vào nhân sự hoặc cơ sở của Mỹ trong khu vực, thậm chí ở nơi khác. Do đó, việc quân đội Mỹ Trung Đông điều chuyển lực lượng và bảo vệ nhân sự ngoại giao vừa cho thấy khả năng chuẩn bị, vừa phản ánh lo ngại về hậu quả nếu Washington ra tay.
Tác động không dừng ở quân sự. Xung đột đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu và vận tải qua eo biển Hormuz; dù tàu chở dầu qua tuyến này tăng lên, giá dầu vẫn cao một phần vì lo ngại các cuộc tấn công tiềm tàng từ Iran.
Dấu hiệu tiếp theo cần quan sát
Điều cần theo dõi trước tiên là liệu Nhà Trắng có chuyển từ cân nhắc sang quyết định hay không. Các nguồn tin nói ông Trump chưa chốt hành động sau bầu cử giữa nhiệm kỳ, dù có dấu hiệu nghiêng về một chiến dịch quy mô lớn. Trước đó, ông cam kết không tấn công Iran trước cuộc bầu cử ngày 3/11, nhưng vẫn để ngỏ sử dụng vũ lực nếu ngoại giao thất bại.
Tiếp theo là phạm vi điều chuyển quân, các chỉ thị sơ tán ngoại giao và việc lực lượng trong khu vực có tiếp tục được duy trì ở trạng thái sẵn sàng hay không. Những dấu hiệu ấy có thể làm thay đổi đánh giá về mức độ rủi ro, nhưng từng dấu hiệu riêng lẻ vẫn chưa xác nhận lệnh khai hỏa.
Kết luận: con số 96 giờ cho thấy Mỹ có thể triển khai nhanh nếu có lệnh, còn thời điểm và việc có phát động chiến dịch hay không vẫn thuộc về quyết định chính trị. Cho đến khi quyết định ấy được công bố, chuẩn bị quân sự và hành động thực tế phải được xem là hai chuyện khác nhau.
