Cộng đồng là nhịp cầu nối các thế hệ
Cộng đồng người Việt tại Tây Ban Nha là mạng lưới những người cùng duy trì tiếng nói, phong tục và sự gắn bó với quê hương trong khi xây dựng cuộc sống ở xã hội sở tại. Với khoảng 5.000 người sinh sống, học tập và làm việc tại nhiều vùng, thành phố, trong đó tập trung đông ở Madrid, Barcelona và khu vực lân cận, cộng đồng này vừa hội nhập vừa nuôi dưỡng sợi dây văn hóa Việt. Điều đáng chú ý không chỉ là số lượng, mà là cách các gia đình và hội đoàn tạo cơ hội để người trẻ gặp gỡ, nghe tiếng Việt và hiểu về nguồn cội. Trong cuộc gặp đại diện cộng đồng ngày 6 tháng 11, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã lắng nghe chia sẻ về đời sống, học tập, công việc cũng như thuận lợi và khó khăn khi hòa nhập. Những trao đổi ấy cho thấy gìn giữ bản sắc không thể chỉ trông vào một sự kiện hay một thế hệ.
Tết là dịp gặp lại quê nhà
Tết Nguyên đán và Tết Trung thu có ý nghĩa vượt lên trên một buổi lễ: đó là những dịp người Việt xa quê gặp nhau, để trẻ nhỏ cảm nhận phong tục qua trải nghiệm chung. Cộng đồng phối hợp với Đại sứ quán tổ chức các hoạt động văn hóa, đón Tết và Trung thu, đồng thời tạo thêm không gian giao lưu giữa các thế hệ. Những cuộc gặp gỡ như vậy giúp truyền thống hiện diện trong đời sống thường ngày, thay vì chỉ nằm trong lời kể của cha mẹ hay ông bà. Các đại diện cộng đồng cũng bày tỏ mong muốn có thêm chương trình văn hóa, thể thao và giao lưu với Việt Nam. Đây là mong muốn thiết thực: khi người trẻ được tham gia, đặt câu hỏi và tự trải nghiệm, phong tục có cơ hội trở thành một phần ý nghĩa trong cuộc sống của các em, chứ không phải một di sản xa lạ.
Gìn giữ tiếng Việt cần thành việc chung
Trong các gia đình sống giữa nhiều ngôn ngữ, tiếng Việt khó được duy trì nếu chỉ trông chờ vào những dịp lễ hội. Người Việt tại Tây Ban Nha đã nêu rõ mong muốn tạo thêm cơ hội để thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở đây học, sử dụng tiếng Việt, đồng thời tìm hiểu lịch sử và truyền thống dân tộc. Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng khuyến khích cộng đồng phối hợp với Đại sứ quán và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, củng cố hội đoàn và tham gia các chương trình về dạy, học tiếng Việt, trong đó có hoạt động tìm kiếm Đại sứ tiếng Việt và tập huấn giáo viên. Đó là hướng đi đúng: ngôn ngữ cần được dùng trong gia đình, lớp học và sinh hoạt cộng đồng. Gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa Việt vì thế là trách nhiệm chung, không thể giao riêng cho phụ huynh hay nhà trường.
Quan tâm đúng nhóm, gắn kết bền hơn
Muốn cộng đồng gắn bó lâu dài, hoạt động văn hóa cần đi cùng sự hỗ trợ thiết thực và có tính đến khác biệt giữa các gia đình. Đại diện cộng đồng đề nghị tăng cường kết nối, tương trợ và quan tâm hơn tới thanh thiếu niên, gia đình có con trong độ tuổi đi học, cũng như các gia đình đa văn hóa nhận con nuôi là người Việt. Những nhóm này có hoàn cảnh và nhu cầu riêng; nếu thiếu cơ hội tiếp cận ngôn ngữ, lịch sử và sinh hoạt chung, việc trao truyền bản sắc dễ bị đứt quãng. Tại cuộc gặp, Thứ trưởng cũng nhắc tới Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2 tháng 8 năm 2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nhưng nghị quyết hay chương trình chỉ phát huy ý nghĩa khi được chuyển thành sự tham gia đều đặn. Một cộng đồng biết tương trợ, chủ động hội nhập và cùng mở cửa cho thế hệ trẻ sẽ giữ được mối liên hệ với quê hương mà vẫn đóng góp tích cực cho xã hội sở tại.
