Ngày hội biến sự gắn kết thành trải nghiệm chung
Ngày hội đại đoàn kết là dịp để người Việt xa quê gặp gỡ, sẻ chia và cùng khẳng định mối gắn bó với cộng đồng lẫn quê hương qua những hoạt động văn hóa chung. Chuyến công tác của Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tại Cộng hòa Séc diễn ra từ ngày 30/10 đến 1/11/2026, với điểm nhấn là Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam tại châu Âu. Bà Hà Thị Nga nhận định sự kiện mở rộng không gian đoàn kết, tăng gắn bó giữa đồng bào ở châu Âu với đất nước và các cộng đồng người Việt trên thế giới. Ý nghĩa của ngày hội không nằm ở nghi thức בלבד; đó là lúc các hội đoàn, gia đình và nhiều thế hệ có cơ hội gặp nhau, để cảm giác thuộc về cộng đồng được nuôi dưỡng bằng sự hiện diện và chia sẻ.
Đại hội đại biểu lần thứ ba của Liên hiệp các Hội người Việt Nam tại châu Âu và lễ kỷ niệm 10 năm thành lập tổ chức đã nối không khí cộng đồng với công việc lâu dài. Hơn 200 đại biểu từ 24 quốc gia tham dự; ban chấp hành mới có 74 thành viên, ông Hoàng Đình Thắng tiếp tục làm Chủ tịch nhiệm kỳ 2026–2031. Những con số ấy cho thấy kết nối không chỉ là cảm xúc nhất thời: muốn tiếng nói cộng đồng có sức nặng, cần tổ chức, phối hợp và trách nhiệm bền bỉ. Với cộng đồng người Việt Praha, ngày hội vì thế vừa là cuộc gặp gỡ, vừa là lời nhắc rằng hội nhập và giữ bản sắc có thể song hành.
Lớp học tiếng Việt là khoản đầu tư cho thế hệ sau
Nếu ngày hội làm cộng đồng hiện diện trước mắt, lớp học tiếng Việt giúp bản sắc đi theo trẻ em vào đời sống hằng ngày. Tại Trung tâm tiếng Việt Sapa ở Praha, trung tâm đã vượt qua nhiều khó khăn ban đầu để mở nhiều lớp, thu hút đông học sinh, đặc biệt vào các khóa mùa Hè. Đoàn công tác thăm nơi dạy học và trao tặng sách, bổ sung học liệu đồng thời khích lệ các em tiếp tục học tiếng mẹ đẻ. Đây là việc làm thiết thực hơn mọi lời kêu gọi chung chung: một cuốn sách, một giờ học và sự kiên trì của thầy cô tạo điều kiện để trẻ hiểu ngôn ngữ gia đình, trò chuyện với người thân và tiếp cận di sản văn hóa.
Nỗ lực ấy cũng cần được nhìn nhận thực tế. Trung tâm phải vượt qua khó khăn từ những ngày đầu, và việc duy trì lớp học phụ thuộc vào công sức bền bỉ của giáo viên cùng sự đồng hành của gia đình. Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Trung Kiên đánh giá cao đóng góp của thầy cô, đồng thời cho biết Ủy ban sẽ tiếp tục hỗ trợ sách, tài liệu và hoạt động giảng dạy trong phạm vi điều kiện cho phép. Không thể mặc định rằng trẻ sẽ tự giữ tiếng Việt khi lớn lên giữa nhiều ngôn ngữ; môi trường học tập và sự khuyến khích thường xuyên mới giúp ngôn ngữ ấy có chỗ đứng. Bảo tồn tiếng Việt vì vậy không phải việc riêng của nhà trường, mà là trách nhiệm chung của phụ huynh, hội đoàn và các cơ quan đồng hành.
Từ chùa, khu chợ đến những nhịp cầu với quê nhà
Bản sắc Việt tại Séc không chỉ nằm trong lớp học hay sân khấu ngày hội; nó còn được gìn giữ ở những nơi người Việt tìm thấy sự thân thuộc và điểm tựa tinh thần. Chùa Vĩnh Nghiêm tại Praha, có nền móng từ năm 2005 và khánh thành năm 2008, đã trở thành không gian tâm linh gắn bó với cộng đồng. Các khóa tu mùa Hè hướng tới kiều bào trẻ góp phần nuôi dưỡng tình yêu quê hương, gia đình và gìn giữ bản sắc văn hóa cho thế hệ sau. Trong khi đó, những cửa hàng ở Trung tâm Thương mại Sapa với rau xanh, trái cây và thức quà quê gợi nên một góc chợ Việt giữa Praha. Những không gian khác nhau ấy cùng làm một việc: biến ký ức quê nhà thành trải nghiệm có thể chạm tới trong cuộc sống xa xứ.
Chuyến công tác còn kết nối cộng đồng với các cơ quan trong nước qua những cuộc gặp, trao đổi và hỗ trợ cụ thể. Ngày 2/11, bà Hà Thị Nga cùng đoàn đến thăm Trung tâm Thương mại Sapa và Tamda Group. Tại cuộc làm việc với giới doanh nghiệp Việt Nam ở châu Âu, Chủ nhiệm Nguyễn Trung Kiên ghi nhận đóng góp của doanh nhân kiều bào, nêu vấn đề chuyển giao kinh doanh cho thế hệ sau và khẳng định Ủy ban sẵn sàng hỗ trợ kết nối các hoạt động hướng tới Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam tại châu Âu 2027. Sự hiện diện của cơ quan trong nước có ý nghĩa khi dẫn tới đối thoại và đồng hành thực chất. Muốn cộng đồng phát triển vững vàng, cần vừa mở rộng cơ hội đóng góp, vừa chăm lo tiếng Việt, văn hóa và sự gắn bó giữa các thế hệ.
Giữ bản sắc là công việc chung, không phải hoài niệm
Ngày hội đại đoàn kết tạo dịp gặp nhau; lớp học tiếng Việt trao cho thế hệ trẻ công cụ để hiểu và kể câu chuyện của mình; chùa chiền, khu chợ và các hội đoàn giữ những sợi dây thân thuộc trong đời sống thường nhật. Không hoạt động nào tự mình bảo đảm bản sắc được truyền tiếp. Điều quyết định là sự kết nối giữa gia đình, thầy cô, tổ chức cộng đồng và các cơ quan trong nước, cùng những hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế. Chuyến công tác tại Praha cho thấy kết nối ấy có thể bắt đầu từ một ngày hội, một lần thăm lớp học hay cuộc gặp với doanh nghiệp, rồi tiếp tục bằng hợp tác lâu dài.
Với cộng đồng người Việt Praha, gìn giữ cội nguồn không đồng nghĩa khép mình trước xã hội sở tại. Trái lại, một cộng đồng có tiếng nói, có tổ chức và có thế hệ trẻ hiểu tiếng Việt sẽ tự tin hơn khi hội nhập và làm cầu nối giữa các nền văn hóa. Kết luận nên rõ ràng: bản sắc không được giữ bằng lời nhắc đơn thuần, mà bằng những không gian học tập, gặp gỡ và sẻ chia được duy trì qua năm tháng.
