Ba dự án điện trọng điểm: Bước ngoặt cho hạ tầng năng lượng Phú Quốc
Việc hoàn thành ba dự án điện trọng điểm gồm trạm biến áp 220kV Phú Quốc, đường dây 110kV Phú Quốc–Bắc Phú Quốc và 110kV Phú Quốc–Nam Phú Quốc là bước ngoặt trong quá trình hiện đại hóa Phú Quốc hạ tầng điện, vừa đáp ứng nhu cầu tăng trưởng trên đảo, vừa chuẩn bị năng lực cung cấp điện ổn định cho các sự kiện quốc tế như APEC 2027 Phú Quốc. Đây không chỉ là thêm vài công trình truyền tải, mà là một sự nâng cấp cấp độ hệ thống, đưa đặc khu kinh tế Phú Quốc tiệm cận chuẩn vận hành của những điểm đến du lịch – đầu tư hàng đầu khu vực. Theo Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, đường dây 110kV Phú Quốc–Bắc Phú Quốc vừa được đóng điện thành công, là công trình thứ ba nối tiếp sau trạm 220kV và đường dây 110kV Phú Quốc–Nam Phú Quốc, hoàn thiện trục truyền tải Bắc–Nam của đảo. Tổng mức đầu tư của cả ba dự án lên tới gần 2.165 tỷ đồng, do Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) làm chủ đầu tư, cho thấy mức ưu tiên nguồn lực rất rõ đối với Phú Quốc.
Năng lực cung cấp điện ổn định: Điều kiện tiên quyết cho APEC 2027
Phú Quốc không thể kỳ vọng trở thành điểm đến APEC 2027 Phú Quốc nếu vẫn phải lo cắt điện giờ cao điểm hoặc chập chờn lưới khi có sự cố. Ba dự án điện trọng điểm mới hoàn thành đã trực tiếp giải bài toán này khi nâng tổng năng lực cấp điện trên toàn đặc khu lên 315MVA, với phương án mở rộng lên 500MVA trong tương lai. Quan trọng hơn, hệ thống mới tạo liên kết mạch vòng và đáp ứng tiêu chuẩn N-1, tức lưới vẫn duy trì cung cấp điện ổn định nếu một phần tử bị sự cố. Theo EVNSPC, các công trình này được triển khai trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện trên đảo tăng nhanh, từ du lịch, lưu trú cao cấp đến các khu đô thị và dịch vụ. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Khi đi vào vận hành đồng bộ, ba dự án sẽ nâng tổng năng lực cấp điện trên toàn đặc khu Phú Quốc lên 315MVA và có khả năng mở rộng lên 500MVA". Điều đó biến hạ tầng năng lượng thành điểm tựa chứ không phải rủi ro trong mắt nhà tổ chức APEC.
Từ đặc khu kinh tế đến trung tâm hội nghị: Điện là nền tảng phát triển
Đặc khu kinh tế Phú Quốc muốn bứt phá khỏi vai trò “đảo du lịch” để tiến tới trung tâm hội nghị, thương mại thì phải xây nền từ những thứ ít được chú ý nhất: truyền tải điện, tiêu chuẩn vận hành lưới và độ tin cậy của hệ thống. Việc hoàn thành các công trình này được kỳ vọng tạo nền tảng hạ tầng năng lượng quan trọng cho quá trình phát triển kinh tế – xã hội của Phú Quốc, nhất là giai đoạn đẩy nhanh chuẩn bị điều kiện phục vụ APEC. Các con số kỹ thuật nghe khô khan – hai máy biến áp 250MVA ở trạm 220kV Phú Quốc, đường dây 110kV Bắc và Nam với hàng trăm trụ, vài kilomet cáp ngầm – nhưng chúng quyết định việc khách sạn, trung tâm hội nghị, khu resort mới có dám đầu tư thêm hay không. Một lưới điện đáp ứng tiêu chuẩn N-1 cũng là thông điệp gửi tới nhà đầu tư: Phú Quốc nghiêm túc với câu chuyện cung cấp điện ổn định, không để doanh nghiệp đánh cược với rủi ro mất điện giữa ngày cao điểm hội nghị.
Cách triển khai: Nỗ lực thực tế chứ không phải khẩu hiệu
Điều đáng chú ý là cách các đơn vị triển khai các dự án điện trọng điểm này. EVNSPC không dừng ở việc phê duyệt vốn, mà yêu cầu Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực An Giang và các nhà thầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công, trong khi lãnh đạo ngành công thương và điện lực thường xuyên kiểm tra hiện trường, tháo gỡ vướng mắc. Đây là mô hình điều hành dự án hạ tầng mà nhiều địa phương khác đang thiếu. Ở tầm kỹ thuật, việc dùng thiết bị bay không người lái (drone) để rải dây mồi trong quá trình kéo dây không chỉ là “cho có công nghệ mới”, mà giải quyết thẳng các vướng mắc về rừng rậm, đất dân cư, đồng thời rút ngắn tiến độ. Có thể trích dẫn: "Trong quá trình kéo dây, các nhà thầu sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để rải dây mồi… đồng thời rút ngắn thời gian thi công". Cách làm này cho thấy Phú Quốc hạ tầng điện được coi là nhiệm vụ chiến lược, xứng tầm với mục tiêu đăng cai APEC 2027 Phú Quốc.
Tương lai sau APEC: Không để hạ tầng thành "di sản bỏ quên"
Câu hỏi quan trọng là: Phú Quốc sẽ làm gì với hạ tầng năng lượng mới sau khi Hội nghị Cấp cao APEC kết thúc? Nếu coi các dự án này chỉ là “phục vụ APEC”, chúng sẽ trở thành di sản bị bỏ quên. Cách nhìn hợp lý hơn là coi chúng như xương sống cho chiến lược dài hạn của đặc khu kinh tế Phú Quốc, từ phát triển công nghiệp dịch vụ, logistics cho đến các khu đô thị thông minh. Ba dự án khi vận hành đồng bộ không chỉ bảo đảm lưới điện cung cấp điện ổn định, an toàn, tin cậy mà còn hoàn thiện mạng truyền tải, tạo điều kiện thu hút thêm dự án quy mô lớn. Các nhà đầu tư sẽ đọc được từ những con số MVA và chuẩn N-1 rằng Phú Quốc đã bước sang một giai đoạn mới, nơi hạ tầng điện không còn là điểm nghẽn mà là lợi thế cạnh tranh. Nếu địa phương tiếp tục duy trì cách điều hành dự án như vừa qua, hạ tầng năng lượng sẽ là nền tảng bền vững chứ không phải “bước nhảy ngắn” chỉ để kịp APEC.
