APEC 2027: Cú hích làm lại “bản đồ” hạ tầng Phú Quốc
Phú Quốc APEC 2027 là tiến trình chuẩn bị tổng lực về hạ tầng giao thông, hội nghị, lưu trú và hậu cần để đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang đủ năng lực tổ chức Tuần lễ Cấp cao của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời tái định vị hình ảnh du lịch địa phương trên bản đồ quốc tế.
Việt Nam sẽ là chủ nhà APEC với Phú Quốc được chọn đăng cai Hội nghị Cấp cao, dự kiến diễn ra trong 7 ngày của Tuần lễ Cấp cao vào tháng 11. Quyết định này là vinh dự nhưng đồng thời đặt ra áp lực lớn: hoặc Phú Quốc nâng cấp để trở thành đô thị sự kiện tầm khu vực, hoặc bỏ lỡ một “cột mốc vàng” cho du lịch Phú Quốc và An Giang. Theo Giám đốc Sở Du lịch tỉnh An Giang Bùi Quốc Thái, việc được chọn đăng cai là “cơ hội đặc biệt, có ý nghĩa chiến lược” để nâng tầm và định vị thương hiệu du lịch của tỉnh trên bản đồ quốc tế. Câu hỏi không còn là có nên tăng tốc hạ tầng giao thông Phú Quốc hay không, mà là làm sao biến sức ép thời gian thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Trung tâm hội nghị, nhà hát: Kiến trúc thành “ngôn ngữ ngoại giao”
Nếu sân bay là cánh cửa, thì trung tâm hội nghị và nhà hát chính là “phòng khách quốc gia” của Phú Quốc APEC 2027. Tổ hợp Trung tâm Hội nghị APEC và Nhà hát APEC không chỉ giải bài toán chỗ ngồi cho lãnh đạo 21 nền kinh tế, mà còn tham vọng kể câu chuyện văn hóa Việt Nam bằng ngôn ngữ kiến trúc. Đây là lựa chọn táo bạo: biến hạ tầng cứng thành công cụ ngoại giao mềm – thứ sẽ ở lại rất lâu sau khi các phiên họp kết thúc.
Trung tâm Hội nghị APEC có tổng diện tích sàn khoảng 107.000 m², mái 52.000 m², cao 37 m, với ballroom không cột rộng khoảng 11.050 m², khẩu độ kết cấu tới 81 m – thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Không gian VVIP Lounge và Khán phòng Hùng Vương được thiết kế sang trọng với sắc đỏ Bordeaux, nhung và kim loại ánh champagne, dùng kiến trúc như “ngôn ngữ ngoại giao” để giới thiệu chiều sâu văn hóa Việt. Bên cạnh đó, Nhà hát APEC rộng khoảng 67.720 m², 6 tầng nổi, 1 tầng hầm, sức chứa khoảng 4.030 chỗ, mang ý tưởng “Trời tròn – Đất vuông” và hình tượng 50 người con theo cha xuống biển thể hiện qua hệ cột bao quanh. Với tiến độ kết cấu bê tông cốt thép đã cơ bản hoàn thiện, mục tiêu hoàn thành các hạng mục vào 2026 – đầu 2027 không chỉ là mốc kỹ thuật mà là bài test quản trị dự án ở tầm quốc gia.
Đường sắt nhẹ Phú Quốc và đại công trường giao thông – hậu cần
Trong bức tranh hạ tầng giao thông Phú Quốc, tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc (LRT) là mảnh ghép quan trọng nhất cho tham vọng trở thành “đô thị sự kiện”. Một đảo du lịch vốn lệ thuộc vào đường bộ và taxi không thể đón hàng chục đoàn cấp cao và hàng nghìn đại biểu mà không có hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn. Việc chọn LRT thay vì chỉ mở rộng đường ô tô cho thấy tư duy dài hạn: ưu tiên di chuyển xanh, giảm tắc nghẽn, nâng chất lượng trải nghiệm du khách.
Tuyến LRT dài khoảng 17,59 km, thiết kế đường đôi với tổng chiều dài ray khoảng 36 km, có đoạn trên mặt đất, trên cao và đi ngầm, kết nối sân bay với trung tâm APEC và phía Nam đảo. Dự án đầu tư gần 9.000 tỷ đồng theo hình thức BOT, với khoảng 600 kỹ sư, công nhân thi công nhiều ca trong điều kiện đặc thù trên đảo. Khi hoàn thành, đoàn tàu 3 toa chạy 70–100 km/h, vận chuyển khoảng 4.500 hành khách/giờ, rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay tới khu vực APEC và Nam đảo. Quan trọng hơn, LRT không dừng ở nhiệm vụ phục vụ một tuần lễ cấp cao mà sẽ là hạ tầng đô thị lâu dài, giảm áp lực đường bộ và tạo thêm lựa chọn di chuyển xanh cho người dân, du khách. Cùng với đó, nhà máy Suất ăn Hàng không Phú Quốc liền kề sân bay – công suất thiết kế 50.000 suất/ngày, giai đoạn đầu khoảng 25.000 suất/ngày – bổ sung mắt xích hậu cần hàng không chuyên biệt cho các chuyến bay thương mại và chuyên cơ.
Bùng nổ khách sạn APEC 2027 và cơ hội nâng chuẩn du lịch Phú Quốc
Không có đô thị sự kiện nào thiếu nền tảng lưu trú quy mô lớn, và đây là nơi Phú Quốc chọn cách “vươn lên bằng chất lượng”. Hiện đặc khu có 493 cơ sở với 27.222 phòng; trong đó 21 khách sạn 5 sao với 10.844 phòng và 8 khách sạn 4 sao với 2.434 phòng. Tuy nhiên, để đón APEC và làn sóng du lịch sau đó, đảo Ngọc không thể chỉ dựa vào năng lực hiện hữu. Tại khu vực Bãi Đất Đỏ dọc Đại lộ APEC, hàng loạt tổ hợp khách sạn lớn đang được xây dựng, hướng tới mục tiêu khoảng 7.000 phòng trong cùng một quần thể.
Ngoài hệ thống đang hoạt động, Phú Quốc đang triển khai các dự án khách sạn 5 sao với hơn 10.000 phòng, dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2027 để phục vụ APEC 2027 và nhu cầu lâu dài của du khách. Đây là cuộc đua về tiêu chuẩn dịch vụ, chứ không chỉ là cuộc đua số phòng: Sở Du lịch An Giang đang rà soát đồng bộ từ cơ sở vật chất, chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực đến khả năng phục vụ khách quốc tế, an ninh và an toàn, tập trung vào phân khúc 4–5 sao. Song song, các chương trình trải nghiệm được thiết kế ngắn gọn, linh hoạt, nhấn vào thế mạnh biển, đảo, nghỉ dưỡng, sinh thái, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe và du lịch hội nghị – sự kiện của du lịch Phú Quốc – An Giang. Nếu thành công, cụm “khách sạn APEC 2027” sẽ không chỉ là nhãn gọi tạm thời, mà thành biểu tượng cho một chuẩn dịch vụ mới.
Từ “vận hội lịch sử” đến di sản APEC cho du lịch khu vực
Điều đáng bàn nhất không phải là Phú Quốc có kịp hoàn thiện hạ tầng cho APEC 2027 hay không, mà là sau Tuần lễ Cấp cao, các dự án đó sẽ phục vụ ai và theo cách nào. Các công trình hội nghị, nhà hát, đường sắt nhẹ Phú Quốc, khách sạn APEC 2027, nhà máy suất ăn hàng không… đang được thiết kế như một hệ sinh thái liên kết: sân bay tạo kết nối; LRT đảm nhận giao thông công cộng; Đại lộ APEC và các tuyến đường mới mở rộng khả năng tiếp cận; tổ hợp hội nghị – biểu diễn và khách sạn cung cấp không gian tổ chức sự kiện quốc tế.
Đây cũng là một bước chuyển quan trọng trong cấu trúc du lịch Phú Quốc: từ điểm đến nghỉ dưỡng thành trung tâm có thể đồng thời vận hành du lịch nghỉ dưỡng, hội nghị, sự kiện và ngoại giao quốc tế. Theo định hướng sản phẩm du lịch giai đoạn 2026–2030, du lịch hội nghị, hội thảo, triển lãm và sự kiện được xem là phân khúc giá trị gia tăng cao, trong đó Phú Quốc giữ vai trò trung tâm của một điểm đến tích hợp, lan tỏa tới các không gian du lịch đặc trưng toàn tỉnh An Giang. Câu chuyện “di sản APEC” vì thế không chỉ là vài công trình mới, mà là chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực, năng lực tổ chức sự kiện, phương thức quản lý và uy tín thương hiệu mà điểm đến tích lũy được. Nếu Phú Quốc giữ được nhịp độ đầu tư và quản trị sau APEC, “vận hội lịch sử” này sẽ không khép lại cùng lễ bế mạc, mà mở ra một chương mới cho du lịch khu vực trên bản đồ quốc tế.
