Làn sóng trái phiếu quốc tế Việt Nam: tín hiệu tự tin của hệ thống ngân hàng
Làn sóng trái phiếu quốc tế Việt Nam và các khoản vay hợp vốn quốc tế là xu hướng các ngân hàng và tổ chức tài chính trong nước chủ động tiếp cận thị trường vốn toàn cầu, đa dạng hóa nguồn huy động trung dài hạn, đồng thời khẳng định mức độ tín nhiệm và tham vọng mở rộng hoạt động trên sân chơi quốc tế. Đây không còn là những giao dịch đơn lẻ, mà là chiến lược bài bản nhằm nâng cấp năng lực tài chính, quản trị rủi ro và đáp ứng các chuẩn mực phát triển bền vững. Điểm đáng chú ý là nhiều ngân hàng lớn chọn phát hành trái phiếu quốc tế hoặc vay hợp vốn thay vì phụ thuộc vào nguồn vốn trong nước, cho thấy họ tin rằng mình đã đủ sức cạnh tranh về uy tín và chất lượng tài sản. Hội đồng quản trị EVF đã phê duyệt phương án phát hành trái phiếu huy động vốn trên thị trường quốc tế vào đầu tháng 10, với kế hoạch chào bán và niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore SGX. Đồng thời, VPBank vừa duyệt chủ trương phát hành trái phiếu quốc tế bằng đồng đô la Singapore trong năm tới. Đây là những bước đi thể hiện rõ sự dịch chuyển chiến lược: từ "ngân hàng nội địa" sang "định chế tài chính có hiện diện toàn cầu".
VPBank, VIB, SHB: mỗi ngân hàng một chiến lược huy động vốn quốc tế
Điểm chung của VPBank, VIB và SHB là đều coi huy động vốn ngân hàng từ thị trường quốc tế là trụ cột cho tăng trưởng trung và dài hạn, nhưng cách tiếp cận có những khác biệt đáng phân tích. VPBank chọn phát hành trái phiếu quốc tế bằng đồng đô la Singapore, với phương án về cấu trúc, quy mô và nguyên tắc giao dịch đã được Hội đồng quản trị phê duyệt, giao Tổng giám đốc hoàn thiện thủ tục để triển khai trong năm tới. Việc song song tất toán trước hạn một lô trái phiếu nội địa cho thấy ngân hàng muốn làm sạch bảng cân đối, tạo dư địa cho các giao dịch quốc tế mới. Trong khi đó, VIB ưu tiên vay hợp vốn quốc tế để tối ưu chi phí vốn và củng cố mạng lưới đối tác. Khoản vay mới được thu xếp bởi các ngân hàng khu vực ASEAN và Trung Quốc, có chi phí vốn thấp hơn khoảng 30 điểm cơ bản so với khoản vay hợp vốn trước, giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả quản trị nguồn vốn và mở rộng hợp tác với nhiều định chế tài chính quốc tế. SHB lại kết hợp cả vay hợp vốn quốc tế và kế hoạch niêm yết trái phiếu trên sàn Singapore, cho thấy chiến lược đa kênh nhằm tăng tính linh hoạt của nguồn vốn.
EVF và vai trò của tổ chức tài chính chuyên ngành trong cuộc chơi toàn cầu
Không chỉ các ngân hàng thương mại, một tổ chức tài chính chuyên ngành như EVF cũng bước vào cuộc đua huy động vốn quốc tế, và điều này nói nhiều về chiều sâu của thị trường tài chính trong nước. EVF đã phê duyệt phương án phát hành trái phiếu doanh nghiệp thông thường, không có tài sản bảo đảm, không kèm chứng quyền và không phải nợ thứ cấp, với tổng mệnh giá huy động tối đa theo kế hoạch và kỳ hạn từ 3 năm trở lên, dự kiến niêm yết tại SGX. Việc chọn cấu trúc trái phiếu không bảo đảm cho thấy doanh nghiệp tin vào sức hấp dẫn của hồ sơ tín dụng và chiến lược kinh doanh. Toàn bộ nguồn ngoại tệ thu được sẽ được phân bổ trực tiếp vào hoạt động cho vay, giải ngân cho cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực như chế biến chế tạo, xây dựng, thương mại dịch vụ, logistics, năng lượng, công nghệ, giáo dục và y tế. Về bản chất, đây là cách EVF dùng trái phiếu quốc tế Việt Nam để tái cấp vốn cho nền kinh tế nội địa, mở rộng khả năng cung ứng tín dụng mà không gây áp lực quá lớn lên hệ thống ngân hàng truyền thống.
Vay hợp vốn quốc tế và tài chính xanh ESG: cuộc chơi không chỉ là lãi suất
Nếu trước đây huy động vốn quốc tế chủ yếu xoay quanh lãi suất và kỳ hạn, thì nay tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) đã trở thành điều kiện gần như bắt buộc trong nhiều giao dịch. SHB là ví dụ rõ nét: khoản vay hợp vốn mới với Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation chi nhánh Singapore và các tổ chức tài chính quốc tế được thiết kế để sử dụng cho hoạt động cấp tín dụng thông thường, đồng thời tài trợ các dự án đáp ứng tiêu chí ESG và những dự án khác do ngân hàng và đơn vị điều phối khoản vay ESG thống nhất. Trước đó, ngân hàng này đã huy động thành công hai khoản vay hợp vốn trung hạn theo tiêu chí ESG, với tổng quy mô đáng kể và thu hút tới 26 định chế tài chính quốc tế tham gia. Ở phía VIB, nguồn vốn từ khoản vay hợp vốn vừa hoàn tất được dùng để đáp ứng nhu cầu tín dụng của khách hàng cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các khách hàng doanh nghiệp khác, phù hợp với định hướng kinh doanh và quản trị rủi ro của ngân hàng. Chi phí vốn cạnh tranh tạo thêm dư địa để ngân hàng phát triển các giải pháp tín dụng phù hợp với nhu cầu khách hàng, trong đó tài chính xanh ESG đang là một ưu tiên nổi lên. Rõ ràng, vay hợp vốn quốc tế không chỉ là câu chuyện tiền rẻ, mà là tấm vé để các ngân hàng bước vào mạng lưới tài chính xanh toàn cầu.
Tác động tới người vay trong nước và triển vọng mở rộng năng lực tài chính
Từ góc nhìn người vay trong nước, làn sóng huy động vốn ngân hàng từ thị trường quốc tế mang lại cả cơ hội lẫn thách thức. Cơ hội nằm ở chỗ nguồn vốn trung dài hạn dồi dào hơn giúp các ngân hàng có thể thiết kế sản phẩm tín dụng linh hoạt, cạnh tranh về chi phí, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, khách hàng cá nhân và các dự án đầu tư dài hạn. VIB nhấn mạnh rằng chi phí vốn cạnh tranh từ khoản vay hợp vốn mới tạo thêm dư địa trong quản trị chi phí và cơ cấu nguồn vốn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển các giải pháp tín dụng phù hợp với nhu cầu khách hàng. EVF cũng khẳng định toàn bộ nguồn vốn huy động sẽ được đưa vào hoạt động cho vay, bao phủ cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp đang có nhu cầu tín dụng. Tuy vậy, người vay cũng cần hiểu rằng tiêu chuẩn đi kèm nguồn vốn quốc tế thường cao hơn, từ yêu cầu minh bạch tài chính đến tiêu chí ESG. Những doanh nghiệp không đáp ứng được chuẩn mực mới có thể bị thu hẹp cơ hội tiếp cận vốn. Về dài hạn, xu hướng trái phiếu quốc tế Việt Nam và vay hợp vốn quốc tế sẽ buộc hệ thống ngân hàng nâng cấp quản trị, tăng khả năng chống chịu của bảng cân đối như nhận định từ một đối tác khu vực ASEAN. Đây là bước chuyển cần thiết nếu các ngân hàng muốn trở thành định chế tài chính có tầm ảnh hưởng toàn cầu, thay vì chỉ là người cho vay nội địa.
