Chiến lược mới: Dùng vốn quốc tế để đổi hình đô thị
Chiến lược huy động vốn quốc tế cho metro TP.HCM và cảng Cần Giờ là cách thành phố kết hợp nguồn lực công, tư và tài chính toàn cầu nhằm xây dựng mạng lưới giao thông, logistics và trung tâm tài chính gắn kết, từ đó mở rộng không gian phát triển đô thị, nâng cao chất lượng sống và tăng sức cạnh tranh vùng trong dài hạn. Đây không chỉ là câu chuyện tìm thêm tiền, mà là bước chuyển tư duy: hạ tầng giao thông TPHCM muốn bứt phá thì phải gắn với những định chế như IFC, với các cơ chế tài chính sáng tạo và chuẩn mực quốc tế. Thành phố lựa chọn thời điểm năm 2026 – năm bản lề của chương trình hành động nhiệm kỳ 2025-2030 – để tăng tốc các dự án hàng trăm nghìn tỷ đồng và đồng thời thiết kế khung tài chính mới cho chặng đường dài hơn.
Metro 700km: Không thể hoàn thành nếu chỉ dựa vào ngân sách
Nếu có một dự án buộc TP.HCM phải “mở cửa” với dòng vốn quốc tế, đó chính là hệ thống metro 700km. Thành phố đặt mục tiêu khoảng 200km metro vào 2030, 462km vào 2035 và 700km với 19 tuyến vào 2045 – một quy mô mà bất kỳ ai nghiêm túc đều hiểu: ngân sách nhà nước khó thể tự gánh. Vì vậy, TP.HCM công khai mong muốn IFC hỗ trợ cơ chế “metro TP.HCM vốn quốc tế”: kết hợp đầu tư công, trái phiếu địa phương và vốn tư nhân, đồng thời kết nối với các nhà đầu tư tổ chức quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm từ các dự án metro trong khu vực. Đây là hướng đi mang tính lựa chọn chiến lược: hoặc chấp nhận chậm lại nhiều thập kỷ, hoặc chấp nhận chuẩn luật chơi quốc tế để có nguồn tiền lớn, dài hạn.
Cảng Cần Giờ và Cái Mép Hạ: Từ lợi thế biển đến chuỗi giá trị toàn cầu
Cùng lúc với metro, TP.HCM đặt cược vào kinh tế biển như một mũi nhọn mới. Thành phố kỳ vọng IFC hỗ trợ thu hút vốn quốc tế cho cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, trung tâm logistics Cái Mép Hạ và hệ thống cảng thông minh tích hợp theo hướng xanh, số hóa và bền vững. Nếu cảng Cần Giờ phát triển đúng tầm, đây sẽ là cánh cửa để hàng hóa khu vực Đông Nam Bộ bám sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ là điểm trung chuyển phụ. Quan trọng hơn, định hướng này khớp với đường ray tài chính khí hậu và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Nói cách khác, TP.HCM đang dùng yêu cầu xanh và số hóa để biến những dự án cảng biển truyền thống thành tài sản hấp dẫn trong con mắt các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
Giao thông thông minh và Trung tâm Tài chính: Mảnh ghép không thể thiếu
Hạ tầng giao thông TPHCM sẽ không vận hành hiệu quả nếu vẫn bị chia cắt giữa các phương thức và phương tiện. Thành phố vì vậy đề nghị IFC hỗ trợ giao thông thông minh và số hóa: hệ thống thanh toán liên thông trên mạng lưới vận tải công cộng, hạ tầng số phục vụ quản lý giao thông và các giải pháp kết nối đa phương thức. Đây là lựa chọn thực dụng: càng nhiều nhà đầu tư quốc tế tham gia, họ càng đòi hỏi dữ liệu, minh bạch, khả năng đo lường hiệu quả. Song song, TP.HCM muốn xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế, với kỳ vọng IFC vừa tư vấn chính sách, vừa làm chất xúc tác thu hút dòng vốn tư nhân toàn cầu và dẫn dắt phát triển tài chính xanh, thị trường vốn. Nếu thành công, hạ tầng và tài chính sẽ khóa vào nhau: một trung tâm tài chính mạnh giúp thành phố tự huy động vốn cho các dự án metro, cảng và giao thông thông minh thay vì phụ thuộc hoàn toàn bên ngoài.
Đa nguồn tài chính và làn sóng khởi công 2/9: Thực thi chứ không chỉ vẽ bản vẽ
Chiến lược tài chính chỉ thuyết phục khi song hành với thi công trên thực địa. Trên thực tế, TP.HCM đang khởi công và khánh thành loạt dự án với tổng mức đầu tư hơn 249.000 tỷ đồng nhân dịp Quốc khánh, từ tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành và các quốc lộ, vành đai, tới nhà ở xã hội và trường học. Đáng chú ý, nhiều dự án áp dụng phương thức PPP, hợp đồng BOT, cho thấy thành phố đã quen với mô hình đa nguồn: không chỉ trông chờ ngân sách mà còn huy động doanh nghiệp tư nhân tham gia. Đồng thời, lãnh đạo thành phố làm việc với IFC, đề xuất tổ chức hội thảo thu hút vốn đầu tư, và sẽ thành lập tổ công tác chuyên trách để rà soát các dự án ưu tiên, xác định nhu cầu hỗ trợ, thiết kế công cụ huy động vốn phù hợp. Theo Giám đốc Sở Xây dựng, năm 2026 là năm bản lề triển khai Chương trình hành động 2025–2030; việc đồng loạt khởi công và hoàn thành nhiều công trình trọng điểm sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sống của người dân.
