Tám cây cầu trong một bài toán kết nối
Các cầu qua sông Hồng và sông Đuống là những dự án hạ tầng nhằm mở thêm kết nối giữa các khu vực của Hà Nội và vùng lân cận, nhưng hiệu quả chỉ đến khi cầu, đường dẫn và mạng lưới giao thông liên quan được hoàn thành đồng bộ. Chiều 29/10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường chủ trì cuộc họp rà soát đầu tư, xây dựng tám cây cầu; buổi sáng, lãnh đạo thành phố đã kiểm tra trực tiếp một số công trường. Việc thúc tiến độ lúc này gắn với mục tiêu hoàn thiện hạ tầng và hỗ trợ tăng trưởng của Thủ đô trong giai đoạn 2026–2027. Hà Nội có lý do để đặt trọng tâm không chỉ vào tỷ lệ thi công mà còn vào những điểm nghẽn có thể khiến công trình chậm phát huy tác dụng: mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và đường kết nối.
Các dự án cầu mới Hà Nội vì thế cần được nhìn như một mạng lưới, không phải tám công trường tách rời. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh yêu cầu kết nối đồng bộ với đường dẫn, đường gom và Vành đai 4, tránh cảnh cầu hoàn thành nhưng đường chưa thông. Đây là điều người đi lại sẽ cảm nhận trực tiếp: một cây cầu mới chỉ rút ngắn hành trình khi các tuyến tiếp cận đủ khả năng đưa dòng xe tới và rời cầu. Vì vậy, cuộc rà soát tiến độ có ý nghĩa thực tế nhất khi buộc các đơn vị xử lý những mắt xích ngoài phạm vi kết cấu cầu.
Tiến độ các dự án: khoảng cách giữa công trường
Các con số cho thấy tiến độ giữa tám dự án chưa đồng đều. Hồng Hà đạt hơn 53% giá trị hợp đồng, Mễ Sở đạt 50%; đây là hai dự án có kết quả nổi bật nhất và dự kiến thông xe kỹ thuật vào tháng 7/2027. Cầu Trần Hưng Đạo đang triển khai 28 mũi thi công, đạt khoảng 45% sản lượng kế hoạch. Vân Phúc huy động tám đội thi công, đạt 35% mục tiêu, song vẫn cần bổ sung mặt bằng và di dời 15 vị trí hạ tầng kỹ thuật. Những tỷ lệ này đáng chú ý, nhưng chưa đủ để kết luận công trình sẽ về đích đúng hạn: phần việc giải phóng mặt bằng và di dời đường điện, công trình kỹ thuật vẫn có thể chi phối nhịp thi công.
Tại Tứ Liên, khối lượng đạt khoảng 25% giá trị hợp đồng với 15 mũi thi công; dự án dự kiến đạt 35–40% vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, việc di dời đường điện cao thế và hệ thống cấp nước vẫn là trở ngại. Ngọc Hồi đạt 25,5% kế hoạch với 20 mũi thi công; phía Hà Nội cơ bản hoàn tất chuẩn bị mặt bằng, còn khoảng 0,22 ha tại Hưng Yên đang được phối hợp xử lý. Lê Chi cơ bản hoàn thành thu hồi đất và đang di dời hạ tầng kỹ thuật liên quan. Bức tranh này cho thấy tiến độ không chỉ phụ thuộc vào số đội thi công: phối hợp liên tỉnh và xử lý hạ tầng ngầm, nổi cũng quyết định công trường có thể tăng tốc đến đâu.
Thượng Cát: cần đọc đúng các mốc tiến độ
Tiến độ cầu Thượng Cát được cuộc rà soát ghi nhận đạt 20% mục tiêu; đồng thời, thêm 1,77 ha đất đang được khảo sát. Đây là mốc có ý nghĩa vì nó đặt công trình vào đúng bức tranh chung: ngoài thi công kết cấu, phần mặt bằng còn lại vẫn cần được xử lý để tránh ảnh hưởng các hạng mục tiếp theo. Không nên đánh đồng tỷ lệ này với phần trăm giá trị hợp đồng, bởi thông tin được cung cấp nêu rõ đây là tỷ lệ mục tiêu.
Với Thượng Cát cũng như các cầu khác, phép thử lớn là khả năng biến tiến độ trên công trường thành một tuyến đi lại liền mạch. Thành phố yêu cầu các địa phương xử lý dứt điểm vướng mắc về đất đai và hạ tầng kỹ thuật trước ngày 15/11; riêng các hộ dân liên quan cầu Tứ Liên cần được giải quyết trước ngày 10/11. Đây là các mốc gần, có thể cho thấy việc tháo gỡ được chuyển từ chỉ đạo sang hành động hay chưa. Nguồn thông tin hiện có không xác nhận mốc hoàn thành riêng cho cầu Thượng Cát; do đó, đánh giá thận trọng cần bám vào tỷ lệ mục tiêu và phần mặt bằng đang khảo sát, thay vì suy diễn một ngày về đích.
Đường dẫn và mặt bằng sẽ quyết định lời hứa tháng 7/2027
Tháng 7/2027 là mốc dự kiến thông xe kỹ thuật được nêu cho cầu Hồng Hà và Mễ Sở; đây không phải mốc hoàn thành được xác nhận cho cả tám dự án. Muốn các công trình phát huy giá trị đúng lúc, Hà Nội cần giữ kỷ luật ở những việc tưởng như ngoài phần xây cầu: bàn giao mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, bố trí nơi tiếp nhận bùn đất và chất thải xây dựng. Thành phố yêu cầu công bố địa điểm tiếp nhận các loại vật liệu này trước ngày 1/11 để nhà thầu tập trung thi công. Nếu các khâu đó chậm, việc tăng thêm mũi thi công khó tự nó bù được thời gian.
Cuộc họp cũng giao ngành tài chính bảo đảm vốn kịp thời và tham mưu mời Kiểm toán Nhà nước tham gia sớm để rà soát chi phí, thủ tục pháp lý. Đây là cách tiếp cận cần thiết: tiến độ nhanh nhưng phải đi cùng quy trình rõ ràng, tránh để vướng mắc thủ tục xuất hiện ở chặng cuối. Tóm lại, tám cầu qua sông Hồng và sông Đuống có thể mở rộng đáng kể khả năng kết nối của Hà Nội, nhưng kết quả sẽ được quyết định bởi việc xử lý đồng bộ các điểm nghẽn và hoàn thành đường dẫn. Thượng Cát là một phần của bức tranh ấy; chỉ khi cầu nối được với mạng lưới xung quanh, tỷ lệ thi công mới chuyển thành lợi ích thực tế cho người dân.
