Bảy cầu sông Hồng Hà Nội: Trục xương sống mới của hạ tầng giao thông
Bảy cầu vượt sông Hồng của Hà Nội là nhóm dự án cầu sông Hồng Hà Nội quy mô lớn, được triển khai đồng thời với 17 dự án thành phần, nhằm hình thành trục kết nối chiến lược hai bên bờ sông và gắn với đại lộ cảnh quan sông Hồng dài khoảng 80km, 10 làn xe, kết nối bằng 17 cây cầu.
Điểm đáng nói không phải ở số lượng cầu, mà ở cách Hà Nội đang dùng các dự án cầu vượt này để tái định hình hạ tầng giao thông Hà Nội theo hướng dồn lực cho trục Đông – Tây. Chiều 12/10, tại Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố khóa XVIII, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường đã báo cáo toàn diện về tiến độ các công trình trọng điểm, trong đó nhóm cầu qua sông Hồng là tâm điểm chú ý. Đây là bước đi cho thấy thành phố chọn đầu tư mạnh vào các điểm nghẽn lịch sử – nơi giao cắt giữa sông, đường và vành đai – thay vì chỉ mở rộng lẻ tẻ từng tuyến phố.
Tiến độ 7 cầu vượt: 10.900 tỷ đồng đã thành bê tông, dầm thép
Theo báo cáo, Hà Nội hiện tập trung chỉ đạo 72 dự án trọng điểm về giao thông đường bộ, thủy lợi, thoát nước và môi trường với tổng mức đầu tư 230.388 tỷ đồng; kế hoạch vốn năm 2026 đã giao là 41.739 tỷ đồng, trong đó đến 30/9 đã giải ngân 33.621 tỷ đồng, đạt 80,6% kế hoạch. Riêng nhóm 7 cầu lớn qua sông Hồng, thành phố đang triển khai 17 dự án thành phần, đã hoàn thành cọc khoan nhồi trụ chính, thi công thân trụ, cầu dẫn và đúc dầm, với giá trị sản lượng xây lắp khoảng 10.900 tỷ đồng, tương đương 29,1% giá trị hợp đồng.
Nhìn vào từng cầu, có thể thấy bức tranh không đồng đều nhưng khá rõ nét: cầu Hồng Hà và Mễ Sở đạt 47–49% tiến độ; cầu Trần Hưng Đạo 37%; cầu Vân Phúc 32%; cầu Ngọc Hồi 24%; cầu Tứ Liên 22% và cầu Thượng Cát 17%. Câu hỏi đặt ra là: với mức giải ngân nhóm cầu qua sông đạt tới 92,8% kế hoạch vốn, liệu các nút thắt còn lại chủ yếu nằm ở kỹ thuật hay ở thủ tục và mặt bằng? Câu trả lời sẽ quyết định việc người dân có sớm được hưởng lợi từ các dự án cầu vượt này hay không.
Đại lộ cảnh quan sông Hồng 80km: Khung xương cho chiến lược kết nối hai bờ
Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được đề xuất dài hơn 80km, gồm tuyến Hữu Hồng khoảng 45,35km và Tả Hồng hơn 35km, với quy mô 10 làn xe và kết nối hai bên sông bằng 17 cây cầu. Về bản chất, đây không chỉ là một tuyến đường mà là khung xương chiến lược để tổ chức lại không gian đô thị dọc sông, nơi các cầu sông Hồng Hà Nội đóng vai trò như những “đốt sống” giao thông. Khi hoàn thiện, trục này sẽ gắn kết các tuyến vành đai, trục hướng tâm, đường kết nối và nút giao, tạo nên mạng lưới hạ tầng giao thông Hà Nội mang tính hệ thống thay vì chắp vá.
Quan điểm đáng bàn là: nếu coi đại lộ cảnh quan sông Hồng là trục ưu tiên, thì 7 dự án cầu vượt hiện nay chính là phép thử năng lực thực thi của thành phố. Danh mục 19 dự án đường vành đai với tổng mức đầu tư 103.403 tỷ đồng, đã giải ngân 15.046/17.549 tỷ đồng (85,7% kế hoạch vốn), cho thấy Hà Nội không thiếu quyết tâm. Vấn đề là phải bảo đảm các cầu, vành đai và đại lộ sông Hồng được đồng bộ tiến độ, nếu không trục cảnh quan sẽ bị “đứt gãy” bởi những điểm nghẽn chưa hoàn thành.
Tác động giao thông đô thị: Cơ hội giảm áp lực nếu không để lỡ nhịp
Về mặt chiến lược, 7 cầu vượt sông Hồng và trục đại lộ cảnh quan 80km là công cụ quan trọng để giảm áp lực cho mạng lưới hiện hữu, phân tán dòng xe thay vì dồn vào vài cây cầu cũ. Tuy nhiên, hiệu quả giảm ùn tắc đô thị chỉ xuất hiện khi cầu, đường và hệ thống thoát nước – môi trường được triển khai song hành. Thực tế, trong cùng danh mục 72 dự án, 10 công trình khẩn cấp chống úng ngập với tổng mức đầu tư 6.159 tỷ đồng đã hoàn thành toàn bộ các hạng mục chính và khánh thành dịp 2/9/2026, phục vụ trực tiếp tiêu thoát nước mùa mưa. Điều này cho thấy khi ưu tiên rõ ràng, thành phố có thể đẩy nhanh tiến độ và tạo tác động thực tế cho người dân.
Ở chiều ngược lại, vẫn còn 12 dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 50%, buộc các chủ đầu tư phải tập trung xử lý vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và tổ chức thi công. Nếu những nút thắt này không được tháo gỡ, các dự án cầu vượt sẽ có nguy cơ trở thành “công trình dở dang”, gây cản trở giao thông trong nhiều năm thay vì góp phần giảm tải. Bài học từ các dự án chống ngập cho thấy: người dân chỉ cảm nhận được lợi ích khi công trình hoàn thành đồng bộ, đúng hẹn, chứ không phải trên các bản vẽ hay báo cáo tiến độ.
Mốc 2027: Bài kiểm tra niềm tin với các dự án cầu vượt sông Hồng
Thành phố đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật cầu Trần Hưng Đạo vào tháng 5/2027; các cầu Tứ Liên, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở và Ngọc Hồi trong tháng 6 và 7/2027; cầu Thượng Cát vào tháng 10/2027. Đây không chỉ là các mốc kỹ thuật, mà là bài kiểm tra niềm tin của người dân đối với chiến lược hạ tầng giao thông Hà Nội. Song song đó, hai hồ điều hòa Liên Mạc 1 và Chèm dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026, còn cụm công trình đầu mối Liên Mạc và hệ thống tiêu nước phía Tây tiếp tục được triển khai.
Quan điểm cần nhấn mạnh là: Hà Nội đang đứng trước cơ hội hiếm có để đồng thời giải quyết bài toán giao thông, thoát nước và phát triển không gian hai bên sông Hồng. Nếu các mốc 2026–2027 được giữ vững, 7 cầu vượt sông Hồng sẽ không chỉ là những dự án cầu vượt đơn lẻ, mà là nền tảng cho một cấu trúc đô thị mới, nơi trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và hệ thống vành đai tạo nên khung giao thông đủ sức nâng đỡ sự phát triển lâu dài của Thủ đô.
