An toàn bắt đầu từ kỹ năng thực hành
An toàn giao thông học sinh là việc trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng thực hành và cách ứng xử có văn hóa để tự bảo vệ mình, đồng thời tôn trọng sự an toàn của người khác trên đường. Vì vậy, dạy luật thôi là chưa đủ: học sinh cần được tập quan sát, xử lý tình huống và hình thành thói quen chấp hành quy tắc trong những chuyến đi hằng ngày. Ngày 24/10, hội thi tìm hiểu pháp luật về trật tự, an toàn giao thông năm 2026 diễn ra tại Trường THPT Chuyên Bến Tre với bốn phần thi: trắc nghiệm, tiểu phẩm hoặc thuyết trình, xử lý tình huống và lái xe trên sa hình. Cách học qua thực hành giúp kiến thức đi vào hành động. Điều đó càng cần thiết khi học sinh vẫn mắc lỗi như quên bật, tắt xi nhan, không giảm tốc độ ở giao lộ, đi sai làn hoặc chuyển hướng, qua đường thiếu an toàn. Kỹ năng giao thông phải được rèn đều đặn, không chỉ nhắc lại trong một buổi tuyên truyền.
Gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng cùng chịu trách nhiệm
Không một bài học ở trường nào có thể bù đắp cho việc người lớn giao phương tiện không phù hợp hoặc làm gương xấu khi đưa đón con. Bởi vậy, an toàn giao thông học sinh cần được xây dựng bằng trách nhiệm liên tục của nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng. Nhà trường có thể dạy quy định, tổ chức thực hành và cập nhật kiến thức; phụ huynh cần quản lý phương tiện, nhắc con tuân thủ luật; CSGT vừa tuyên truyền vừa tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Hoạt động tại trường học đưa văn hóa giao thông đến gần học sinh bằng hướng dẫn cụ thể: cán bộ CSGT phổ biến pháp luật, chỉ cách tham gia giao thông an toàn, chọn và đội mũ bảo hiểm đúng quy cách. Một chương trình ở Gia Lai còn trao 160 mũ bảo hiểm cho học sinh lớp 1 và tặng xe đạp cho hai em có hoàn cảnh khó khăn. Giá trị lớn nhất của những hoạt động này là biến lời nhắc thành kỹ năng và thói quen có thể tiếp nối từ trường về nhà.
Cổng trường an toàn là bài học sống động
Một cổng trường an toàn không chỉ là nơi giảm ùn tắc; đó còn là không gian để trẻ nhìn thấy người lớn tôn trọng quy tắc giao thông. Tại Trường Tiểu học Tống Trân, mô hình “Cổng trường an toàn giao thông - An ninh trật tự” được xây dựng từ tháng 11/2025 với sự phối hợp của nhà trường, Công an xã, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. Từ đầu năm học 2026–2027, mô hình tiếp tục được nhân rộng trên địa bàn xã và duy trì tại trường trong giờ học sinh đến lớp, tan học. Vào giờ cao điểm, các lực lượng hướng dẫn phụ huynh dừng, đỗ đúng vị trí, giữ thông thoáng lối đi và hạn chế ùn tắc. Phụ huynh được nhắc không dừng xe dưới lòng đường, không chen kín cổng; học sinh xếp hàng khi ra về, không vui chơi dưới lòng đường. Những quy tắc nhỏ ấy biến văn hóa giao thông thành điều trẻ có thể quan sát và thực hành mỗi ngày.
Từ nền nếp hằng ngày đến văn hóa giao thông
Muốn các mô hình bền vững, cần duy trì cả tuyên truyền lẫn thực thi: nhà trường thường xuyên phối hợp với công an phổ biến quy định mới, phụ huynh chủ động làm đúng, còn lực lượng chức năng tiếp tục tuần tra và xử lý vi phạm để ngăn nguy cơ tai nạn từ sớm. Ở Tống Trân, loa phát thanh tại cổng trường nhắc cách dừng, đỗ, đón trả học sinh và trách nhiệm trông nom con trong lúc chờ; các hộ kinh doanh hàng rong cũng được nhắc không tụ tập gây cản trở giao thông. Đây là cách tiếp cận đáng nhân rộng vì không đặt toàn bộ gánh nặng lên học sinh. Trẻ khó hình thành ý thức tôn trọng luật nếu người lớn chen lấn, quay đầu xe bất ngờ hoặc để lối đi bị chiếm dụng. Giáo dục kỹ năng trong lớp và tổ chức giao thông gọn gàng ngoài cổng trường phải song hành. Khi gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng cùng làm gương, văn hóa giao thông sẽ trở thành nếp sống, không còn là khẩu hiệu.
