Spa xâm lấn không phép: khoảng trống pháp lý nguy hiểm
Spa xâm lấn không phép pháp lý là các cơ sở chăm sóc sắc đẹp đăng ký dưới danh nghĩa spa thông thường nhưng vẫn thực hiện những kỹ thuật tiêm, rạch, hút, cắt trên cơ thể khách hàng mà không có giấy phép y tế, không đáp ứng điều kiện về nhân sự và an toàn của cơ sở khám, chữa bệnh, tạo nên khoảng trống quản lý đầy rủi ro cho người tiêu dùng. Chiều 3/8, tại phiên thảo luận về sửa đổi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung nêu thẳng thực tế: cơ sở thẩm mỹ không làm dịch vụ xâm lấn hiện không phải xin phép Sở Y tế như phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ. Chính kẽ hở này khiến nhiều spa “tay ngang” lấn sang đất thẩm mỹ y khoa mà không bị chặn ngay từ khâu cấp phép.
Khi spa tiêm filler, nâng mũi, hút mỡ mà không ai chịu trách nhiệm
Điều đáng lo không phải là spa massage, gội đầu, mà là những spa không phép pháp lý nhưng vẫn tiêm filler, căng chỉ, dùng kim, thiết bị phát sóng, thậm chí nâng mũi, hút mỡ cho khách hàng. Trong thực tế, nhiều spa “bỏ qua” ranh giới giữa chăm sóc da cơ bản và phẫu thuật thẩm mỹ, chuyển sang tiêm chất làm đầy, sử dụng sóng cao tần, lăn kim, phẫu thuật tạo hình, hút mỡ… ngay trong không gian vốn chỉ đủ chuẩn cho một tiệm gội đầu. Rủi ro không còn là lý thuyết: đã có nhiều sự cố sốc thuốc gây tê, nhiễm trùng vì quy trình vô khuẩn lỏng lẻo, người làm nghề không được đào tạo bài bản, nhưng lại cầm kim, cầm dao trên cơ thể khách hàng. Đằng sau mỗi ca làm đẹp giá rẻ là một ca cấp cứu tiềm tàng mà không ai chịu trách nhiệm trọn vẹn.
Ranh giới mờ giữa làm đẹp và khám chữa bệnh
Gốc rễ của tình trạng thẩm mỹ xâm lấn khó kiểm soát là ranh giới mờ giữa dịch vụ làm đẹp và kỹ thuật y tế. Theo quy định về khám bệnh, chữa bệnh, các thủ thuật như tiêm botox, filler chỉ được thực hiện tại bệnh viện, phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ hoặc cơ sở y tế được phê duyệt phạm vi chuyên môn. Thế nhưng các spa chăm sóc sắc đẹp thông thường lại không nằm trong danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Người hành nghề chỉ cần học một khóa chứng chỉ, trong khi khâu kiểm tra, giám sát lại hạn chế, dẫn tới việc lẫn lộn giữa dịch vụ xâm lấn và không xâm lấn, tạo ra “vùng xám” pháp luật. Khi không coi đây là ngành kinh doanh có điều kiện, cơ quan chức năng thiếu căn cứ kiểm tra, còn người hành nghề thì ung dung học cấp tốc để làm những thủ thuật vốn thuộc y khoa.
Đề xuất đưa chăm sóc sắc đẹp vào diện kinh doanh có điều kiện
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung đề nghị đưa dịch vụ chăm sóc sắc đẹp vào diện kinh doanh có điều kiện để kiểm soát tình trạng spa nâng mũi, hút mỡ, thực hiện thủ thuật xâm lấn. Theo bà, các kỹ thuật thẩm mỹ xâm lấn như tiêm chất làm đầy, botox, căng chỉ da mặt hay dùng thiết bị năng lượng như RF, HIFU phải được xem là loại hình kinh doanh có điều kiện, với yêu cầu nghiêm ngặt về nhân lực, cơ sở vật chất, quy trình vô khuẩn và cấp cứu. Bà cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế quản lý riêng cho dịch vụ chăm sóc sắc đẹp có yếu tố xâm lấn, trong khi vẫn giữ sự thông thoáng cho dịch vụ thuần túy như massage, gội đầu, skincare không xâm lấn. Nói cách khác, cấp phép dịch vụ làm đẹp cần phân tầng rõ: spa chăm sóc cơ bản một đường, cơ sở thẩm mỹ y khoa một đường, không thể chung một khung như hiện nay.
Cải cách luật: cắt giảm điều kiện nhưng không được cắt an toàn
Phiên thảo luận ngày 3/8 diễn ra trong bối cảnh dự án Luật sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư hướng tới cắt giảm thực chất các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Đề xuất đưa 58 ngành, nghề ra khỏi danh mục được xem là bước cải cách mạnh, nhưng nhiều đại biểu cảnh báo phải cân nhắc với các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe như nước sạch, khí, dịch vụ y tế. Câu chuyện an toàn spa tiêm filler đặt ra cùng câu hỏi: chúng ta có thể hậu kiểm một ly nước bẩn, nhưng không thể “hậu kiểm” một ca tiêm gây sốc, một ca nâng mũi hỏng. Bà Dung đề nghị đưa các hoạt động chăm sóc sắc đẹp có yếu tố xâm lấn vào khuôn khổ quản lý phù hợp để bảo đảm an toàn cho người dân. Cải cách là cần, nhưng cắt điều kiện không được đồng nghĩa cắt luôn mạng lưới bảo vệ khách hàng.
