Sách giáo khoa 2028 giảm tải nghĩa là gì và vì sao phụ huynh phải quan tâm?
Sách giáo khoa 2028 là bộ sách sẽ được sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2028–2029, với định hướng giảm tải các nội dung trùng lặp, nặng về lí thuyết hoặc quá chuyên sâu để học sinh tập trung hơn vào kiến thức, kỹ năng cốt lõi và phẩm chất cần thiết cho giáo dục phổ thông.
Điểm quan trọng nhất là: đây không chỉ là chuyện “thay sách” mà là thay đổi cách học và cách đánh giá. Bộ sách giáo khoa 2028 sẽ được hoàn thiện theo hướng giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm mọi học sinh được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết. Một chương trình nhẹ hơn trên giấy không tự động biến thành áp lực ít hơn nếu phụ huynh vẫn giữ tư duy “học càng nhiều càng tốt”. Vì vậy, chuẩn bị con học trong giai đoạn này nghĩa là chính cha mẹ cũng cần điều chỉnh kỳ vọng, thói quen kèm con và cách nhìn về điểm số, thay vì dồn ép con vào các cuộc đua thi cử như trước.
Giảm tải chương trình: Những thay đổi cốt lõi trong nội dung và phương pháp
Theo kế hoạch, sách giáo khoa từ năm học 2028–2029 trở về sau sẽ giảm các nội dung trùng lặp, nặng về lí thuyết hoặc quá chuyên sâu. Điều này cho thấy định hướng rõ ràng: chương trình mới không còn coi “nhồi nhét kiến thức” là thước đo mà tập trung vào phần cốt lõi, lược bớt chi tiết chỉ phù hợp với tài liệu tham khảo nâng cao.
Đi xa hơn, chương trình được hoàn thiện theo hướng giảm tải, đồng thời chú trọng đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Nội dung cũng sẽ được rà soát để phù hợp với đặc điểm, điều kiện và trình độ phát triển kinh tế – xã hội của các vùng, miền, không để có nhiều kiến thức chuyên sâu gây áp lực cho giáo viên, học sinh và không thực sự cần thiết đối với mặt bằng giáo dục phổ thông. Cùng với đó là yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, kiểm tra, đánh giá, thi và tuyển sinh, với mục tiêu bảo đảm đánh giá đúng thực chất chất lượng dạy và học và công bằng trong thi cử.
Giảm áp lực thi cử: Thay đổi giáo dục nhưng phụ huynh có dám thay đổi?
Thông báo của cơ quan điều hành khẳng định Thủ tướng yêu cầu rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông theo hướng giảm tải, phân công nhiệm vụ với lộ trình cụ thể để hoàn thành bộ sách giáo khoa mới sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2028–2029. Đây là thông điệp rõ ràng: hệ thống đang chủ động cắt bớt áp lực không cần thiết thay vì tăng thêm yêu cầu cho học sinh.
Một điểm then chốt là yêu cầu không để có nhiều kiến thức chuyên sâu gây áp lực cho giáo viên, học sinh và không thực sự cần thiết đối với mặt bằng giáo dục phổ thông. Đồng thời, việc đổi mới kiểm tra, đánh giá, thi và tuyển sinh phải bảo đảm đánh giá đúng thực chất chất lượng dạy và học, trình độ người học và công bằng trong thi cử. Nghĩa là, thay đổi giáo dục lần này không chỉ là chỉnh vài bài trong sách mà là chỉnh cách đo năng lực của con. Nếu phụ huynh vẫn bắt con học tủ, luyện đề dày đặc vì sợ thi cử, thì mọi nỗ lực giảm áp lực của chương trình sẽ bị vô hiệu hóa ngay trong chính gia đình.
Gia đình cần làm gì từ bây giờ để con thích ứng với chương trình giảm tải?
Khi sách giáo khoa 2028 giảm tải chương trình, cơ hội mở ra cho những gia đình sẵn sàng thay đổi cách đồng hành với con. Chương trình mới nhấn mạnh giáo dục phổ thông làm nền tảng và yêu cầu mọi học sinh được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết, nên việc phụ huynh chỉ tập trung vào điểm số sẽ ngày càng lạc hậu. Đây là thời điểm tốt để cha mẹ xây lại kỷ luật học tập của con theo hướng bền vững: học hiểu, biết tự tìm tòi, biết đặt câu hỏi và kết nối kiến thức với đời sống.
Quá trình hoàn thiện chương trình được yêu cầu phải cầu thị, lắng nghe ý kiến giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và các tầng lớp nhân dân, nhất là chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo trực tiếp giảng dạy. Nghĩa là tiếng nói của phụ huynh không còn đứng ngoài cuộc. Cha mẹ nên theo sát thông tin về thay đổi giáo dục, chủ động góp ý khi có kênh tham vấn, đồng thời điều chỉnh thói quen gia đình để giảm áp lực thi cử cho con. Nếu phụ huynh coi đây là dịp để “giảm học thêm, tăng trải nghiệm”, thì con sẽ bước vào giai đoạn sách giáo khoa mới với tâm thế nhẹ nhàng, tự tin hơn.
