Nam Mỹ: thị trường còn nhiều dư địa nhưng đòi hỏi chiến lược khác biệt
Cơ hội xuất khẩu Việt Nam Nam Mỹ là khả năng đưa các ngành hàng có lợi thế như điện thoại, linh kiện điện tử, thủy sản, thực phẩm chế biến và máy móc vào những thị trường còn nhiều dư địa như Argentina, Paraguay và Uruguay, nơi nhu cầu đang tăng cùng cải cách kinh tế, nhưng thành công phụ thuộc vào việc chọn đúng phân khúc, xây dựng chuỗi cung ứng và mạng lưới phân phối tại chỗ thay vì chỉ chạy theo đơn hàng ngắn hạn. Thương vụ Việt Nam tại Argentina kiêm nhiệm Paraguay và Uruguay đã nhiều lần nhấn mạnh đây là vùng thị trường còn "rất nhiều dư địa và tiềm năng" cho hàng hóa Việt Nam, song dư địa chỉ biến thành kim ngạch nếu doanh nghiệp dám thay đổi cách tiếp cận từ bán hàng sang hiện diện lâu dài. Nói cách khác, Nam Mỹ không phải nơi để thử vận may, mà là sân chơi đòi hỏi đầu tư chiến lược.
Điện thoại và linh kiện điện tử Việt Nam: cửa sổ vàng từ chính sách và nhu cầu lắp ráp
Trong bức tranh xuất khẩu Việt Nam Nam Mỹ, điện thoại và linh kiện điện tử Việt Nam đang nổi lên như mũi nhọn có điều kiện thuận lợi nhất tại thị trường Argentina Paraguay và Uruguay. Argentina đã đưa thuế nhập khẩu đối với điện thoại di động có xuất xứ ngoài Mercosur về 0%, tạo một bước ngoặt chính sách hiếm thấy cho nhà sản xuất ngoài khối. Cùng lúc, nước này có nhu cầu đáng kể với thiết bị điện tử và linh kiện phục vụ lắp ráp, viễn thông và tiêu dùng, trong khi Việt Nam đã hình thành năng lực sản xuất điện tử quy mô lớn. Điều đó biến Việt Nam từ người bán hàng sang ứng viên tham gia sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ Nam Mỹ. Nhưng nếu doanh nghiệp chỉ chăm chăm xuất hàng giá rẻ, không đi kèm dịch vụ kỹ thuật và hậu mãi, lợi thế thuế sẽ nhanh chóng bị nuốt chửng bởi các nhà cung cấp biết bám chặt thị trường hơn.
Thủy sản, thực phẩm chế biến và máy móc: ba chân kiềng cho chiến lược dài hạn
Nếu điện tử là đột phá ngắn hạn thì thủy sản thực phẩm chế biến cùng máy móc mới là nền tảng cho quan hệ xuất khẩu Việt Nam Nam Mỹ bền vững. Thương vụ Việt Nam tại Argentina kiêm nhiệm Paraguay và Uruguay đánh giá giai đoạn 2026-2030, điện thoại và linh kiện điện tử, máy móc, thiết bị và công nghiệp hỗ trợ, thủy sản và thực phẩm chế biến là các lĩnh vực có triển vọng tại ba thị trường này. Đặc biệt, tại Paraguay – quốc gia mạnh về nông nghiệp và năng lượng – cơ hội không chỉ nằm ở hàng hóa mà còn ở máy móc nông nghiệp, thiết bị công nghiệp, phụ tùng và các sản phẩm phục vụ chế biến. Chính các dự án dầu khí Vaca Muerta, khai thác lithium, năng lượng tái tạo, logistics và hạ tầng đang tạo ra nhu cầu máy móc, vật tư sản xuất, mở cánh cửa cho doanh nghiệp Việt chuyển từ đơn hàng lẻ tẻ sang vị thế nhà cung cấp cho dự án cụ thể.
Những giới hạn phải nhìn thẳng: nông sản phổ thông, dệt may và sức ép nội khối
Cơ hội lớn không đồng nghĩa mọi ngành đều sáng. Với nông sản phổ thông, Argentina, Uruguay và Paraguay đều có thế mạnh sản xuất nên Việt Nam rất khó cạnh tranh trực tiếp về khối lượng và giá. Dệt may, giày dép và hàng tiêu dùng Việt Nam tuy đã có chỗ đứng nhưng đang chịu sức ép cạnh tranh mạnh từ các quốc gia khác và nhà cung cấp nội khối Mercosur; đây là nhóm nên duy trì và mở rộng có chọn lọc, tránh chạy theo mục tiêu tăng sản lượng bằng mọi giá. Bài học quan trọng là không mang tư duy "bán cái mình có" đến một thị trường đã tràn ngập hàng tiêu chuẩn, mà phải chọn phân khúc có giá trị gia tăng cao như cà phê chế biến, hạt tiêu, đồ uống từ nông sản nhiệt đới, sản phẩm hữu cơ. Nếu tiếp tục đánh vào phân khúc đại trà, hàng Việt chỉ dễ bị dùng như phương án thay thế, không bao giờ thành lựa chọn chính.
Từ cơ hội đến thị phần: chọn đúng cuộc chơi và xây năng lực tại chỗ
Điểm mấu chốt của chiến lược xuất khẩu Việt Nam Nam Mỹ không nằm ở một vài hợp đồng giới thiệu sản phẩm, mà ở khả năng chuyển cơ hội thành chuỗi đơn hàng dài hạn. Các chuyên gia thương mại nhấn mạnh doanh nghiệp phải bắt đầu từ những bước đi thực chất: chọn đúng thị trường, sản phẩm, đối tác và xây dựng được năng lực phân phối tại chỗ mới có thể chuyển thành thị phần và chuỗi đơn hàng bền vững. Một sản phẩm có giá cạnh tranh nhưng thiếu đại lý, dịch vụ kỹ thuật và khả năng cung ứng ổn định sẽ khó giữ thị phần trong môi trường cạnh tranh ngày càng cao. Nghĩa là, thay vì chỉ tài trợ hội chợ rồi chờ đơn hàng tự đến, doanh nghiệp cần chủ động kết nối với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, tham gia các dự án năng lượng, khai khoáng, logistics, nông nghiệp và hạ tầng cụ thể ở thị trường Argentina Paraguay và Uruguay. Kết luận thẳng thắn: Nam Mỹ sẽ là cú nhảy vọt chỉ cho những ai dám đầu tư hiện diện, không coi xuất khẩu là cuộc bán hàng ăn liền.
