Bức tranh GRDP Bắc Ninh: Vượt kịch bản và áp lực vị thế mới
Tăng trưởng kinh tế Bắc Ninh là quá trình thành phố đẩy mạnh sản xuất công nghiệp, xây dựng hạ tầng và thu hút đầu tư nước ngoài để đạt mục tiêu GRDP cao, qua đó tận dụng vị thế đô thị trực thuộc Trung ương và khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp, dịch vụ của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. Kinh tế Bắc Ninh đang tăng tốc rõ rệt: quý III, GRDP ước tăng 13,83% so với cùng kỳ, xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố; tính chung 9 tháng, GRDP tăng 11,81% và đứng thứ 4 cả nước. Đà tăng này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của chiến lược điều hành với kịch bản tăng trưởng GRDP Bắc Ninh 2026 ở mức 13%, cao hơn mục tiêu giao 12,5% để tạo “vùng đệm” trước rủi ro. Việc Bắc Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ 20/9/2026 vừa mở rộng không gian phát triển, vừa tạo thêm áp lực phải duy trì đà tăng trưởng cao và ổn định.
Công nghiệp Bắc Ninh: Trụ cột tăng trưởng hay điểm dễ tổn thương?
Nếu phải chỉ ra một động cơ chính của tăng trưởng kinh tế Bắc Ninh lúc này, đó chắc chắn là khu vực công nghiệp – đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo. Giá trị tăng thêm khu vực công nghiệp 9 tháng tăng 13,84%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng tới 17,17%, kéo chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 20,16% và ngành chế biến, chế tạo tăng 20,26%. Ở cấp GRDP, khu vực công nghiệp – xây dựng tăng khoảng 13,87% và chiếm tới 72,3% cơ cấu kinh tế thành phố. Theo kịch bản điều hành GRDP Bắc Ninh 2026, khu vực này được yêu cầu tăng 15,71% và đóng góp hơn 86% vào tăng trưởng chung. Cách “đặt cược” này hợp lý trong ngắn hạn vì giúp GRDP bật lên nhanh, nhưng cũng khiến nền kinh tế phụ thuộc nặng vào chu kỳ đơn hàng FDI và biến động chuỗi cung ứng. Câu hỏi là Bắc Ninh sẽ đa dạng hóa động lực tăng trưởng như thế nào khi biên độ tăng của công nghiệp dần chạm trần?
Xây dựng bứt phá: Đầu tư công và hạ tầng tạo “dư địa” mới
Điểm mới quan trọng trong tăng trưởng kinh tế Bắc Ninh hiện nay là vai trò ngày càng lớn của ngành xây dựng. Quý III, xây dựng tăng tới 24,14%; lũy kế 9 tháng tăng 14,58% so với cùng kỳ. Theo kịch bản GRDP Bắc Ninh 2026, riêng ngành xây dựng được đặt kỳ vọng tăng tới 124,13% trong quý IV để kéo toàn bộ khu vực công nghiệp – xây dựng tăng 20,13% và bảo đảm mức GRDP tăng 16,45% so với cùng kỳ. Đây là mục tiêu rất tham vọng, phản ánh niềm tin chính sách vào vai trò dẫn dắt của đầu tư công và hạ tầng. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội 9 tháng tăng khoảng 17,88%, trong đó vốn đầu tư trên địa bàn đạt hơn 127 nghìn tỷ đồng và tiếp tục được đẩy nhanh giải ngân. Việc tập trung vào các dự án lớn như sân bay, vành đai, cầu, khu công nghiệp, khu đô thị cho thấy Bắc Ninh đang chủ động mở rộng “không gian kinh tế” thay vì chỉ dựa vào mở rộng nhà xưởng hiện hữu.
Đầu tư nước ngoài Bắc Ninh: Lợi thế dẫn đầu và những điều kiện đi kèm
Đầu tư nước ngoài Bắc Ninh tiếp tục là một trong những trụ cột chiến lược cho GRDP Bắc Ninh 2026. 9 tháng, thành phố thu hút trên 18,5 tỷ vốn đầu tư quy đổi, trong đó FDI đứng thứ 4 cả nước. Cùng lúc, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 177,8 tỷ, giúp Bắc Ninh dẫn đầu cả nước về xuất khẩu. Theo thống kê địa phương, "quý 3, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 13,83% so với cùng kỳ, đứng thứ 3/34 tỉnh, thành phố". Con số này phản ánh rõ hiệu ứng lan tỏa của các tập đoàn FDI trong công nghiệp Bắc Ninh. Tuy nhiên, dòng vốn ngoại chỉ thực sự bền vững nếu môi trường đầu tư tiếp tục ổn định và chi phí hạ tầng, đất đai, thủ tục được kiểm soát. Việc lãnh đạo thành phố yêu cầu đẩy nhanh bồi thường, giải phóng mặt bằng, giải ngân đầu tư công và cải thiện giải quyết khiếu nại cho thấy Bắc Ninh hiểu rằng chất lượng điều hành giờ là lợi thế cạnh tranh quan trọng không kém ưu đãi thuế.
Có đủ lực để về đích 12,5% hay không?
Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 12,5% trong năm, Bắc Ninh phải chấp nhận một quý IV tăng tốc rất mạnh, với yêu cầu GRDP tăng 16,45% và công nghiệp – xây dựng tăng hơn 20% so với cùng kỳ. Theo cơ quan thống kê địa phương, muốn đạt kịch bản này, thành phố cần tiếp tục đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, nhất là các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng thời tháo gỡ vướng mắc thủ tục và giải phóng mặt bằng tại các dự án lớn. Về mặt số liệu, đà tăng trưởng kinh tế Bắc Ninh đang ủng hộ mục tiêu này khi tốc độ tăng GRDP quý sau cao hơn quý trước, từ 9,9% lên 11,5% rồi 13,83%. Nhưng về chất lượng, thách thức là giảm bớt sự lệ thuộc vào vài ngành và vài nhà đầu tư lớn, đồng thời nâng tỷ trọng dịch vụ, nông nghiệp giá trị cao để đa dạng hóa nền tảng tăng trưởng. Bắc Ninh đang có lợi thế hiếm có về công nghiệp và FDI; vấn đề còn lại là dùng “cú hích” GRDP hiện tại để xây dựng một cấu trúc kinh tế cân bằng hơn, thay vì chỉ chạy đua với các con số ngắn hạn.
