Từ tỉnh lên thành phố: tham vọng kinh tế đứng đầu cả nước
Quảng Ninh thành phố là định hướng nâng cấp đơn vị hành chính từ tỉnh lên đô thị trực thuộc trung ương, gắn với mục tiêu tăng trưởng nhanh, hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao chất lượng sống người dân và xây dựng mô hình phát triển kinh tế Quảng Ninh mang tầm dẫn dắt vùng, chứ không chỉ dừng ở việc đổi tên danh xưng hành chính. Theo nghị trình, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh ngay cuối kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất. Trong phiên thảo luận tổ sáng 6/8 về đề án này, Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường nhấn mạnh địa phương đã đạt đủ 7/7 tiêu chí lập thành phố và “không nợ bất kỳ một tiêu chí nào”. Câu hỏi lớn, như chính ông đặt ra, là sau khi lên thành phố thì Quảng Ninh khác gì so với hiện nay và phát triển ra sao cho xứng với kỳ vọng của người dân.
Mục tiêu GRDP bình quân đầu người 20.000 USD: Chiếc trần kính mới
Mục tiêu GRDP bình quân đầu người đạt 20.000 USD vào năm 2030 được Quảng Ninh đặt ra như một chiếc trần kính mới cho tăng trưởng, vượt xa mức phấn đấu chung của cả nước là 8.500 USD. Thu nhập bình quân năm 2025 của Quảng Ninh đã đạt 10.402 USD, gấp 2,08 lần bình quân cả nước, tạo nền tảng để địa phương tự tin nâng “chuẩn” cao hơn. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Đây chỉ tiêu cần sự cố gắng, ‘vô cùng áp lực chứ không đơn giản’” – lời của Bí thư Quản Minh Cường. Đặt trong bối cảnh quy mô kinh tế của tỉnh đứng thứ 7 cả nước, tốc độ tăng trưởng GRDP hơn 11% và thu ngân sách trên 85.909 tỷ đồng, tham vọng này cho thấy Quảng Ninh muốn chuyển từ “tỉnh dẫn đầu” lên vị thế “thành phố đầu tàu” về thu nhập bình quân.
Áp lực hạ tầng và mô hình tăng trưởng khi Quảng Ninh lên thành phố
Để biến mục tiêu GRDP bình quân đầu người thành hiện thực, Quảng Ninh không thể chỉ dựa vào lợi thế sẵn có về cảng biển, khoáng sản, du lịch và kinh tế xuất – nhập khẩu; việc nâng cấp lên Quảng Ninh thành phố đòi hỏi một mô hình tăng trưởng bền vững hơn. Đoàn đại biểu tỉnh đã đề nghị Quốc hội cho phép làm đường cao tốc nối Vành đai 5 với Quảng Ninh dài khoảng 55 km, với 6 làn xe chính và hệ thống đường gom 4 làn hai bên, dự kiến hoàn thành trong năm 2026 để đồng bộ hạ tầng kết nối khu vực. Song song, dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh dài khoảng 120 km, tốc độ thiết kế tuyến chính 350 km/h, hướng tới khai thác vào năm 2028. Nếu các dự án này chậm tiến độ hoặc vận hành kém hiệu quả, sức ép lên mục tiêu 20.000 USD sẽ đè nặng, biến tham vọng thành rủi ro nợ hạ tầng và lệ thuộc đầu tư công.
Người dân được gì từ mục tiêu lớn và danh xưng mới?
Câu hỏi “lên thành phố thì người dân được gì?” mà Bí thư Quản Minh Cường nhắc lại không chỉ là thắc mắc của cử tri mà còn là phép thử đối với chiến lược phát triển kinh tế Quảng Ninh. Ở lĩnh vực giáo dục, tỉnh đã phát sách giáo khoa miễn phí, đặt mục tiêu tất cả phòng học trường công lập đều có điều hòa và dự kiến triển khai xe buýt điện miễn phí đưa đón học sinh từ năm học 2026–2027 tại ba phường trung tâm, với khoảng 3.000 học sinh đã đăng ký và khả năng tăng tối đa lên 100 xe. Cùng với đó là mức thưởng lớn cho học sinh đoạt giải quốc gia, quốc tế và ưu tiên nhân hệ số cho học sinh dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn. Những chính sách này cho thấy GRDP bình quân đầu người không chỉ là con số “đẹp” mà phải đi kèm phân bổ nguồn lực cho phúc lợi công, nếu không, danh xưng thành phố sẽ xa lạ với đời sống hàng ngày của người dân.
Kết luận: Không chỉ đua số, mà phải đổi chất
Việc Quốc hội chuẩn bị phê duyệt Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh đánh dấu bước ngoặt hành chính, nhưng bước ngoặt thật sự nằm ở chất lượng tăng trưởng và cách phân chia thành quả phát triển. Khi tỉnh đặt mục tiêu GRDP bình quân đầu người 20.000 USD, cao nhất cả nước, đó không nên là cuộc đua “công bố thành tích” mà phải là chiến lược kéo gần khoảng cách giàu – nghèo, nâng chuẩn dịch vụ công, và bảo đảm an ninh – quốc phòng trong một không gian đô thị mở rộng. Áp lực “vô cùng” mà lãnh đạo tỉnh thừa nhận là dấu hiệu tích cực: ít nhất, Quảng Ninh ý thức rằng mọi quyết định đầu tư hạ tầng, thu hút doanh nghiệp hay tái cấu trúc ngành kinh tế đều cần được soi dưới lăng kính lợi ích dài hạn cho người dân. Nếu giữ được sự thận trọng đó, tham vọng có thể trở thành cú hích, thay vì trở thành chiếc áo mới quá rộng cho một thành phố non trẻ.
