An toàn du lịch biển: khái niệm không chỉ là áo phao
An toàn du lịch biển là tổng hợp các biện pháp phòng ngừa và ứng phó nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe du khách khi tham gia các hoạt động trên biển và đảo, bao gồm lựa chọn thời điểm đi phù hợp, kiểm soát phương tiện đường thủy, trang bị thiết bị cứu sinh, tuân thủ quy định về thời tiết và rủi ro tự nhiên, cùng với ý thức kỷ luật của chính hành khách. Nếu chúng ta nghĩ an toàn chỉ là có sẵn áo phao trên ca nô, thì đó là một sự chủ quan nguy hiểm. Mỗi chuyến đi biển đảo là sự kết hợp giữa hệ thống quản lý nhà nước, trách nhiệm của doanh nghiệp tàu du lịch Nha Trang và thái độ cẩn trọng của du khách. Khi một mắt xích lỏng lẻo, tai nạn sẽ có cơ hội xảy ra, bất chấp những nỗ lực kiểm soát đang ngày càng được siết chặt ở các bến tàu đông khách.
Tàu du lịch Nha Trang: siết kiểm soát nhưng không xóa hết rủi ro
Khu vực bến tàu du lịch Nha Trang, phường Nam Nha Trang, mỗi ngày đón khoảng 7.000–9.000 du khách đi tour biển đảo, với hơn 300 chuyến tàu ra vào. Những con số này cho thấy áp lực khổng lồ lên hệ thống an toàn. Lãnh đạo Phòng quản lý bến tàu du lịch Nha Trang cho biết đơn vị thường xuyên phối hợp với cảnh sát giao thông đường thủy và bộ đội biên phòng để thực hiện nghiêm ngặt quy định an toàn trong vận chuyển khách. Đây là tín hiệu tích cực sau các vụ tai nạn; quy trình kiểm soát phương tiện đường thủy được siết từ đăng kiểm, vạch dấu mớn nước đến nồng độ cồn thuyền trưởng. Nhưng chính họ cũng phải tổ chức tập huấn cho lái tàu về ứng phó thời tiết bất ngờ, cho thấy dù hệ thống đã nâng cấp, rủi ro khách quan từ biển chưa bao giờ biến mất hoàn toàn.
Từ bến tàu đến ca nô: du khách phải “tự kiểm tra an toàn”
Ở bến tàu Nha Trang, các chủ ca nô khẳng định chỉ nhận khách khi điều kiện thời tiết cho phép và tuyệt đối không chạy khi biển động, thời tiết xấu. Họ trang bị áo phao dạng đeo ngang bụng tự bung khi xuống nước, thêm áo phao dự phòng và nhắc nhở hạn chế rượu bia trên ca nô. Người điều khiển ca nô nằm trong các nhóm thông báo thời tiết trên biển và được kiểm tra nồng độ cồn trước khi xuất bến. Nghe có vẻ yên tâm, nhưng sẽ là sai lầm nếu du khách coi đó là lý do để buông xuôi. Thay vì lên tàu trong trạng thái “ai lo mặc ai”, mỗi người cần chủ động quan sát xem áo phao có đủ và còn tốt không, thuyền trưởng có thực sự tuân thủ hướng dẫn, thuyền có bị chở sát mớn nước an toàn hay không. An toàn du lịch biển chỉ bền vững khi du khách coi mình là một phần của hệ thống kiểm soát, không phải người ngoài cuộc.
Chuẩn bị chuyến đi đảo: nhìn trời, nhìn biển và nhìn lại sức khỏe
Các chủ dịch vụ ca nô ở Nha Trang đều nói rõ: họ nhận khách tùy vào điều kiện thời tiết và sẽ lập tức cho ca nô tấp vào đảo hoặc đất liền gần nhất nếu xuất hiện dông tố bất ngờ trên biển. Đồng thời, Ban quản lý vịnh lập các nhóm trên mạng xã hội, phối hợp với đài khí tượng thủy văn để thông báo thời tiết bất thường kịp thời. Đó là lớp bảo vệ bên ngoài. Lớp bảo vệ bên trong bắt đầu từ việc du khách chọn thời gian đi phù hợp với mùa biển êm, theo dõi dự báo thời tiết, chủ động hoãn chuyến khi có cảnh báo gió mạnh, mưa dông. Chuẩn bị chuyến đi đảo cũng là chuẩn bị về thể lực: ai say sóng nặng, có bệnh tim mạch, hô hấp nên trao đổi với bác sĩ và cân nhắc kỹ trước khi đặt tour. Nếu chúng ta cố chấp “đã đi là phải đi bằng được”, mọi nỗ lực kiểm soát phương tiện đường thủy sẽ bị vô hiệu hóa bởi chính sự nóng vội của mình.
Kết luận: an toàn là lựa chọn, không phải may mắn
Khi mỗi ngày có hàng ngàn người lên ca nô tham quan vịnh Nha Trang, việc hệ thống quản lý phải siết chặt an toàn để tránh lặp lại các vụ tai nạn là điều hiển nhiên. Cảnh sát đường thủy tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm về đăng kiểm, mớn nước, nồng độ cồn; Ban quản lý vịnh tổ chức dự báo thời tiết sát với hoạt động tàu thuyền; các chủ ca nô trang bị áo phao, bình chữa cháy, lập phương án trú tránh. Nhưng tất cả những nỗ lực đó chỉ phát huy tối đa khi du khách coi an toàn du lịch biển là ưu tiên số một, kể cả khi điều đó đồng nghĩa với việc phải hủy tour hoặc chấp nhận ở lại đất liền. Ở biển, một quyết định vội vàng có thể đổi bằng sinh mạng; ngược lại, một chút thận trọng, chuẩn bị kỹ và tôn trọng quy trình kiểm soát phương tiện đường thủy sẽ biến chuyến đi đảo thành ký ức đẹp chứ không phải câu chuyện thoát nạn.
