Hai tòa tháp siêu cao: bước nhảy tham vọng của phát triển đô thị Việt Nam
Hai tháp chọc trời Hà Nội và TP.HCM, một tháp Kỷ nguyên dự án 109 tầng gắn với không gian sông Hồng và một tháp biểu tượng khu trung tâm tài chính quốc tế quy mô lớn, đang được xem là những công trình siêu cao tầng có khả năng định nghĩa lại đường chân trời và cách tổ chức không gian đô thị, kết hợp văn phòng, khách sạn, thương mại và không gian chuyên gia để phục vụ một nền kinh tế tri thức và dịch vụ chất lượng cao. Đây không phải những cao ốc đơn lẻ, mà là điểm nhấn trong hai chiến lược phát triển đô thị Việt Nam mang tầm "đại dự án": trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gần 11.418ha và khu lõi trung tâm tài chính quốc tế tại Thủ Thiêm. Cả hai cùng nhắm tới một mục tiêu: đặt hạ tầng đô thị vào trung tâm chiến lược cạnh tranh kinh tế khu vực, thay vì chỉ là nền tảng kỹ thuật. Câu hỏi không còn là “có nên xây tháp cao nhất” mà là “chúng ta dùng nó để phục vụ mô hình thành phố nào”.
Tháp Kỷ nguyên 109 tầng: biểu tượng trên trục sông Hồng 11.418ha
Một tòa tháp cao 109 tầng đang được Hà Nội đưa vào phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực sông Hồng. Nếu được hiện thực hóa, tháp Kỷ nguyên sẽ là tòa tháp cao nhất Việt Nam hiện nay, vươn lên gần gấp ba lần mặt bằng phổ biến 30–45 tầng của khu vực xung quanh. Đặt trong không gian nghiên cứu hai bên sông Hồng rộng khoảng 11.418ha, kéo dài 40km từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, với quy mô dân số dự báo 800.000–1,2 triệu người, công trình này rõ ràng được sinh ra để trở thành "mốc thị giác" của một trục đô thị hoàn toàn mới. Điều đáng chú ý là thành phố chưa công bố vị trí chính xác, công năng cụ thể hay thời điểm triển khai tháp Kỷ nguyên. Trong bối cảnh đó, tòa tháp hiện tồn tại như một tuyên ngôn quy hoạch: Hà Nội muốn quay mặt về phía sông, đưa sông Hồng thành trung tâm đời sống đô thị, kết hợp công viên, thương mại, dịch vụ, nhà ở, không gian sinh thái và công trình điểm nhấn. Người dân và du khách trong tương lai có thể nhận diện một khu vực mới không chỉ bằng dòng sông, mà bằng một đỉnh cao 109 tầng nổi bật trên đường chân trời.
Tháp 99 tầng trong lõi trung tâm tài chính quốc tế: từ kiến trúc biểu tượng tới tài sản lõi kinh tế
Trong khi Hà Nội đặt tham vọng với tháp 109 tầng, TP.HCM đã đi một bước xa hơn về tiến độ với tháp IFC-99F HCMC cao 99 tầng, dự kiến khoảng 500m, đủ khả năng vượt Landmark 81 để trở thành tòa tháp cao nhất Việt Nam nếu xây đúng đề xuất. UBND TP.HCM đã phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc cho cụm dự án biểu tượng VIFC-HCMC, với phương án A168 được lựa chọn. Cụm này gồm ba công trình tạo thành tổ hợp đa chức năng: tháp 99 tầng, một Innovation Hub tối đa 30 tầng và một Expert Residence tối đa 30 tầng. Không gian bên trong tháp 99 tầng được định hướng theo mô hình đa chức năng, gồm thương mại – dịch vụ, văn phòng hạng A+, khu lưu trú chuyên gia, khách sạn 5 sao và trung tâm hội nghị quốc tế. Theo liên danh nhà đầu tư, việc hình thành những công trình mang tính biểu tượng và đóng vai trò tài sản lõi là cần thiết để thu hút các định chế tài chính, dòng vốn lớn và đội ngũ chuyên gia quốc tế tới trung tâm tài chính quốc tế. Thời gian thực hiện dự án nếu được chấp thuận dự kiến kéo dài 5 năm với lộ trình 12 tháng móng – hầm, 24 tháng phần thân và 24 tháng hoàn thiện.
Tác động thực tế: từ đường chân trời đến đời sống người dân
Nhìn từ đời sống thường ngày, hai tháp chọc trời không chỉ là điểm check-in trên mạng xã hội. Nếu phương án sông Hồng được hiện thực hóa, người dân và du khách có thể nhận diện một khu vực mới của Hà Nội bằng bộ ba: dòng sông, hệ thống công viên ven nước, đại lộ cảnh quan và tháp Kỷ nguyên 109 tầng vươn lên giữa không gian đô thị. Kèm với đó là cả một hệ sinh thái dịch vụ, thương mại, không gian công cộng gắn với nước và cây xanh, nếu thành phố thực hiện đúng tinh thần "không phát triển chiều cao đồng đều", giữ lại làng xóm 3 tầng và không gian sinh thái. Ở phía Nam, cụm trung tâm tài chính quốc tế với tháp 99 tầng được tổ chức theo mô hình TOD, kết nối quảng trường trung tâm, đường dạo với giao thông công cộng và ga metro. Nếu vận hành tốt, người dùng không chỉ làm việc trong văn phòng hạng A+, mà còn có thể đi bộ đến hội nghị, khu thương mại, không gian chuyên gia và về khu lưu trú trong cùng một quần thể. Đó là kiểu "thành phố nén" mà nhiều người Việt có thể lần đầu trải nghiệm ngay trong nước, thay vì phải đi Singapore hay Hong Kong.
Thách thức và kết luận: biểu tượng chỉ có ý nghĩa khi gắn với chất lượng sống
Cả tháp Kỷ nguyên lẫn tháp IFC-99F HCMC đều mang trong mình sức nặng biểu tượng: một bên gắn với dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng, một bên là lõi của trung tâm tài chính quốc tế định hướng thu hút dòng vốn và chuyên gia toàn cầu. "Nếu được triển khai, đây sẽ là tòa tháp chọc trời cao nhất Việt Nam" và "với chiều cao khoảng 500m, IFC-99F HCMC có thể vượt Landmark 81 để trở thành công trình cao nhất Việt Nam" – hai câu tuyên bố cho thấy mức độ quyết liệt của cuộc đua chiều cao. Nhưng chiều cao không tự động mang lại đẳng cấp. Hai dự án chỉ thực sự xứng đáng với vị thế tòa tháp cao nhất khi tạo ra giá trị cho người dân: kết nối tiện lợi, không gian công cộng rộng mở, dịch vụ chất lượng chứ không phải khu đất đắt đỏ bị cô lập. Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến rộng rãi của người dân về quy hoạch sông Hồng; đó phải là điểm khởi đầu cho một cuộc đối thoại dài hơi: chúng ta muốn những tháp chọc trời Hà Nội làm gì ngoài việc "chọc trời". Nếu câu trả lời là kinh tế tri thức đi cùng chất lượng sống, hai đỉnh mới trên đường chân trời có thể trở thành biểu tượng đáng tự hào, chứ không phải chỉ là cuộc chạy đua hình thức.
