APEC biến Phú Quốc thành đại công trường hạ tầng đối ngoại
Các dự án APEC 2027 tại Phú Quốc là tập hợp những công trình trọng điểm về hội nghị, giao thông và lưu trú đang được triển khai đồng loạt với mục tiêu vừa bảo đảm tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC, vừa tạo nền tảng phát triển dài hạn cho hạ tầng Phú Quốc, từ mở rộng cảng hàng không đến xây dựng trung tâm hội nghị và chỉnh trang đô thị ven biển. Điểm đáng nói là tiến độ xây dựng không còn là câu chuyện kỹ thuật thuần túy mà đã trở thành bài kiểm tra năng lực tổ chức của cả hệ thống. Chiều 2/8, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp với UBND tỉnh An Giang cùng các bộ, ngành tại An Thới (Phú Quốc) để rà soát tiến độ và tháo gỡ vướng mắc cho hạ tầng phục vụ APEC 2027. Trước đó, đoàn công tác đã trực tiếp thị sát Trung tâm Hội nghị APEC, Nhà biểu diễn đa năng, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, các tuyến giao thông kết nối và hệ thống khách sạn. Việc lãnh đạo Chính phủ liên tục “đứng chân” tại công trường gửi một thông điệp rõ ràng: APEC không đơn thuần là một hội nghị, mà là nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất đến năm 2030, gắn với hình ảnh đảo Ngọc trong mắt khu vực.
Ba hạng mục bản lề: Hội nghị, biểu diễn và hàng không
Nhìn vào bức tranh hạ tầng Phú Quốc, có thể thấy ba công trình trọng điểm đang giữ vai trò xương sống cho toàn bộ dự án APEC 2027: Trung tâm Hội nghị APEC, Nhà biểu diễn đa năng và mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Tiến độ xây dựng tại đây chính là thước đo cho khả năng “về đích” đúng hẹn. Theo báo cáo, Trung tâm tổ chức hội nghị APEC đã hoàn thành khoảng 98% phần kết cấu bê tông cốt thép và 93% kết cấu thép; Nhà biểu diễn đa năng đạt khoảng 97% phần bê tông cốt thép, đang tăng tốc thi công kết cấu thép để đồng bộ tiến độ. Hai công trình đặt mục tiêu hoàn thiện mặt ngoài vào cuối tháng 10/2026 và hoàn thiện nội thất vào cuối tháng 3/2027. Đây là những mốc thời gian không có dư địa cho chậm trễ, bởi ngay sau đó là giai đoạn khai thác thử, lắp đặt công nghệ và diễn tập vận hành. Ở phía cửa ngõ hàng không, Nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành khoảng 95% kết cấu bê tông, đường cất hạ cánh số 2 khoảng 85%, hướng tới hoàn thành trong năm nay để chuyển sang lắp đặt thiết bị, vận hành thử trước APEC. Nếu các hạng mục này trượt tiến độ, toàn bộ cấu trúc phục vụ hội nghị cấp cao sẽ lung lay.
Từ đại lộ APEC đến tái định cư: Chuỗi hạ tầng hỗ trợ đang chạy đua thời gian
Điểm dễ bị bỏ qua trong các dự án APEC 2027 là lớp hạ tầng mềm hơn nhưng quyết định trải nghiệm của hàng nghìn đại biểu: các tuyến giao thông, khu lưu trú, tái định cư và chỉnh trang đô thị. Nhiều dự án hạ tầng khác như tuyến ĐT975, Đại lộ APEC, tuyến đường sắt đô thị, khu tái định cư An Thới và các khu lưu trú phục vụ hội nghị đang được triển khai đồng thời trên nhiều mũi thi công. Phó Thủ tướng không chỉ yêu cầu bảo đảm tiến độ xây dựng mà còn nhấn mạnh nhiệm vụ giữ gìn trật tự xây dựng, chỉnh trang cảnh quan đô thị, không để hình ảnh Phú Quốc bị phá vỡ bởi những điểm nóng vi phạm. Đây là cách tiếp cận đáng hoan nghênh: coi hạ tầng APEC là một tổng thể từ đường sá đến không gian công cộng. Tuy vậy, những dự án này cũng đối mặt với áp lực thời gian tương tự “ba trụ cột” hội nghị – biểu diễn – hàng không. Nếu các tuyến kết nối như ĐT975 hay Đại lộ APEC chậm nhịp, tình trạng nghẽn dòng di chuyển trong Tuần lễ Cấp cao sẽ là rủi ro rất thực tế.
Nước rút một năm: Rủi ro thị trường và bài toán nguồn lực
Điều đáng chú ý là nhiều công trình APEC tại Phú Quốc hiện bước vào giai đoạn hoàn thiện đúng lúc thị trường xây dựng đối mặt với loạt biến động: mùa mưa, giá vật liệu tăng, chi phí nhân công và vận chuyển quốc tế thay đổi, trong khi nhiều thiết bị quan trọng phải nhập khẩu. Nghĩa là chỉ một cú trượt nhỏ trong chuỗi cung ứng cũng có thể kéo theo chậm trễ dây chuyền. Đại diện Sun Group – nhà đầu tư thực hiện nhiều công trình trọng điểm – thẳng thắn thừa nhận những khó khăn từ giải phóng mặt bằng đến biến động chi phí, nhưng khẳng định doanh nghiệp đã chủ động nguồn lực tài chính và không “kêu khó”. Một câu phát biểu mang tính quotable trong bối cảnh này là: doanh nghiệp cam kết hoàn thành Nhà ga T2 vào cuối tháng 3/2027 và Trung tâm Hội nghị APEC trước ngày 30/4/2027, đồng thời bố trí khoảng 1.000 nhân sự phối hợp công tác tổ chức Tuần lễ Cấp cao. Từ nay đến APEC chỉ còn khoảng một năm, nên câu hỏi không còn là “có làm được không”, mà là “hệ thống chính sách có bảo vệ được tiến độ trước các cú sốc thị trường hay không”. Cuộc họp đã định hướng tiếp tục hoàn thiện cơ chế trong thẩm quyền Quốc hội và Chính phủ để hỗ trợ dự án triển khai thuận lợi.
Kết luận: APEC là phép thử cho tầm nhìn dài hạn với đảo Ngọc
Từ góc độ người quan sát, điều quan trọng nhất trong các dự án APEC 2027 tại Phú Quốc không phải là những con số phần trăm kết cấu bê tông hay thép, mà là cách chúng được gắn vào một tầm nhìn dài hạn. Phó Thủ tướng đã nhấn mạnh APEC 2027 vừa là sự kiện đối ngoại lớn nhất đến năm 2030, vừa là động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc và Việt Nam, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển đảo. Nếu các công trình trọng điểm về hội nghị, biểu diễn, mở rộng cảng hàng không và hệ thống hạ tầng hỗ trợ “về đích” đúng tiến độ, Phú Quốc không chỉ có hạ tầng phục vụ một tuần lễ sự kiện, mà còn sở hữu bộ khung phát triển du lịch – dịch vụ – đô thị trong nhiều năm sau đó. Ngược lại, nếu vì áp lực thời gian mà bỏ qua chất lượng, tính đồng bộ và yếu tố bền vững, APEC sẽ trở thành một dự án hạ tầng ngắn hạn hơn là bước ngoặt chiến lược. Ở thời điểm nước rút, điều Phú Quốc cần giữ vững không chỉ là tiến độ xây dựng, mà là sự cân bằng giữa tốc độ, chất lượng và tầm nhìn – để mỗi công trình APEC thật sự xứng đáng với vị thế đảo Ngọc trên bản đồ khu vực.
