Hơn 9,5 triệu lượt ghi nhận, nhưng chưa thể xem là đã về đích
Khám sức khỏe định kỳ là hoạt động kiểm tra sức khỏe theo kế hoạch nhằm phát hiện sớm nguy cơ, ghi nhận tình trạng sức khỏe và tạo cơ sở để theo dõi, chăm sóc người dân lâu dài. Sáng 10-11, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chủ trì giao ban với 168 xã, phường, đặc khu để rà soát việc triển khai kế hoạch này.
Tính đến ngày 9-11, thành phố ghi nhận 9.530.366 người được khám sức khỏe, khám sàng lọc, tương đương 74,6% dân số. Đây là con số đáng kể, nhưng chưa đủ để tạo cảm giác yên tâm: chỉ 11 địa phương vượt tỷ lệ 90%, trong khi 54 địa phương vẫn dưới 60%. Quy mô toàn thành phố vì vậy che khuất những khoảng trống đáng kể ở cấp cơ sở.
Một cập nhật trước đó cho biết đến ngày 4-11 có hơn 9,35 triệu người được khám, sàng lọc, ghi nhận thông tin khám hoặc đang được theo dõi, điều trị và quản lý sức khỏe định kỳ, đạt 73,2% dân số. Hai mốc cho thấy tiến độ đã tăng, nhưng cách tính bao gồm nhiều trạng thái ghi nhận khác nhau; vì thế, cần phân biệt người đã khám với người mới có thông tin hoặc đang được quản lý.
Người lao động và sinh viên là những nhóm cần được ưu tiên
Thành phố đang chạy đua với thời gian, nhưng điểm nghẽn không nằm ở một con số tổng duy nhất. Trong hơn 9,5 triệu người được ghi nhận, hơn 6,53 triệu đã khám sức khỏe định kỳ và hơn 1,42 triệu đang được quản lý bệnh mạn tính. Riêng nhóm lao động chính thức, 2.391.312 người đã được khám, đạt 53,2% trong tổng số khoảng 4,5 triệu lao động.
Khoảng trống dữ liệu cũng đáng lưu ý: 920.478 người lao động đã khám nhưng chưa có hồ sơ sức khỏe điện tử. Trong giáo dục, tỷ lệ khám ở bậc tiểu học đạt 93,9% và THCS đạt 100%, nhưng THPT mới đạt 62,6%, còn sinh viên đạt 44,8%. Những khác biệt này cho thấy cách triển khai đồng loạt chưa đủ; cần kế hoạch sát từng nhóm, phối hợp với doanh nghiệp và trường học.
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan, đơn vị và địa phương đẩy nhanh tiến độ, tập trung vào nhóm còn lại để hoàn thành mục tiêu trong năm 2026. Ngành y tế dự kiến hỗ trợ nơi có tỷ lệ thấp, tổ chức khám ngoài giờ và phấn đấu hoàn tất cho người lao động, học sinh, sinh viên trước ngày 30-11-2026. Đây là hướng đi cần thiết, miễn là tốc độ không làm giảm chất lượng khám.
Hồ sơ điện tử mới là thước đo giá trị lâu dài
Một chiến dịch khám sẽ chỉ tạo tác động ngắn hạn nếu kết quả không được lưu trữ và sử dụng tiếp. TP.HCM yêu cầu rà soát, đối chiếu và tích hợp dữ liệu khám sức khỏe, hướng tới đưa thông tin lên nền tảng để người dân tự theo dõi tình trạng sức khỏe và ngành y tế có thể tư vấn, quản lý, chăm sóc liên tục. Hồ sơ sức khỏe điện tử vì thế không nên là thủ tục hoàn tất sau buổi khám, mà phải trở thành công cụ hữu ích cho cả người dân lẫn cơ sở y tế.
Muốn dữ liệu đó đáng tin, thành phố cần xác định rõ thông tin nào đã cập nhật, thông tin nào còn thiếu và cách thống kê cho từng nhóm. Các địa phương được yêu cầu đối chiếu dữ liệu với dân cư thực tế, lập danh sách người chưa khám, đồng thời nêu cụ thể số lượng, thời gian, địa điểm và cơ sở phối hợp. Làm tốt khâu này vừa hạn chế bỏ sót, vừa tránh tính trùng người đã được ghi nhận.
Thời gian còn lại không nhiều trong khi công việc cuối năm dồn dập, còn thông tin sai lệch trên mạng từng khiến một bộ phận người dân hoang mang và ảnh hưởng đến vận động tham gia. Thành phố yêu cầu tiếp tục giải thích mục đích chương trình, thuyết phục người dân và không dùng biện pháp cưỡng chế. Niềm tin và dữ liệu chính xác là điều kiện để khám sàng lọc TP.HCM trở thành nền tảng chăm sóc sức khỏe liên tục, thay vì cuộc chạy đua chỉ tiêu.
Hoàn thành 100% cần đi cùng chất lượng và khả năng theo dõi
Thành phố đặt mục tiêu xây dựng kế hoạch khám cụ thể đến cuối năm và phấn đấu đạt 100%. Để tiến gần mục tiêu, các địa phương cần tập trung vào người chưa được khám, còn ngành y tế phải điều phối nhân lực và cơ sở khám đến nơi có tiến độ thấp; kế hoạch cũng cần ghi rõ lịch, địa điểm và đơn vị phối hợp. Mốc hoàn thành cho người lao động, học sinh, sinh viên trước ngày 30-11-2026 là bước rà soát quan trọng, nhưng không thay thế việc tiếp tục khám cho những người dân còn lại trong năm.
Điều đáng đánh giá sau cùng không chỉ là tỷ lệ bao phủ, mà là người dân có nhận được kết quả hữu ích, có thể xem lại và được theo dõi khi cần hay không. Hơn 9,5 triệu lượt ghi nhận là nền móng lớn; chênh lệch địa phương, nhóm đối tượng chưa được khám và hàng trăm nghìn hồ sơ điện tử còn thiếu lại nhắc rằng công việc chưa xong. TP.HCM chỉ có thể xem chương trình thành công khi hoàn thành kế hoạch đi đôi với dữ liệu liền mạch và chăm sóc sức khỏe lâu dài.
