AI nội sinh bước vào phòng thi: Đại học không còn chỉ “dùng” công nghệ
HeyDT và DTU AI Exam Hub là hai nền tảng trí tuệ nhân tạo nội sinh do Đại học Duy Tân tự nghiên cứu và phát triển, hướng tới tự động hóa toàn bộ quy trình đào tạo và khảo thí từ tra cứu thông tin, tự động hóa ra đề thi đến tổ chức thi Speaking và AI chấm điểm tự động cho sinh viên các ngành ngôn ngữ. Chiều 12/9, nhà trường chính thức ra mắt trợ lý AI tương tác HeyDT và nền tảng Khảo thí Thông minh DTU AI Exam Hub như hai mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái AI đang được xây dựng cho đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học. Điều đáng nói không phải ở việc một trường đại học dùng AI – điều gần như không thể tránh trong kỷ nguyên mới – mà ở lựa chọn tự thiết kế công nghệ để phục vụ chính mình. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng bên ngoài, Đại học Duy Tân muốn biến AI thành năng lực lõi, len vào mọi quy trình dạy, học và quản lý. Đây là bước chuyển từ tư duy “mua công nghệ” sang “làm chủ công nghệ”, với tham vọng định hình tiêu chuẩn mới cho công nghệ giáo dục đại học tại Việt Nam.
DTU AI Exam Hub: từ tự động hóa ra đề thi đến nền tảng thi Speaking AI
Ở khâu ra đề, DTU AI Exam Hub tấn công thẳng vào điểm nghẽn lớn nhất của khảo thí: quy trình thủ công, chậm và dễ lỗi. Trước đây, một đề thi cho một môn học có thể ngốn 2-3 ngày làm việc của giảng viên, kéo theo chuỗi phê duyệt, in ấn và nhập điểm bằng tay. Giờ đây, giảng viên chỉ cần tải lên một tệp văn bản thô, hệ thống AI Document Parser sẽ bóc tách cấu trúc, nhận diện đáp án ở nhiều dạng thể hiện và phân loại câu hỏi theo mức độ khó trong vòng 1-2 phút. Đó không chỉ là tiết kiệm thời gian, mà là thay đổi cách giảng viên nghĩ về đề thi: “ngân hàng câu hỏi” sống, có thể cập nhật liên tục. Quan trọng hơn, từ kho dữ liệu đó, nền tảng tự động bốc đề, đảo thứ tự câu hỏi và đáp án theo ma trận đã được tổ trưởng bộ môn phê duyệt, đảm bảo không trùng mã đề giữa các thí sinh. Cùng với nền tảng thi Speaking AI, nơi sinh viên đối thoại 1-1 với giám khảo AI bằng tiếng Anh, Trung, Hàn, Nhật, quy trình thi nói được chuyển từ vài chục phòng vấn đáp sang một hệ thống số có thể phục vụ đồng thời 500–700 sinh viên mỗi ca thi mà vẫn ổn định. Đây là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị của tự động hóa ra đề thi gắn với nền tảng thi Speaking AI trong thực hành giáo dục đại học.
AI chấm điểm tự động: làm giảm cảm tính, nhưng không thay thế giảng viên
Phần gây chú ý nhất của DTU AI Exam Hub là khả năng AI chấm điểm tự động cho kỹ năng Speaking. Hệ thống ghi âm toàn bộ cuộc thi vấn đáp giữa sinh viên và giám khảo AI, sau đó phân tích ngữ âm, ngữ pháp, độ trôi chảy và vốn từ dựa trên rubric chuẩn để đề xuất điểm số, hạn chế tối đa yếu tố cảm tính hay thiên vị. Về mặt lý thuyết, đây là lời giải cho bài toán thiếu giám khảo chất lượng trong bối cảnh hàng nghìn sinh viên cần được đánh giá nhanh, chính xác. Tuy nhiên, điều quan trọng là AI không được thiết kế để thay thế hoàn toàn giảng viên. Điểm số vẫn cần được giảng viên nghe lại bản ghi và duyệt trước khi chuyển vào hệ thống quản lý đào tạo. Quy trình khép kín từ thi đến cập nhật điểm giúp giảm nguy cơ sai sót khi nhập liệu, tránh tình trạng trả điểm muộn và tạo thêm tầng minh bạch cho người học. Vấn đề đáng bàn cho toàn hệ thống giáo dục đại học là: khi AI làm tốt phần xử lý kỹ thuật, giảng viên phải dịch chuyển vai trò sang người thiết kế rubric, giám sát chất lượng và giải thích kết quả cho sinh viên, thay vì ngồi chấm từng bài nói một.
HeyDT: trợ lý AI và câu chuyện giảm tải hành chính để tập trung vào dạy và học
Nếu DTU AI Exam Hub tái định dạng cách nhà trường thi và chấm, HeyDT lại nhắm vào một nỗi mệt mỏi khác: khối công việc tra cứu và trả lời thông tin dày đặc trong môi trường đại học. Là trợ lý ảo ứng dụng đồng thời AI, nhận dạng giọng nói và Big Data, HeyDT hỗ trợ sinh viên, giảng viên và cán bộ tra cứu thông tin nhanh, tương tác tự nhiên trong một môi trường đào tạo số hiện đại. Về bản chất, đây là API thông tin nội bộ được “bọc” bằng giao diện hội thoại, đánh vào thói quen hỏi – đáp của người dùng trẻ. Khi một trường mỗi năm tuyển khoảng 7.000 sinh viên, khối lượng câu hỏi về chương trình, lịch học, quy chế, thủ tục hành chính là khổng lồ. Đưa HeyDT vào hoạt động không chỉ là “cho vui” với AI, mà là cách giảm tải việc lặp lại thông tin cho các phòng ban, giúp giảng viên và cán bộ có thêm thời gian cho những phần việc chuyên môn. Về lâu dài, nếu được đào tạo trên dữ liệu chất lượng, HeyDT có thể trở thành cổng vào duy nhất cho mọi quy trình số trong đại học, từ đăng ký môn học đến phản hồi chất lượng.
Từ thí điểm đến chuẩn mới của công nghệ giáo dục đại học nội địa
PGS.TS. Nguyễn Gia Như nhấn mạnh rằng câu hỏi với một trường đại học trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo không còn là “có nên dùng AI hay không”, mà là “có đủ năng lực làm chủ và phát triển sản phẩm AI của riêng mình hay không”. Việc ra mắt HeyDT và DTU AI Exam Hub được ông xem như câu trả lời bằng hành động: không chỉ khai thác nền tảng có sẵn, mà chủ động kiến tạo công nghệ và bồi đắp năng lực AI nội sinh. Đây là hướng đi đáng chú ý trong bức tranh công nghệ giáo dục đại học, nơi phần lớn đơn vị vẫn chọn giải pháp mua sẵn từ các nhà cung cấp bên ngoài. Trong thời gian tới, hai sản phẩm sẽ được triển khai rộng rãi trong đào tạo và quản trị; nhà trường cam kết thu nhận phản hồi của giảng viên, sinh viên và các đơn vị sử dụng để tiếp tục hoàn thiện. Nếu quá trình vận hành chứng minh được hiệu quả và được chia sẻ ra cộng đồng, mô hình này có thể trở thành tham chiếu cho các đại học khác muốn đi theo lộ trình xây dựng hệ sinh thái AI riêng. Kết luận ở đây khá rõ: AI không chỉ là công cụ phụ trợ, mà đang dần trở thành hạ tầng chiến lược; ai sở hữu hạ tầng ấy sẽ có lợi thế dài hạn trong cuộc cạnh tranh chất lượng giáo dục đại học.
