Từ người mua công nghệ đến người sở hữu công nghệ AI
Đại học Duy Tân tự nghiên cứu và phát triển hai sản phẩm trí tuệ nhân tạo HeyDT và DTU AI Exam Hub để đưa AI phục vụ giáo dục vào toàn bộ hoạt động đào tạo, khảo thí và quản trị đại học, chuyển mình từ người mua công nghệ sang người tự sở hữu, làm chủ và vận hành công nghệ theo nhu cầu riêng của nhà trường.
Chiều 12/9, Đại học Duy Tân ra mắt trợ lý AI tương tác HeyDT và nền tảng khảo thí thông minh DTU AI Exam Hub do chính đội ngũ nhà trường phát triển. Đây không phải là động thái “bắt kịp xu hướng” mà là tuyên bố lựa chọn con đường tự xây năng lực AI nội sinh. PGS.TS Nguyễn Gia Như nhấn mạnh, câu hỏi không còn là có dùng AI hay không, mà là có đủ năng lực nghiên cứu, làm chủ và phát triển sản phẩm cho chính mình hay không. Khi phần lớn cơ sở giáo dục còn quen mua giải pháp trọn gói, việc một trường kiên trì tự phát triển sản phẩm AI là bước ngoặt mang tính định vị: hoặc phụ thuộc lâu dài vào nhà cung cấp, hoặc chủ động định nghĩa tương lai số của chính mình.
HeyDT: Trợ lý AI của một “đại học số” chứ không chỉ là chatbot
HeyDT cho thấy một cách tiếp cận thực dụng với AI phục vụ giáo dục: thay vì xây một chatbot “hỏi gì đáp nấy” chung chung, nhà trường thiết kế một trợ lý gắn chặt với dữ liệu, quy trình và hệ thống lõi của mình để giải quyết chính xác những việc sinh viên, giảng viên và cán bộ cần hằng ngày.
HeyDT kết hợp AI, nhận dạng giọng nói và Big Data để hỗ trợ toàn bộ cộng đồng trong trường tra cứu thông tin nhanh, bằng ngôn ngữ tự nhiên, trên nền một môi trường đào tạo số. Thay vì mò mẫm trên nhiều cổng khác nhau, người dùng có thể hỏi về chương trình đào tạo, quy chế, biểu phí, dịch vụ sinh viên… và nhận câu trả lời dựa trên dữ liệu nội bộ nhờ mô hình ngôn ngữ lớn kết hợp kỹ thuật RAG. Quan trọng hơn, HeyDT được xây dựng theo hướng AI Agent, nghĩa là không dừng ở hỏi – đáp mà tiến tới chủ động thực hiện tác vụ, ghi nhớ tiến trình, gợi ý bước tiếp theo. Nếu triển khai đủ sâu, đây sẽ là “giao diện chính” giữa người học và toàn bộ hệ thống quản trị của nhà trường, chứ không chỉ là một ứng dụng phụ trợ.
DTU AI Exam Hub: Tự động hóa toàn bộ vòng đời một kỳ thi
DTU AI Exam Hub là câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi công nghệ ra đề thi và hệ thống thi trắc nghiệm AI nên trông như thế nào trong kỷ nguyên số: không phải là vài tính năng lẻ, mà là một nền tảng bao trùm đầy đủ các khâu ra đề, tổ chức thi, giám sát và tự động hóa chấm điểm.
Nền tảng thống nhất quản trị ngân hàng đề, phân quyền hội đồng, xếp lịch thi, giám sát trực tuyến và công bố kết quả trên một hệ thống duy nhất. Với công nghệ ra đề thi, hệ thống có thể chuyển đề từ file Word lên, tự nhận diện bài đọc, âm thanh, hình ảnh, ma trận câu hỏi, đáp án, đồng thời tạo nhiều mã đề theo chuẩn đầu ra và xáo trộn câu hỏi, đáp án tự động. Về phần tổ chức, đây rõ ràng là một hệ thống thi trắc nghiệm AI có giám sát an ninh phòng thi: theo dõi hành vi thoát toàn màn hình, chuyển tab, chia sẻ màn hình, sao chép – dán… để cảnh báo bất thường. Quan trọng hơn, dữ liệu sau mỗi kỳ thi được phân tích để tạo phổ điểm, đo độ tin cậy và khả năng phân cách của từng câu hỏi, biến mỗi đợt thi thành một lần “kiểm toán chất lượng” cho chương trình đào tạo.
AI Speaking Examiner và bài toán tự động hóa chấm điểm
Nếu phần lớn trường học mới dừng ở thi trắc nghiệm online, Duy Tân chọn đi xa hơn với AI Speaking Examiner – yếu tố cho thấy tham vọng tự động hóa chấm điểm không chỉ với câu hỏi đóng mà cả kỹ năng nói và viết, vốn là “vùng khó” của khảo thí ngôn ngữ.
DTU AI Exam Hub hỗ trợ khảo thí đa ngôn ngữ (Anh, Trung, Nhật, Hàn) và đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Với phần thi nói, thí sinh tương tác trực tiếp với AI Speaking Examiner thông qua công nghệ nhận dạng giọng nói; hệ thống lắng nghe, hiểu ngữ cảnh và phản hồi theo thời gian thực. Ở bước chấm điểm, AI hỗ trợ đánh giá kỹ năng nói và viết theo thang đo chuẩn, đưa ra gợi ý điểm số và nhận xét chi tiết, trong khi giảng viên vẫn giữ quyền thẩm định và phê duyệt điểm chính thức. Đây là cách tiếp cận hợp lý với tự động hóa chấm điểm: dùng máy để xử lý khối lượng lớn và đảm bảo nhất quán, nhưng giữ con người ở vị trí “trọng tài cuối cùng” để bảo vệ sự công bằng và tính nhân văn của đánh giá giáo dục.
Hàm ý cho tự chủ công nghệ trong giáo dục đại học
Điều đáng nói nhất ở câu chuyện HeyDT và DTU AI Exam Hub không phải là vài tính năng ấn tượng, mà là lựa chọn chiến lược: một trường đại học Việt Nam quyết định tự xây hệ sinh thái AI phục vụ giáo dục thay vì chỉ mua bản quyền.
Hai sản phẩm mới chỉ là “mảnh ghép” trong một hệ sinh thái AI mà Duy Tân kiên trì xây dựng cho giảng dạy, nghiên cứu và quản trị, bên cạnh các giải pháp Case Study 2.0, DTU Hub Language, AI Stethoscope. Nhà trường đặt mục tiêu trở thành một “Đại học AI” đúng nghĩa, với năng lực tự nghiên cứu, kiến tạo công nghệ và phát triển sản phẩm phục vụ chính mình lẫn cộng đồng. Thời gian tới, cả HeyDT và DTU AI Exam Hub sẽ được triển khai rộng rãi trong đào tạo và quản trị, liên tục hoàn thiện dựa trên phản hồi của giảng viên, sinh viên và các đơn vị sử dụng. Nếu thành công, mô hình này gửi một thông điệp rõ ràng tới hệ thống giáo dục: tự chủ đại học trong kỷ nguyên AI không thể chỉ dừng ở tài chính hay chương trình đào tạo, mà phải đi tới năng lực làm chủ công nghệ cốt lõi.
