Học không tập trung: linh hoạt về tổ chức, đòi hỏi sát thực tế
Trung cấp lý luận chính trị hệ không tập trung là hình thức đào tạo theo khóa, giúp cán bộ vừa tiếp thu chương trình chính trị có hệ thống vừa gắn nội dung học với nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị và địa phương. Điểm đáng chú ý không nằm ở tên gọi, mà ở việc kiến thức có trở thành công cụ xử lý công việc hay không.
Hai trường hợp tại Bắc Ninh và Hà Tĩnh cho thấy cùng một hình thức có thể được nhìn từ hai thời điểm khác nhau: một khóa đã hoàn thành, khóa kia vừa khai giảng. Lớp tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ khai giảng tháng 7/2025 và sau quá trình học tập, rèn luyện, toàn bộ 55 học viên được công nhận tốt nghiệp. Trong khi đó, Trường Chính trị Trần Phú mở khóa không tập trung thứ 219 vào sáng 30/10, cho năm học 2026–2028. Sự đối chiếu này cho thấy đào tạo lý luận chính trị không chỉ là một sự kiện khai giảng hay bế giảng; giá trị của khóa học phải được kiểm chứng khi học viên trở lại công việc.
Bắc Ninh: kết quả học tập là điểm khởi đầu cho vận dụng
Khóa tại Bắc Ninh hoàn thành hơn 1.000 tiết học thuộc 16 học phần, kết hợp kiến thức nền tảng về lý luận chính trị với nội dung xây dựng Đảng, quản lý hành chính nhà nước, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và nghiên cứu thực tế tại một số địa phương. Kết quả tốt nghiệp khá rõ nét: 38 học viên xếp loại Giỏi, 17 người xếp loại Khá; toàn bộ được đánh giá rèn luyện tốt và 5 học viên được khen thưởng.
Những con số ấy ghi nhận việc hoàn thành chương trình, nhưng không nên là thước đo duy nhất. Hiệu trưởng nhà trường đề nghị học viên vận dụng kiến thức vào công việc cụ thể, phân tích đủ thông tin, xác định đúng nguyên nhân và tránh áp dụng lý luận một cách máy móc. Đây là yêu cầu đúng trọng tâm: học lý luận chính trị có ích khi giúp cán bộ xử lý vấn đề thực tế tốt hơn, chứ không dừng ở việc hoàn tất học phần hay nhận bằng.
Hà Tĩnh: đưa tình huống địa phương vào quá trình học
Khóa thứ 219 tại Hà Tĩnh có 44 học viên là cán bộ, công chức, viên chức từ địa phương, cơ quan, đơn vị và tổ chức tín dụng; chương trình kéo dài 1.056 giờ. Khác với thông tin bế giảng ở Bắc Ninh, thông tin khai giảng nhấn mạnh cách tổ chức nội dung: học viên sẽ trao đổi, phân tích những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn nơi mình công tác, đồng thời tham gia nghiên cứu tại các địa phương, cơ quan và đơn vị.
Cách thiết kế này có sức thuyết phục vì mỗi nhóm học viên được đặt trước những bài toán cụ thể. Cán bộ cấp xã tập trung vào tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cải cách hành chính, quản trị địa phương, dân vận và giải quyết vấn đề ở cơ sở; người làm trong lĩnh vực tín dụng gắn kiến thức với triển khai chính sách tín dụng và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội. Nhờ vậy, thực tiễn không chỉ là chuyến nghiên cứu bổ sung mà trở thành chất liệu để học và vận dụng.
Cùng hình thức, khác điểm nhấn: hiệu quả nằm ở bước tiếp theo
Điểm chung của hai lớp không tập trung là chương trình có khung học tập rõ ràng và hướng tới nối lý luận với thực hành. Khác biệt nằm ở thông tin được nhấn mạnh: Bắc Ninh tổng kết quá trình bằng thời lượng, học phần và kết quả tốt nghiệp; Hà Tĩnh giới thiệu từ đầu cách đưa tình huống công tác và nghiên cứu thực tế vào khóa học. Một bên cho thấy đầu ra của khóa đã hoàn tất, bên kia mô tả phương pháp và mục tiêu của khóa mới.
Vì thế, đánh giá đào tạo lý luận chính trị nên nhìn xa hơn lễ khai giảng hoặc tỷ lệ tốt nghiệp. Với học viên Bắc Ninh, yêu cầu tiếp theo là áp dụng kiến thức vào nhiệm vụ cụ thể; với học viên Hà Tĩnh, việc trao đổi tình huống và nghiên cứu thực tế tạo nền tảng để tăng khả năng vận dụng khi trở lại đơn vị. Lớp không tập trung chỉ phát huy giá trị khi sự linh hoạt trong tổ chức đi cùng trách nhiệm học tập và cơ hội xử lý những vấn đề thật.
