Bến cảng Liên Chiểu là gì và vì sao Đà Nẵng dám chi hơn 6.200 tỷ?
Bến cảng Liên Chiểu là khu cảng biển hàng hóa mới ở phía tây bắc Đà Nẵng, được quy hoạch như cảng cửa ngõ quốc tế cho dải duyên hải miền Trung, nơi hạ tầng dùng chung do Nhà nước đầu tư để tạo nền tảng thu hút nhà khai thác bến container, phát triển dịch vụ logistics và giảm tải cho hệ thống cảng hiện hữu trong vịnh Đà Nẵng. Việc HĐND thành phố Đà Nẵng thông qua chủ trương đầu tư hơn 6.209,5 tỷ đồng cho phần hạ tầng dùng chung còn lại của Bến cảng Liên Chiểu tại kỳ họp chuyên đề ngày 6/8 cho thấy thành phố đang đặt một “cú cược” quy mô lớn vào tương lai ngành logistics và vai trò cảng chiến lược Việt Nam của mình. Câu hỏi không phải là dự án có quan trọng hay không, mà là Đà Nẵng có đủ quyết liệt để biến tham vọng này thành lợi thế cạnh tranh thật sự hay không.
Cấu phần hạ tầng: Nhà nước trả đường, tư nhân chạy hàng
Điểm then chốt của hạ tầng cảng Đà Nẵng trong giai đoạn mới là mô hình chia hai hợp phần tại Bến cảng Liên Chiểu: hợp phần A là hạ tầng dùng chung do Nhà nước đầu tư, hợp phần B là các bến container do nhà đầu tư tư nhân triển khai theo hình thức đối tác công – tư. Việc HĐND thông qua dự án nhóm A trị giá hơn 6.209,5 tỷ đồng tại phường Hải Vân, thực hiện trong giai đoạn 2026–2030, chính là bước khép lại phần hạ tầng công cộng còn thiếu để tạo mặt bằng phát triển. Theo nghị quyết, Đà Nẵng sẽ xây thêm 920 m đê chắn sóng nối tiếp công trình đã hoàn thành, xây 2 bến hàng lỏng với 3 cầu cảng phục vụ di dời các bến xăng dầu trong vịnh, làm khoảng 5,73 km đường giao thông kết nối giữa các khu bến và đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật. Đây là cách thành phố “trải chiếu hoa” cho dòng vốn đầu tư logistics tư nhân thay vì tự ôm toàn bộ rủi ro.
Từ cảng chiến lược Việt Nam đến mắt xích logistics khu vực
Không khó để hiểu vì sao dự án được xếp vào nhóm cảng chiến lược Việt Nam: nó được kỳ vọng tạo nền tảng hoàn thiện một trong những cảng chủ chốt của cả nước, đồng thời hỗ trợ hình thành trung tâm logistics lớn ở miền Trung. Nếu vận hành đúng định hướng, Bến cảng Liên Chiểu sẽ giảm phụ thuộc vào Cảng Tiên Sa, cho phép Tiên Sa chuyển dần sang cảng du lịch quốc tế, còn hàng hóa được đưa ra khỏi khu vực nội đô, giảm áp lực giao thông và môi trường. Việc di dời các bến xăng dầu và cầu cảng hàng lỏng khỏi vịnh Đà Nẵng không chỉ giúp an toàn hàng hải và vận hành cảng, mà còn giải phóng quỹ đất mặt nước đắt giá cho phát triển đô thị và kinh tế sau này. Nói cách khác, đầu tư logistics ở Liên Chiểu là chìa khóa mở đồng thời hai cánh cửa: công nghiệp và dịch vụ đô thị ven biển.
Lợi ích với người dân và doanh nghiệp: không chỉ là câu chuyện tàu hàng
Người dân thường ít quan tâm đến cấu trúc hạ tầng cảng, nhưng sẽ cảm nhận trực tiếp hệ quả. Khi hàng hóa được chuyển dần sang Bến cảng Liên Chiểu, lưu lượng xe container đi qua nội đô giảm, giao thông bớt tắc, chi phí xã hội vì tai nạn và ô nhiễm cũng theo đó mà giảm. Với doanh nghiệp, một hạ tầng cảng Đà Nẵng kết nối tốt với tuyến đường bộ, đường sắt chuyên dùng từ ga Kim Liên tới khu bến và mạng lưới giao thông đối ngoại sẽ cắt giảm chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh hàng xuất nhập khẩu. Về dài hạn, vùng phụ cận cảng có thể trở thành cực tăng trưởng mới với khu công nghiệp, dịch vụ logistics và không gian đô thị mở rộng, thay vì để khu vực này chỉ là “vùng ven” ít giá trị gia tăng. Đây là lợi ích cụ thể, chứ không phải những khẩu hiệu mơ hồ về “động lực phát triển”.
Thách thức và điều kiện để Đà Nẵng bứt lên trong cuộc đua cảng biển
Dù triển vọng lớn, dự án không tự động biến Liên Chiểu thành cảng chiến lược Việt Nam có sức cạnh tranh trong khu vực. Thời gian triển khai kéo dài từ 2026 đến 2030, trong đó 2026–2027 mới hoàn tất chuẩn bị, còn 2027–2030 mới thi công chính, nghĩa là Đà Nẵng đang chạy đua với thời gian lẫn các cảng trong khu vực vốn cũng tăng tốc nâng cấp hạ tầng. Chiếc chìa khóa ở đây là tốc độ giải phóng mặt bằng cho tuyến đường sắt chuyên dùng, tính đồng bộ giữa hạ tầng công cộng và phần bến container tư nhân khoảng hơn 45.268 tỷ đồng đang được liên danh nhà đầu tư triển khai, cùng cam kết ổn định chính sách để hút các dự án đầu tư logistics chất lượng. Nếu Đà Nẵng coi Bến cảng Liên Chiểu là “trạm trung chuyển” trong chuỗi giá trị Đông Nam Á, chứ không phải một cảng địa phương lớn hơn bình thường, thành phố mới có cơ hội bứt lên.
