Cảng Liên Chiểu Đà Nẵng: không chỉ là một dự án hạ tầng cảng biển
Cảng Liên Chiểu Đà Nẵng là dự án cảng biển tổng hợp với phần hạ tầng dùng chung do Nhà nước đầu tư và các bến container do tư nhân phát triển, được định hướng trở thành cảng cửa ngõ quốc tế của khu vực duyên hải miền Trung, đóng vai trò trung tâm logistics, giảm tải cho cảng hiện hữu trong nội đô và mở rộng không gian phát triển kinh tế cho thành phố và vùng lân cận. Chính việc HĐND Đà Nẵng thông qua chủ trương đầu tư hơn 6.200 tỷ đồng để hoàn thiện hạ tầng dùng chung còn lại đã gửi một thông điệp rất rõ: thành phố quyết tâm bước lên một nấc thang mới trên bản đồ vận tải biển khu vực. Đây không phải là dự án kỹ thuật thuần túy, mà là lựa chọn chiến lược về hướng phát triển đô thị, kinh tế và vai trò của Đà Nẵng trong chuỗi cung ứng khu vực.
Cấu trúc đầu tư: Nhà nước mở đường, tư nhân làm cuộc chơi lớn
Điểm đáng chú ý trong chiến lược đầu tư hạ tầng giao thông và hạ tầng cảng biển tại cảng Liên Chiểu Đà Nẵng là cách thành phố chia vai giữa khu vực công và tư nhân. Phần hạ tầng dùng chung – gồm đê chắn sóng dài thêm 920m nối tiếp đoạn đã xây, hai bến hàng lỏng với ba cầu cảng phục vụ di dời bến xăng dầu, cùng khoảng 5,73km đường giao thông kết nối và hệ thống kỹ thuật đồng bộ – được Nhà nước rót không quá 6.209,5 tỷ đồng ngân sách trung ương và địa phương để triển khai giai đoạn 2026–2030. Một câu nói có thể trích lại nguyên văn là: "Dự án có tổng mức đầu tư 6.209,508 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách thành phố và ngân sách Trung ương". Trên nền đó, liên danh Hateco và đối tác quốc tế đảm nhận hợp phần bến container với quy mô 172,6ha, 8 bến container, và công suất thiết kế lên đến 5,7 triệu TEUs/năm. Nói cách khác, Nhà nước xây đường cao tốc trên biển, còn tư nhân khai thác dòng hàng hóa đi qua.
Từ cảng cửa ngõ miền Trung đến mắt xích logistics khu vực
Đà Nẵng không giấu tham vọng biến cảng Liên Chiểu thành điểm tựa để tái cấu trúc không gian phát triển đô thị và kinh tế của mình. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng dùng chung không chỉ tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư phát triển hệ thống bến cảng theo quy hoạch, mà còn là công cụ để chuyển dịch luồng hàng hóa ra khỏi nội đô, giảm tải cho cảng Tiên Sa và từng bước chuyển Tiên Sa thành cảng du lịch quốc tế. Ở góc độ vùng, dự án được kỳ vọng tăng cường kết nối giao thông và liên kết vùng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Đà Nẵng, các địa phương phụ cận và rộng hơn là cả nước. Khi hoàn thiện tuyến đường sắt chuyên dùng từ ga Kim Liên đến khu bến Liên Chiểu, cùng mạng lưới đường bộ nội cảng, mắt xích này có đủ điều kiện kỹ thuật để trở thành trung tâm logistics của miền Trung thay vì chỉ là một cảng biển mới trên bản đồ.
Chiến lược cạnh tranh: Đà Nẵng cần gì ngoài bến cảng hiện đại?
Câu hỏi lớn là: một cảng mới với hạ tầng hiện đại liệu đủ để Đà Nẵng cạnh tranh với các cảng khu vực như Singapore hay Port Klang? Câu trả lời thẳng thắn là không. Khoản đầu tư hơn 6.200 tỷ đồng cho hạ tầng dùng chung mới chỉ là tiền đề vật chất. Để trở thành lựa chọn đáng tin cậy trên tuyến hàng hải Đông Nam Á, Đà Nẵng phải biến cảng Liên Chiểu Đà Nẵng thành một hệ sinh thái: chính sách phí và dịch vụ cạnh tranh, thủ tục nhanh, kết nối đa phương thức hiệu quả, chuỗi khu công nghiệp – logistics phía sau cảng đủ hấp dẫn. Điểm tích cực là thiết kế ngay từ đầu đã tính đến đầu tư hạ tầng giao thông đa dạng – đường bộ nội cảng, đường sắt chuyên dùng – và tách hoạt động hàng hóa khỏi nội đô để nâng năng lực vận hành dài hạn. Nhưng nếu thành phố không đi tiếp bằng cải cách thể chế và chất lượng dịch vụ, cảng hiện đại sẽ dễ rơi vào tình trạng "đẹp nhưng vắng tàu".
Kết luận: Liên Chiểu là phép thử bản lĩnh chiến lược của Đà Nẵng
Nhìn tổng thể, việc HĐND Đà Nẵng phê duyệt dự án hoàn thiện hạ tầng dùng chung cảng Liên Chiểu với tổng mức đầu tư hơn 6.209 tỷ đồng là một bước đi táo bạo, đúng hướng, nhưng chưa đủ để bảo đảm thắng thế trong cạnh tranh cảng khu vực. Thành phố đã làm phần khó đầu tiên: quyết định rót ngân sách vào một dự án nhóm A dài hạn, đồng thời gắn nó với chiến lược phát triển đô thị, du lịch và logistics. Phần còn lại khó không kém: duy trì tiến độ 2026–2030 cho các hạng mục, thu hút đầu tư tư nhân đúng như kỳ vọng, và xây dựng năng lực quản trị cảng theo chuẩn quốc tế. Nếu Đà Nẵng biến được cảng Liên Chiểu thành cửa ngõ quốc tế của miền Trung đúng như mục tiêu, đây sẽ là minh chứng cho khả năng chuyển tầm nhìn thành thực tế; ngược lại, dự án sẽ thành lời nhắc nhở đắt giá rằng hạ tầng hiện đại không tự động tạo ra lợi thế cạnh tranh.
