Chuyến công du mang tính chiến lược: cú hích mới cho hợp tác Việt Nam – Mỹ
Chuyến công du Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhân dịp tham dự Phiên thảo luận cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ, đánh dấu một bước đi chiến lược giúp đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Mỹ chuyển từ khuôn khổ chính trị sang những cơ hội hợp tác kinh tế cụ thể, mở rộng cánh cửa cho doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm đối tác, nhà đầu tư và chỗ đứng bền vững tại thị trường Mỹ. Trọng tâm của chuyến đi không chỉ là ngoại giao mà là tạo "động lực, biện pháp cụ thể mới" để quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển thực chất, hiệu quả. Với lịch làm việc dày đặc gồm gặp lãnh đạo chính quyền, Quốc hội Mỹ, tiếp xúc các doanh nghiệp, nhà đầu tư và tập đoàn công nghệ hàng đầu, chuyến đi rõ ràng nhắm đến trục kinh tế – thương mại – đầu tư, nơi doanh nghiệp là nhân vật chính, không phải khách mời phụ.
Đối tác chiến lược toàn diện: từ khung chính sách đến cơ hội kinh doanh cụ thể
Quan hệ Việt Nam Mỹ hợp tác trong khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện đặt ra một nền tảng chính sách đủ rộng, nhưng chỉ có ý nghĩa khi được "chuyển hóa" thành hợp đồng, dự án và chuỗi cung ứng cụ thể. Các trụ cột hợp tác đã được xác định: chính trị, ngoại giao, an ninh – quốc phòng, kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, giao lưu nhân dân. Nhưng với doanh nghiệp Việt Nam Mỹ, điều đáng chú ý nhất lúc này chính là ba lĩnh vực được ưu tiên: công nghệ tiên tiến, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao. Theo Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng, hợp tác về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, dịch vụ số tiên tiến và đào tạo nhân lực phù hợp chặt chẽ với mục tiêu Việt Nam đưa kinh tế số đạt 30% GDP vào năm 2030. Đây là con số cho thấy nếu doanh nghiệp không nhanh chóng tham gia, họ sẽ bị bỏ lại phía sau trong chính chiến lược phát triển của đất nước.
Kiều bào: cầu nối sống động giữa doanh nghiệp Việt và thị trường Mỹ
Điểm khác biệt của giai đoạn hợp tác hiện nay là vai trò của kiều bào kết nối thương mại không còn mang tính biểu tượng mà trở thành yêu cầu thực tế. Cộng đồng người Việt tại Mỹ, với nhiều doanh nhân, chuyên gia, nhà khoa học và trí thức trẻ thành công, là "nguồn lực lớn về tri thức, khoa học – công nghệ, kinh nghiệm quản trị, tài chính, đầu tư và quan hệ quốc tế" nếu được kết nối bằng cơ chế phù hợp. Bản thân Đại sứ khẳng định người Việt tại Hoa Kỳ, trưởng thành trong môi trường Mỹ nhưng luôn hướng về quê hương, "tự nhiên trở thành cầu nối sinh động, sâu sắc giữa hai nước". Theo doanh nhân Gary Thanh Nguyễn, kiều bào có thể giúp doanh nghiệp trong nước đọc vị thị trường Mỹ cơ hội: từ nhu cầu tiêu dùng, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn sản phẩm, sở hữu trí tuệ đến thuế, pháp luật, hệ thống phân phối và xây dựng thương hiệu. Ở chiều ngược lại, họ là những người kể câu chuyện về tiềm năng nguồn nhân lực, môi trường kinh doanh hội nhập của Việt Nam với nhà đầu tư Mỹ. Không có mạng lưới này, doanh nghiệp trong nước sẽ mất nhiều năm và chi phí để học lại những điều mà kiều bào đã hiểu rõ.
Dư địa hợp tác mới: doanh nghiệp Việt cần chủ động bước vào sân chơi lớn
Những phát biểu từ cả phía ngoại giao và cộng đồng doanh nhân cho thấy dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước còn rất rộng. Việt Nam cần tăng đáng kể công suất năng lượng trong khi vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng cao và phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Điều này không chỉ là bài toán cho các tập đoàn năng lượng Mỹ, mà còn mở cửa cho doanh nghiệp Việt tham gia cung ứng thiết bị, dịch vụ, logistics, giải pháp công nghệ liên quan. Ở mảng công nghệ, thế mạnh của Mỹ trong bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu và dịch vụ số, cộng với nhu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số ở Việt Nam, tạo ra không gian hợp tác từ gia công phần mềm đến cùng phát triển sản phẩm, nền tảng mới. Các lợi thế về vị trí địa lý, môi trường hội nhập giúp nhà đầu tư Mỹ tiếp cận chuỗi cung ứng và thị trường hiện có, đồng thời mở ra cơ hội mới trong bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu, sản xuất tiên tiến và dịch vụ số. Câu hỏi không còn là "có cơ hội hay không" mà là bao nhiêu doanh nghiệp Việt đủ bản lĩnh bước vào sân chơi này.
Từ ngoại giao cấp cao đến hành động của doanh nghiệp
Ý nghĩa lớn nhất của chuyến công du là biến đối tác chiến lược toàn diện thành một đường cao tốc để doanh nghiệp đi nhanh hơn, xa hơn. Trong bối cảnh khoa học – công nghệ phát triển nhanh và tình hình chính trị, an ninh, kinh tế thế giới phức tạp, tăng cường hợp tác thực chất giữa Việt Nam và Mỹ không chỉ phục vụ lợi ích hai nước mà còn góp phần cho hòa bình, hợp tác và phát triển khu vực, toàn cầu. Nhưng với doanh nghiệp, điều quan trọng nhất là tận dụng thời điểm. Nghị quyết 23 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài tạo khung mới để kiều bào gắn bó hơn với Tổ quốc; cộng hưởng với kết quả chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm, nó có thể "tạo thêm động lực mới" để cộng đồng người Việt tại Mỹ đoàn kết, trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước. Nếu doanh nghiệp trong nước biết chủ động kết nối với mạng lưới kiều bào, tham gia các chương trình kết nối, cập nhật chuẩn mực thị trường Mỹ, thì hợp tác Việt Nam Mỹ sắp tới không chỉ dừng ở con số thương mại mà sẽ thể hiện bằng vị thế cao hơn của thương hiệu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
