Nhà ga tích hợp và TOD là gì – và vì sao Việt Nam cần đi nhanh
Mô hình nhà ga tích hợp và phát triển đô thị TOD (Transit-Oriented Development) là cách quy hoạch tập trung mật độ dân cư, thương mại và dịch vụ quanh các nhà ga giao thông công cộng, kết nối chặt chẽ di chuyển hằng ngày với nơi ở, làm việc và mua sắm trong một bán kính đi bộ, nhằm giảm phụ thuộc vào xe cá nhân và tối ưu hóa quỹ đất đô thị. Thỏa thuận nguyên tắc vừa được SonKim Land ký với MTR Smart Mobility – công ty thành viên của MTR – và Gamuda Land Việt Nam để nghiên cứu mô hình phát triển đô thị gắn với nhà ga và giao thông công cộng tại Hong Kong cho thấy Việt Nam không còn đứng ngoài làn sóng TOD toàn cầu. Đây không chỉ là một ký kết hợp tác, mà là tuyên bố lựa chọn hướng đi mới cho phát triển đô thị.
BRI, MTR và cú bắt tay chiến lược: Việt Nam chọn đi với người giỏi
Hợp tác giữa SonKim Land, Gamuda Land Việt Nam và MTR được ký trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao “Vành đai và Con đường” (BRI) lần thứ 11 tại Hong Kong, sự kiện quy tụ hơn 6.000 đại biểu từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: thay vì tự mày mò, các nhà phát triển Việt Nam quyết định đi cùng một trong những tên tuổi giàu kinh nghiệm nhất thế giới về đường sắt đô thị và đô thị tích hợp. MTR có hơn 45 năm kinh nghiệm trong quy hoạch, thiết kế, xây dựng, vận hành và bảo trì đường sắt, đồng thời phát triển các hệ sinh thái đô thị tích hợp có khả năng kết nối cao tại Hong Kong và nhiều thị trường khác. Kết quả là, năng lực phát triển bất động sản trong nước được “cắm” trực tiếp vào kho kinh nghiệm Rail plus Property mà nhiều thành phố châu Á mơ có.
Nhà ga tích hợp: từ điểm trung chuyển thành “trái tim” đô thị mới
Theo thỏa thuận, các bên sẽ cùng nghiên cứu cơ hội phát triển đô thị TOD tại Việt Nam, hướng tới những mô hình tích hợp giữa hạ tầng giao thông công cộng với thương mại, dịch vụ, bất động sản và không gian cộng đồng. Nói cách khác, nhà ga tích hợp không còn là nơi chỉ để lên xuống tàu, mà được định vị là một phần của hệ sinh thái đô thị: nơi di chuyển, mua sắm, làm việc, giải trí và sinh hoạt cộng đồng cùng diễn ra trong một không gian gắn kết. Đây chính là bước chuyển từ giao thông như một “chi phí hạ tầng” sang giao thông như “xương sống giá trị” cho phát triển đô thị và bất động sản. Nếu các dự án này thành công, Việt Nam có cơ hội thiết lập chuẩn mới cho nhà ga tích hợp Việt Nam, thay vì sao chép mô hình trung tâm thương mại rời rạc như trước đây.
Gamuda – MTR: kinh nghiệm quốc tế giúp Việt Nam rút ngắn đường cong học hỏi
Điểm đáng chú ý là quan hệ giữa Gamuda và MTR không bắt đầu từ Việt Nam, mà đã được thử lửa qua các dự án đường sắt đô thị và không gian đô thị tích hợp quanh nhà ga tại Australia, trong đó liên danh giữa các công ty thuộc Gamuda và MTR Australia được trao hợp đồng phát triển ga metro ngầm Parramatta cùng các hạng mục liên quan. Phạm vi hợp tác này còn bao gồm quyền phát triển công trình thương mại, bán lẻ và nhà ở phía trên và liền kề nhà ga, thể hiện đúng mô hình đô thị tích hợp nhiều lớp mà Việt Nam đang tìm kiếm. Với hơn 50 năm kinh nghiệm hạ tầng của Gamuda Berhad và năng lực TOD, Rail plus Property của MTR, sự kết hợp này tạo nền tảng vững để nghiên cứu các cơ hội phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng trong bối cảnh hệ thống đường sắt đô thị tại các thành phố lớn của Việt Nam đang từng bước mở rộng.
Việt Nam có thể trở thành hình mẫu TOD khu vực – nếu dám thay đổi tư duy
Hội nghị BRI được Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Hong Kong và Macau đánh giá là cơ hội thiết thực để quảng bá môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam kết nối với đối tác Hong Kong. Việc SonKim Land và Gamuda Land Việt Nam nắm lấy cơ hội đó để bắt tay với MTR cho thấy một sự chuyển hướng: từ phát triển dự án đơn lẻ sang tư duy phát triển đô thị tích hợp theo mô hình TOD. Theo thỏa thuận, các bên không chỉ tìm kiếm cơ hội cụ thể, mà còn hướng tới đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư vào mô hình TOD, mở ra không gian mới cho thị trường bất động sản và hạ tầng đô thị. Nếu cơ quan quản lý, nhà phát triển và nhà vận hành cùng kiên định với hướng đi này, Việt Nam có thể vượt khỏi vai trò “kẻ theo sau” để trở thành hình mẫu về phát triển đô thị TOD trong khu vực.
