Thanh niên không thuốc lá: lựa chọn lối sống, không chỉ là khẩu hiệu
Phong trào “thanh niên không thuốc lá” là sự tham gia chủ động của giới trẻ vào các hoạt động phòng chống tác hại thuốc lá, từ bỏ thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, xây dựng môi trường không khói như một lựa chọn lối sống và trách nhiệm xã hội lâu dài. Ngày 17/10 tại Hà Nội, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế tổ chức Lễ mít tinh “Thanh niên Việt Nam nói không với thuốc lá - Chọn sức khỏe, chọn tương lai” với sự tham gia của hơn 800 đoàn viên, thanh niên. Đây không phải một sự kiện tuyên truyền cho có, mà là lời tuyên bố rõ ràng: thế hệ trẻ muốn một tương lai không khói thuốc, và họ sẵn sàng đứng mũi chịu sào để đạt được điều đó.
Vì sao giới trẻ phải dẫn đầu cuộc chiến phòng chống tác hại thuốc lá?
Sử dụng thuốc lá là một trong những thách thức nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, gây ra 28 nhóm bệnh, trong đó có ung thư, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp và các vấn đề sức khỏe sinh sản. Theo báo cáo xu hướng toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới năm 2024, thuốc lá gây hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu; tại Việt Nam, con số này là hơn 103.000 người, gồm khoảng 84.500 ca do hút chủ động và 18.800 ca do hút thụ động. Khi những sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang nhắm thẳng vào giới trẻ, sức khỏe thanh niên Việt Nam đứng trước nguy cơ bị đánh đổi bằng sự tò mò và áp lực bạn bè. Nếu thanh niên không lên tiếng, ai sẽ bảo vệ thế hệ của chính họ?
Môi trường không khói: từ biển cấm đến nếp sống của cộng đồng trẻ
Lễ mít tinh lần này đặt trọng tâm vào việc xây dựng môi trường không khói, chứ không dừng ở vài tấm biển “cấm hút thuốc”. Chương trình nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên, về phòng chống tác hại thuốc lá, đồng thời phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong xây dựng môi trường sống, học tập, làm việc an toàn, lành mạnh, không khói thuốc. Như Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh, phòng chống tác hại thuốc lá phải hướng tới hình thành hành vi tự giác, duy trì nếp sống không khói thuốc trong trường học, cơ quan, gia đình và cộng đồng. Nói cách khác, môi trường không khói là kết quả của ý thức và trách nhiệm, không phải của những khẩu hiệu treo trên tường.
Từ khẩu hiệu đến hành động: thanh niên không thuốc lá là chuẩn mực mới
Điểm đáng giá nhất của sự kiện là cách phong trào thanh niên không thuốc lá được biến thành hành động cụ thể. Thông điệp “Chọn sức khỏe, chọn tương lai, không chọn thuốc lá” được gắn trực tiếp với cam kết: không thử, không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; mỗi đoàn viên chủ động nhận diện các hình thức lôi kéo và vận động người thân, bạn bè cùng xây dựng lối sống lành mạnh. Các cơ sở Đoàn được yêu cầu trở thành điểm sáng về môi trường không khói, lồng ghép nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào sinh hoạt chi đoàn, trường học, cơ quan, khu dân cư. Khi mỗi bạn trẻ trở thành một tuyên truyền viên tích cực, lối sống không thuốc lá không còn là ngoại lệ, mà trở thành chuẩn mực mới của sức khỏe thanh niên Việt Nam.
Phong trào hôm nay, tương lai không khói ngày mai
Sau 13 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Việt Nam đã đạt những kết quả tích cực trong xây dựng môi trường không khói thuốc. Nhưng nếu dừng lại ở những con số, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội lớn hơn: biến môi trường không khói thành nền tảng cho một thế hệ trẻ khỏe mạnh, bản lĩnh, có trách nhiệm. Đại diện Quỹ Phòng bệnh kêu gọi mỗi đoàn viên, thanh niên trở thành tấm gương sống không thuốc lá, chủ động chia sẻ thông tin chính xác và vận động người thân từ bỏ thuốc. Nói không với thuốc lá hôm nay là bảo vệ sức khỏe ngày mai; đó không chỉ là lời nhắc, mà là lựa chọn chiến lược cho sức khỏe thanh niên Việt Nam và cho một tương lai không khói thuốc, nơi phòng chống tác hại thuốc lá trở thành thói quen văn minh chứ không phải chiến dịch nhất thời.
