Bay drone không phép là gì và vì sao bị siết chặt?
Bay drone không phép là việc sử dụng tàu bay không người lái hoặc phương tiện bay siêu nhẹ để quay phim, chụp ảnh, khảo sát… mà không thực hiện đăng ký drone và không có giấy phép bay drone do cơ quan có thẩm quyền cấp, đồng thời không tuân thủ các quy định về khu vực cấm bay drone và khu vực hạn chế bay. Hành vi này đang bị siết chặt vì drone không chỉ là món đồ chơi công nghệ; nó có thể xâm phạm an ninh, an toàn hàng không, bí mật quân sự và gây nguy hiểm cho cộng đồng nếu hoạt động tuỳ tiện, nhất là ở các đô thị đông dân, khu vực công cộng và gần các công trình trọng yếu.
Điều nhiều người dùng flycam bỏ qua là pháp luật hiện đã chuyển từ khuyến cáo sang xử phạt drone trái phép một cách cụ thể, có biên bản, tạm giữ, thậm chí tịch thu phương tiện. Khi Luật Phòng không nhân dân có hiệu lực từ 1/7/2025, mọi phương tiện bay không người lái đều phải đăng ký trước khi sử dụng và tuân thủ khu vực cấm bay, hạn chế bay để bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn. Nếu tiếp tục bay drone không phép, bạn không thể viện lý do “không biết luật” để tránh trách nhiệm.
Đồng Tháp: Bay vào khu vực cấm bay, bị giữ ngay trong đêm
Vụ việc ở Đồng Tháp cho thấy cơ quan chức năng không còn xem bay drone không phép là chuyện nhỏ. Rạng sáng 27/8, một người đàn ông từ phường Phú Nhuận (TP.HCM) điều khiển flycam bay trong bán kính hơn 1km, qua địa bàn phường Gò Công và Long Thuận để quay cầu Trương Định làm tư liệu nhưng không xuất trình được giấy phép bay drone do cơ quan có thẩm quyền cấp. Đây lại là khu vực cấm bay, hạn chế tàu bay không người lái theo quy định của Bộ Quốc phòng.
Kết quả là tổ công tác đã kiểm tra, lập biên bản và tạm giữ thiết bị để xác minh, xử lý theo quy định. Đây là lời nhắc rất rõ: kể cả bạn bay vì mục đích cá nhân, không kinh doanh, vẫn có thể bị xử lý nếu bước vào khu vực cấm bay drone hoặc không đăng ký drone. Bài học ở đây khá thẳng thắn: trước khi mở ứng dụng và cho flycam cất cánh, hãy nghĩ đến khả năng bị giữ thiết bị giữa đêm và đối mặt hồ sơ xử phạt chứ không chỉ nghĩ đến vài thước phim đẹp.
Thái Nguyên: Phạt 2,25 triệu và tịch thu flycam vì chưa đăng ký
Nếu bạn vẫn nghĩ bay drone không phép ở khu vực công cộng sẽ “không ai để ý”, câu chuyện tại phường Vạn Xuân (Thái Nguyên) là lời cảnh tỉnh. Công an phường phát hiện H.B.Q., sinh năm 2005, đang dùng flycam bay ghi hình tại Quảng trường Vạn Xuân, tổ dân phố Trường Thịnh. Qua kiểm tra, phương tiện bay chưa được đăng ký và người điều khiển chưa có giấy phép bay drone theo quy định.
H.B.Q bị lập biên bản, tạm giữ phương tiện, sau đó bị ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 2,25 triệu đồng về hành vi “Sử dụng tàu bay không người lái hoặc phương tiện bay siêu nhẹ chưa đăng ký cấp phép bay hoặc tổ chức các hoạt động bay khi chưa có giấy phép”, đồng thời bị tịch thu phương tiện vi phạm hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Đây là mức xử phạt đủ nặng với một thanh niên mới lớn, cho thấy quan điểm của nhà nước: bay drone không phép tại nơi đông người, khu vực công cộng là hành vi bị xem xét nghiêm khắc, không khoan nhượng.
Không phải chuyện riêng lẻ: Người dùng drone nào cũng bị ràng buộc
Hai vụ việc ở Đồng Tháp và Thái Nguyên cho thấy bức tranh chung: cơ quan Công an từ tuyến tỉnh đến phường đều đã có quy trình nắm tình hình, phát hiện, lập biên bản và xử phạt drone trái phép một cách hệ thống. Đây không phải các sự cố cá biệt mà là tín hiệu cho mọi người dùng flycam, từ người chơi nghiệp dư đến đơn vị dịch vụ quay phim, rằng luật đã “vào cuộc”. Một điểm đáng chú ý là thanh niên H.B.Q chỉ bay tại quảng trường, không xâm nhập khu quân sự, nhưng vẫn bị phạt tiền và tịch thu phương tiện. Điều này cho thấy tiêu chí xử lý không chỉ dựa vào tính nhạy cảm của địa điểm, mà trước hết là việc đăng ký drone và giấy phép bay drone.
Cơ quan Công an liên tục khuyến cáo người dân khi sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ phải chấp hành nghiêm quy định về đăng ký phương tiện, cấp phép bay và quản lý hoạt động bay; không tự ý điều khiển flycam tại khu vực chưa được phép, nhất là nơi tập trung đông người, khu vực công cộng, sự kiện chính trị, văn hóa và các địa điểm có yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn. Nói cách khác, nếu bạn cầm tay điều khiển, bạn nằm trong phạm vi điều chỉnh của luật – bất kể thiết bị là loại cao cấp hay chiếc flycam nhỏ mua trên mạng.
Lời khuyên thực tế: Muốn bay drone an toàn, hãy bắt đầu từ pháp luật
Nhìn từ các trường hợp bay drone không phép đã bị xử lý, thông điệp dành cho người dùng là rất rõ ràng: đừng coi drone là món đồ chơi vô hại. Mọi hoạt động bay đều phải đi kèm đăng ký drone và giấy phép bay drone khi pháp luật yêu cầu, cùng việc tự tìm hiểu và tuân thủ danh mục khu vực cấm bay drone, khu vực hạn chế bay. Nếu bỏ qua bước pháp lý, bạn đang đánh cược thiết bị, tiền phạt và cả hồ sơ vi phạm hành chính chỉ để đổi lấy vài phút bay “cho vui”.
Pháp luật hiện hành đã cho thấy mức chế tài không hề nhẹ: có thể bị lập biên bản, tạm giữ, tịch thu drone và phạt hành chính lên tới 2,25 triệu đồng đối với hành vi sử dụng tàu bay không người lái chưa đăng ký, chưa được cấp phép bay. Thay vì để mình rơi vào vị thế bị động, người chơi drone nên chủ động coi pháp luật là một phần của thú chơi: cập nhật quy định mới, hỏi cơ quan chức năng khi cần, và tuyệt đối không bay drone không phép tại các khu vực nhạy cảm hoặc đông người. Tuân thủ luật không làm giảm đi niềm vui bay drone; nó là điều kiện để niềm vui đó không biến thành rắc rối pháp lý.
