Từ tỉnh nhỏ nhất đến tham vọng trung tâm logistics vùng
Hưng Yên trung tâm logistics là định hướng phát triển mới của tỉnh Hưng Yên sau hợp nhất, khi tỉnh nhỏ nhất cả nước về diện tích được quy hoạch trở thành nút trung chuyển hàng hóa, dịch vụ và công nghiệp của vùng Thủ đô và đồng bằng sông Hồng, gắn với mục tiêu lên thành phố trực thuộc Trung ương và xây dựng đô thị thông minh, sinh thái trong dài hạn.
Điểm đáng nói không phải ở khẩu hiệu mà ở cách Hưng Yên chọn logistics làm trụ cột chiến lược, thay vì chỉ chấp nhận vai trò “vùng đệm” giữa Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình. Việc công bố quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 với sự tham dự và chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng cho thấy lựa chọn này đã được đặt ở tầm chính sách quốc gia. Theo quyết định mới, Hưng Yên đã được xếp là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I và đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Đây là bước “nâng hạng” thể chế cần thiết để tham vọng logistics không chỉ nằm trên giấy.
Quy hoạch tỉnh Hưng Yên: 3 vùng phát triển và 66 khu công nghiệp
Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 không chỉ là bản đồ không gian mà là tuyên ngôn phát triển: tỉnh muốn đứng ở trung tâm vùng Thủ đô và đồng bằng sông Hồng, chứ không đứng bên lề. Sau khi hợp nhất Hưng Yên và Thái Bình từ ngày 1/7/2025, tỉnh mới có diện tích khoảng 2.514,81 km2, nhỏ nhất cả nước nhưng lại sở hữu không gian trải dài từ cửa ngõ Hà Nội ra biển.
Tỉnh xác định công nghiệp, công nghệ cao, dịch vụ, du lịch, logistics, đô thị và kinh tế biển là những động lực tăng trưởng chính. Từ đó, quy hoạch hình thành 3 vùng phát triển: vùng động lực phía Bắc là trung tâm công nghiệp – đô thị – dịch vụ – logistics, vùng trung tâm là hạt nhân hành chính – văn hóa – du lịch, và vùng ven biển là cực tăng trưởng mới về kinh tế biển, năng lượng, chế biến, logistics cảng biển và nông nghiệp quy mô lớn. Đáng chú ý, tỉnh hoàn chỉnh quy hoạch hạ tầng công nghiệp với 1 khu kinh tế, 1 khu công nghệ cao, 66 khu công nghiệp và 115 cụm công nghiệp, sẵn sàng tiếp nhận dòng vốn đầu tư trong nước và FDI. Đây là nền sản xuất đủ lớn để nuôi một hệ sinh thái logistics hiện đại.
Hạ tầng giao thông Hưng Yên: “Đại lộ 89” và mạng lưới liên vùng
Nếu không có hạ tầng, mọi tham vọng logistics đều dừng ở khẩu hiệu. Hưng Yên dường như hiểu điều này khi đặt hạ tầng giao thông ở vị trí trung tâm trong quy hoạch. Tỉnh đang thiết kế một mạng lưới gồm 6 trục ngang, 3 trục dọc, 4 tuyến đường sắt, 11 tuyến kết nối Hà Nội, 9 tuyến nối Bắc Ninh, 17 tuyến nối Hải Phòng và 13 tuyến nối Ninh Bình. Đây là cách tiếp cận “mở khóa” liên kết vùng thay vì chỉ dựa vào vài tuyến quốc lộ hiện hữu.
Tâm điểm chú ý là tuyến trục động lực xương sống – thường được gọi là “Đại lộ 89” – kết nối từ Hà Nội chạy thẳng ra biển, với mặt cắt 180 m, tốc độ tối đa 120 km/h, bảo đảm thời gian di chuyển khoảng một giờ. Cùng với đó là tuyến đường mặt cắt 120 m kết hợp đường sắt, metro, nối trung tâm tỉnh với sân bay Gia Bình và sân bay thứ hai của Hà Nội. Ở góc nhìn cạnh tranh khu vực, trục này có thể biến Hưng Yên từ điểm trung chuyển nội địa thành hành lang logistics đa phương thức, kết nối hàng hóa từ vùng sản xuất đến cảng biển và sân bay trong một hành trình liên thông.
Logistics – trụ cột chiến lược cho phát triển kinh tế khu vực
Logistics không chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ, mà được Hưng Yên đặt ngang hàng với công nghiệp, công nghệ cao và kinh tế biển như một động lực tăng trưởng chính. Điều này có cơ sở: GRDP 9 tháng năm 2026 của tỉnh ước tăng 11,22%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,70%, cùng với sản lượng nông nghiệp khổng lồ gồm khoảng 1,28 triệu tấn rau củ quả tươi, 148.000 tấn chuối, 56.000 tấn nhãn lồng, hơn 427.000 tấn thịt hơi và hơn 350.000 tấn thủy hải sản mỗi năm. Đây là nguồn hàng dồi dào cho các trung tâm kho lạnh, sơ chế và chuỗi cung ứng lạnh.
Hiện nay, đường bộ đang gánh hơn 94% khối lượng hàng hóa của tỉnh, đường thủy chưa đến 6%, 111 bến thủy nội địa phần lớn nhỏ lẻ, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ mới chiếm khoảng 3,7–5% GRDP ngành vận tải, kho bãi, chưa có kho ngoại quan. Chính những khoảng trống này lại là dư địa để logistics trở thành trụ cột chiến lược, giúp Hưng Yên vươn từ địa bàn sản xuất lên vị thế nút điều phối chuỗi cung ứng của vùng, từng bước định hình là cực tăng trưởng của đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Liên kết với Hà Nội và tầm nhìn thành phố trực thuộc Trung ương
Thế mạnh lớn nhất của Hưng Yên không chỉ là hạ tầng hay quỹ đất công nghiệp, mà là vị trí “bản lề” giữa Thủ đô và các cực tăng trưởng ven biển. Tỉnh vừa gắn với Hà Nội và các trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn phía Bắc, vừa có không gian hướng biển, mở ra cơ hội về kinh tế biển, năng lượng và logistics. Theo các chuyên gia kinh tế, việc đặt Hưng Yên ở vị trí trung tâm vùng Thủ đô và đồng bằng sông Hồng sẽ giúp tỉnh phát huy thế mạnh, thúc đẩy liên kết và tạo sức mạnh cộng hưởng cùng các địa phương.
Từ ngày 1/7/2025, hợp nhất Hưng Yên – Thái Bình không chỉ tạo tỉnh có diện tích nhỏ nhất mà còn tạo không gian phát triển mới với quy mô kinh tế lớn hơn, cơ cấu đa dạng hơn và dư địa rộng mở hơn. Cùng với việc được xếp loại đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I và mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, Hưng Yên đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: tỉnh không muốn chỉ là “vệ tinh” của Hà Nội, mà muốn trở thành đối tác ngang hàng trong mạng lưới đô thị – logistics vùng. Câu hỏi còn lại là tốc độ thực thi quy hoạch có theo kịp tham vọng hay không.
