Từ tỉnh nội địa đến tham vọng trung tâm logistics vùng
Hưng Yên logistics trung tâm là chiến lược phát triển mới của tỉnh Hưng Yên sau khi hợp nhất với Thái Bình, dựa trên quy hoạch 2021-2030, tầm nhìn 2050, kết hợp mạng lưới khu công nghiệp, hạ tầng giao thông liên vùng và hành lang kinh tế kéo dài từ cửa ngõ Thủ đô ra biển để hình thành một cực tăng trưởng công nghiệp – dịch vụ – logistics của vùng đồng bằng sông Hồng.
Điểm mấu chốt là Hưng Yên không còn là một tỉnh thuần nội địa. Quyết định hợp nhất địa giới với Thái Bình giúp tỉnh sở hữu 2.638km2 đất liền, 487km2 không gian biển và hơn 3,5 triệu dân, đồng thời mở ra hành lang kinh tế nối từ cửa ngõ Hà Nội thẳng ra vịnh Bắc Bộ. Nhờ đó, tỉnh được định vị là trung tâm vùng Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng, thay vì chỉ là “vùng đệm” giữa Hà Nội và các tỉnh ven biển.
Hội nghị công bố Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 diễn ra ngày 12/10 đánh dấu bước ngoặt chính trị – kinh tế cho chiến lược này. Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Hưng Yên mới chính thức hoạt động trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích và dân số của Hưng Yên (cũ) và Thái Bình, với hơn 2,5 nghìn km2 diện tích và 3,5 triệu dân. Câu hỏi đặt ra không còn là “Hưng Yên có làm được không?”, mà là “Hưng Yên sẽ tận dụng lợi thế mới nhanh đến mức nào?”.
‘Đại lộ 89’ và hạ tầng giao thông: Lợi thế hay phép thử?
Nếu muốn trở thành Hưng Yên logistics trung tâm, hạ tầng giao thông Hưng Yên phải đóng vai trò “xương sống” chứ không chỉ là phần phụ trong quy hoạch. Tỉnh đã lựa chọn một cách tiếp cận táo bạo: xây dựng mạng lưới 6 trục ngang, 3 trục dọc, 4 tuyến đường sắt, cùng 11 tuyến kết nối Hà Nội, 9 tuyến nối Bắc Ninh, 17 tuyến nối Hải Phòng và 13 tuyến nối Ninh Bình. Đây là quy mô hiếm thấy với một địa phương vừa mới hợp nhất.
Trung tâm của chiến lược là tuyến trục động lực xương sống – tạm gọi là ‘Đại lộ 89’ – kết nối từ Hà Nội chạy thẳng ra biển, mặt cắt 180m, tốc độ thiết kế tối đa 120km/h, rút thời gian di chuyển xuống khoảng một giờ. Cùng với đó là tuyến đường mặt cắt 120m nối trung tâm tỉnh tới sân bay Gia Bình và sân bay thứ hai của Hà Nội, tích hợp đường sắt và metro. “Đây là hai tuyến giao thông huyết mạch để kết nối Hưng Yên với Hà Nội và các địa phương trong vùng, trở thành động lực phát triển logistics và kinh tế biển.”
Tuy nhiên, hạ tầng lớn không tự động biến thành lợi thế cạnh tranh. Trong bối cảnh các cảng logistics khu vực ở Hải Phòng, Quảng Ninh hay các nước Đông Nam Á đều tăng tốc mở rộng, ‘Đại lộ 89’ sẽ chỉ là một “đại lộ đẹp” nếu Hưng Yên không nhanh chóng hoàn thiện kết nối tới các khu công nghiệp, cảng biển và sân bay, cũng như giảm tối đa chi phí logistics cho doanh nghiệp. Lợi thế địa lý chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành thời gian vận chuyển ngắn hơn và chuỗi cung ứng ổn định hơn.
66 khu công nghiệp và chiến lược công nghệ cao – xanh: Hưng Yên đang đặt cược gì?
Hưng Yên không giấu tham vọng trở thành một cực phát triển công nghiệp Đồng bằng sông Hồng. Quy hoạch mới định vị tỉnh là trung tâm vùng Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng, với mục tiêu duy trì tăng trưởng hai con số và từng bước trở thành cực tăng trưởng của cả nước. Để làm được điều đó, công nghiệp được xác định là động lực quan trọng hàng đầu, đi cùng công nghệ cao, dịch vụ, logistics và kinh tế biển.
Tỉnh quy hoạch 1 khu kinh tế, 1 khu công nghệ cao, 66 khu công nghiệp với tổng diện tích trên 23.000ha và 126 cụm công nghiệp gần 8.000ha, sẵn sàng tiếp nhận dòng vốn FDI và trong nước. Một điểm nhấn là khu công nghệ cao gần 500ha đã được Thủ tướng phê duyệt, thể hiện định hướng chuyển sang sản xuất sạch, hàm lượng công nghệ cao, hạn chế thâm dụng tài nguyên. Cùng với bản quy hoạch kết nối thẳng ra biển, mạng lưới 66 khu công nghiệp được thúc đẩy theo hướng hiện đại, đón đầu làn sóng đầu tư công nghệ cao và phát triển bền vững.
Điều đáng chú ý là định hướng công nghiệp xanh không dừng trên giấy. Các dự án như khu công nghiệp Thổ Hoàng 250ha và cụm công nghiệp Lạc Đạo 42,5ha với tổng gần 300ha đang được triển khai, dự kiến thu hút thêm 10.000 tỷ đồng vốn đầu tư thứ cấp. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu hạ tầng phải đạt chuẩn “sáng – xanh – sạch – đẹp” và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính. Nếu thực thi đúng cam kết, đây sẽ là điểm cộng lớn khi Hưng Yên cạnh tranh với các trung tâm công nghiệp – logistics trong khu vực.
Vùng ven biển, cảng logistics và cuộc đua với các trung tâm khu vực
Lợi thế lớn nhất sau hợp nhất là Hưng Yên lần đầu có không gian biển, mở ra cơ hội phát triển một vùng ven biển trở thành vùng động lực tăng trưởng chiến lược mới. Quy hoạch xác định vùng này là trung tâm phát triển kinh tế biển tổng hợp, bao gồm công nghiệp năng lượng, chế biến, chế tạo, logistics cảng biển, đô thị – dịch vụ biển và nông nghiệp quy mô lớn. Đây là mảnh ghép quan trọng để Hưng Yên tham gia sâu hơn vào chuỗi cảng logistics khu vực, thay vì chỉ phụ thuộc vào hạ tầng của các tỉnh láng giềng.
Tuy nhiên, cạnh tranh không hề dễ dàng. Các cảng biển và trung tâm logistics trong khu vực Đông Bắc và Đông Nam Á đều đang nâng cấp hạ tầng, số hóa quản trị, giảm chi phí. Hưng Yên chọn cách kết hợp hạ tầng cứng với hạ tầng số: tỉnh đã ký thỏa thuận hợp tác với một tập đoàn viễn thông lớn để triển khai 184 nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030. Đây là bước đi cần thiết nếu muốn logistics không chỉ nhanh hơn mà còn minh bạch, dễ dự báo hơn cho nhà đầu tư.
Song song, phương án nâng cấp 36 xã lên phường đang được hoàn thiện, tạo nền cho mục tiêu đưa toàn bộ tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Khi đó, Hưng Yên không chỉ cạnh tranh bằng đất đai và hạ tầng, mà còn bằng chất lượng đô thị, dịch vụ và nguồn nhân lực. Câu chuyện không còn là “một tỉnh công nghiệp mới”, mà là một trung tâm công nghiệp – logistics có khả năng điều phối, cân bằng và lan tỏa phát triển cho cả vùng.
Kết luận: Hưng Yên cần gì để biến quy hoạch thành lợi thế cạnh tranh?
Quy hoạch bài bản, hạ tầng giao thông Hưng Yên quy mô lớn, 66 khu công nghiệp hiện đại kết nối trực tiếp ra biển và định hướng công nghệ cao – xanh đã đặt nền cho tham vọng trở thành Hưng Yên logistics trung tâm. Vùng động lực phía Bắc được định vị là trung tâm công nghiệp – đô thị – dịch vụ – logistics, là cửa ngõ giao thương giữa vùng Thủ đô và vùng đồng bằng ven biển, tạo động lực lan tỏa cho toàn tỉnh.
Nhưng để cạnh tranh với các trung tâm khu vực, Hưng Yên cần ba điều: triển khai hạ tầng đúng tiến độ và chất lượng; duy trì kỷ luật phát triển công nghiệp xanh, công nghệ cao; và xây dựng môi trường thể chế thân thiện, ổn định cho nhà đầu tư. Nếu làm được, ‘Đại lộ 89’ và hạ tầng tỷ USD sẽ không chỉ là biểu tượng, mà trở thành “đường cao tốc” thực sự đưa Hưng Yên lên vị thế cực tăng trưởng mới của phát triển công nghiệp Đồng bằng sông Hồng và chuỗi logistics khu vực.
