Đào tạo giáo viên là bước quyết định để AI có ích
Đào tạo AI cho giáo viên là quá trình trang bị kiến thức, kỹ năng và phương pháp để thầy cô tích hợp trí tuệ nhân tạo vào bài giảng, đánh giá học tập và hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Đây không nên là khóa học mẹo dùng công cụ, mà là bước chuẩn bị để thay đổi cách tổ chức lớp học. Theo Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT, giáo dục AI sẽ được đưa vào trường trung học từ năm học 2026–2027 qua các chủ đề và hoạt động bổ trợ; vì vậy, nhu cầu chuẩn bị giáo viên đã trở nên cấp thiết. Tại Trường THPT Nhân Chính ở Hà Nội, Hong Linh Education tổ chức buổi tập huấn “Ứng dụng AI trong giảng dạy”. Trong 120 phút, giáo viên thực hành tạo giáo án, ma trận đề và câu hỏi kèm đáp án, đồng thời hoàn thiện sản phẩm cho chính môn học của mình.
Từ công cụ soạn bài đến phương pháp học chủ động
Giá trị của phương pháp dạy học AI không nằm ở số lượng nội dung được tạo nhanh, mà ở cách giáo viên thiết kế nhiệm vụ để học sinh phải suy luận và kiểm tra kết quả. Trong một dự án STEM làm xe phản lực bằng bóng bay và vật liệu tái chế, học sinh dùng AI để tìm hiểu nguyên lý, rồi tự thử nghiệm khi mô hình chạy chậm, lệch hướng. Các em xác định nguyên nhân từ kiến thức Vật lí, điều chỉnh ống dẫn khí, trọng lượng và ma sát trước khi hoàn thiện sản phẩm. Đây là khác biệt quan trọng giữa dùng AI để lấy đáp án và dùng AI để học. Cô Lê Thị Thanh Thủy cho biết điều đáng giá là học sinh biết đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin và bảo vệ ý kiến, thay vì sao chép máy móc. Nhờ đó, kỹ năng tư duy độc lập được rèn qua việc đối chiếu, thử sai và giải thích lập luận.
Ở môn Ngữ văn, học sinh có thể tự tóm tắt văn bản rồi so sánh với bản tóm tắt do AI tạo ra để nhận diện điểm khác biệt, tổng hợp thông tin và đào sâu nội dung.
Vai trò mới của giáo viên và yêu cầu triển khai có trách nhiệm
Khi giáo dục AI trường học bắt đầu từ năm học 2026–2027, đổi mới không thể dừng ở việc bổ sung một chủ đề vào chương trình. Giáo viên cần thiết kế lại hoạt động, học liệu và cách đánh giá để đo quá trình suy nghĩ, không chỉ đáp án cuối cùng. Vai trò của thầy cô vì thế dịch chuyển: từ người chủ yếu truyền đạt kiến thức sang người khơi gợi tò mò, đặt câu hỏi và giúp học sinh nhận ra điểm đúng, chưa đúng trong lập luận. Điều đó cũng đòi hỏi hướng dẫn cụ thể về kiểm chứng câu trả lời bằng sách giáo khoa, kiến thức đã học và trao đổi với giáo viên, đồng thời bảo vệ thông tin cá nhân trên môi trường số.
Hong Linh Education đặt mục tiêu đào tạo 1.000 giáo viên và trang bị nền tảng AI cho 10.000 học sinh; đây là mục tiêu của chương trình, không phải số người đã hoàn thành. Sau tập huấn giáo viên, chương trình dự kiến có hội thảo định hướng cho phụ huynh và học sinh cùng khóa AI Foundation miễn phí gồm 10 buổi; học sinh dự kiến hoàn tất và nhận chứng nhận vào tháng 11/2026. Mô hình cũng được lên kế hoạch mở rộng trong năm học 2026–2027. Thành công nên được đánh giá bằng năng lực dạy học và sản phẩm học sinh tạo ra, chứ không chỉ bằng số người tham dự.
