Tăng trưởng GDP 9,01%: Việt Nam đang chơi ở một “hạng” khác
Tăng trưởng GDP Việt Nam là mức gia tăng tổng sản phẩm trong nước được tính theo phần trăm so với cùng kỳ, phản ánh sức khỏe sản xuất, tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu của nền kinh tế trong bối cảnh so sánh với khu vực và thế giới. Trong 9 tháng, GDP Việt Nam tăng 9,01%, còn riêng quý III tăng tới 9,95% so với cùng kỳ năm trước, tốc độ này cao hơn hẳn hai quý đầu năm và cho thấy đà tăng đang được củng cố thay vì suy yếu. Đây không chỉ là một con số đẹp trên báo cáo; nó đặt nền tảng hiện thực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số mà nhiều nền kinh tế ASEAN khác khó có thể chạm tới. Trong khi các dự báo toàn cầu đều được điều chỉnh xuống, việc Việt Nam bứt lên trở thành ngoại lệ tích cực là điều mang tính khác biệt.
Bức tranh ASEAN: Khi Việt Nam nổi bật trong bối cảnh dự báo ảm đạm
Trong bối cảnh dự báo kinh tế 2026 của thế giới bị hạ đồng loạt, với OECD chỉ còn 2,9%, UN 2,6% và IMF 3% tăng trưởng toàn cầu, Đông Nam Á vẫn được xem là vùng trụ đỡ. Tuy vậy, ASEAN tăng trưởng kinh tế đang phân hóa rõ: Indonesia được dự báo chỉ 5–5,2%, Malaysia 4,7–4,9%, Philippines 3,3–4,1%, Singapore 4,8–5%, còn Thái Lan thậm chí chỉ quanh 1,9–2,4%. Trên nền đó, các tổ chức như IMF, ADB và AMRO lại đặt tăng trưởng GDP Việt Nam trong khoảng 7,5–8,2%, cao hơn đáng kể so với phần còn lại của khu vực. Nói cách khác, nếu nhiều nền kinh tế đang lo giữ nhịp, Việt Nam lại bàn đến câu chuyện bứt phá. Cùng nằm trong nhóm “ASEAN’s Fabulous Five”, nhưng độ sâu công nghiệp và chất lượng đầu tư đã giúp Việt Nam nổi bật hơn các đối thủ trực tiếp.
Đầu tư và sản xuất: Cỗ máy tăng tốc phía sau con số 9,01%
Sự khác biệt của tăng trưởng GDP Việt Nam không nằm ở phép màu, mà ở cỗ máy đầu tư – sản xuất đang hoạt động với cường độ cao. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội 9 tháng ước đạt 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ, cao hơn hẳn mức tăng 11,6% của năm trước. Đây là một câu chuyện hiếm: đầu tư tăng nhanh nhưng vẫn gắn với ổn định vĩ mô. Công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu của GDP, cho thấy nền tảng sản xuất thay vì chỉ dựa vào tiêu dùng hay tài chính. Đáng chú ý, dòng vốn FDI đăng ký tăng tới 76,4%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm gần một nửa số vốn cấp mới. Điều này chứng tỏ nhà đầu tư không chỉ “hứa hẹn” mà đang biến cam kết thành nhà máy, chuỗi cung ứng và việc làm cụ thể cho nền kinh tế.
Quý IV: Mùa cao điểm tiêu dùng và xuất khẩu quyết định cuộc đua hai con số
Nếu 9,01% là nền tảng, thì xuất khẩu quý IV và mùa cao điểm tiêu dùng sẽ quyết định Việt Nam có chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số hay không. Thông thường, quý IV là giai đoạn kinh tế tăng tốc khi sản xuất – kinh doanh bước vào mùa cao điểm, nhu cầu tiêu dùng tăng và các đơn hàng, đặc biệt đơn hàng xuất khẩu, được đẩy mạnh. Khảo sát doanh nghiệp chế biến, chế tạo cho thấy kỳ vọng tích cực về sản lượng, đơn hàng mới và đơn hàng xuất khẩu trong quý cuối năm. Một chuyên gia Malaysia dự báo tăng trưởng quý IV Việt Nam có thể đạt 9–10%, khiến khả năng tăng trên 9% cả năm trở nên ngày càng khả thi. Tuy nhiên, để không “hụt hơi” ở khúc cua cuối, chính sách phải tiếp tục hỗ trợ tín dụng cho sản xuất, kiểm soát chi phí logistics và bảo đảm lạm phát giữ trong vùng kiểm soát – nếu không, tăng trưởng hai con số chỉ còn là mục tiêu trên giấy.
Giữ ổn định vĩ mô: Điều kiện để tăng trưởng nhanh không trở thành “bong bóng”
Tăng trưởng nhanh không khó; khó là tăng trưởng nhanh mà không đánh đổi ổn định. Đây là chỗ Việt Nam đang cố gắng tạo khác biệt. Nhà quản lý kiên định mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và kiểm soát lạm phát, đồng thời phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa – tiền tệ. Lạm phát bình quân 9 tháng tăng 4,52%, lạm phát cơ bản 4,26% cho thấy dư địa vẫn còn nhưng không quá rộng. Điều hành giá xăng dầu linh hoạt, định hướng tín dụng vào sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo là những yêu cầu bắt buộc, chứ không phải khẩu hiệu. Nếu Việt Nam giữ được kỷ luật trong giải ngân đầu tư công, ưu tiên hạ tầng chiến lược và khai thác tốt các FTA để mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng trưởng hai con số sẽ không phải là đỉnh cao duy nhất, mà là bước đệm cho một chu kỳ phát triển mới bền vững hơn.
