Thành phố Quảng Ninh: bước ngoặt hành chính cho một không gian phát triển mới
Thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương là đơn vị hành chính mới được thành lập trên toàn bộ diện tích và dân số tỉnh Quảng Ninh, sở hữu vị trí địa – kinh tế đặc biệt với biên giới đất liền, biên giới biển, hệ thống cảng biển, cửa khẩu, sân bay, cao tốc, đường sắt cùng không gian du lịch di sản phong phú, trở thành đô thị có tiềm năng phát triển mạnh về công nghiệp, dịch vụ và du lịch cao cấp. Điểm quan trọng của việc Quảng Ninh thành phố trực thuộc nằm ở chỗ: đây không chỉ là sự “đổi biển hiệu” từ tỉnh sang thành phố, mà là bước nâng hạng trong tư duy phát triển. Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương ngày 24/8, nghị quyết có hiệu lực từ 1/9, đưa Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc thứ 8 sau Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP HCM, Huế, Cần Thơ và Đồng Nai. Quy mô tự nhiên của Quảng Ninh khoảng 6.231 km2 với gần 1,52 triệu dân, cấu trúc gồm phường, xã và đặc khu cho thấy đây là một thành phố có “bề ngang” lãnh thổ hiếm gặp so với các đô thị trực thuộc khác. Chính sự rộng lớn này đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý đô thị, nhưng đồng thời mở ra không gian quy hoạch kinh tế – xã hội theo từng tiểu vùng rất linh hoạt. Trở thành thành phố trực thuộc, Quảng Ninh có vị thế chính trị – hành chính mới để đàm phán, thu hút đầu tư, chủ động hơn trong các chính sách đặc thù về kinh tế biển, cửa khẩu, công nghiệp và du lịch. Nếu trước đây Quảng Ninh thường được nhắc như một tỉnh năng động, thì nay câu hỏi phải chuyển thành: thành phố Quảng Ninh sẽ làm gì để xứng với “chiếc áo” lớn mình đang mặc?
Kinh tế Quảng Ninh 14 tỷ USD: từ tỉnh khai khoáng đến trung tâm dịch vụ – công nghiệp
Việc Quảng Ninh thành phố trực thuộc diễn ra khi nền kinh tế địa phương đã đạt quy mô hơn 14 tỷ USD, đứng thứ 7 trong 34 tỉnh, thành trên cả nước, với tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2025 lên tới 11,89%, mức cao nhất toàn quốc. Đó không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của quá trình chuyển dịch cơ cấu rất rõ ràng từ một địa phương gắn với hình ảnh khai thác tài nguyên sang nền kinh tế dịch vụ – công nghiệp chế biến, chế tạo. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Năm 2025, GRDP bình quân đầu người Quảng Ninh đạt 10.402 USD, gấp hơn hai lần bình quân cả nước". Con số này cho thấy mức sống và năng lực chi tiêu của cư dân lẫn sức hấp dẫn của thị trường địa phương đối với nhà đầu tư. Đáng chú ý, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chỉ chiếm 4,63% GRDP, trong khi công nghiệp – xây dựng chiếm 46,18% và dịch vụ cùng thuế sản phẩm chiếm 49,19%, phản ánh một cơ cấu hiện đại. Công nghiệp chế biến, chế tạo đang trở thành động lực tăng trưởng mới, với mức tăng 33,69% trong năm 2025, lan tỏa sang thương mại, vận tải, kho bãi và các dịch vụ phục vụ sản xuất. Trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP tiếp tục tăng 11,11%, đứng thứ 4 cả nước, cho thấy đà tăng chưa hề chững lại. Khi một nền kinh tế địa phương đạt trình độ này, việc nâng hạng thành phố trực thuộc là bước đi hợp lý để tạo khuôn khổ chính sách tương xứng với sức bật kinh tế.
Hệ sinh thái "Không – Thủy – Bộ" của Sun Group: nền móng cho du lịch Quảng Ninh cao cấp
Nếu chỉ có Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Cô Tô, Quan Lạn hay Yên Tử, Quảng Ninh vẫn là vùng đất di sản, nhưng chưa chắc trở thành thủ phủ du lịch cao cấp. Điều biến Quảng Ninh thành điểm đến của giới siêu giàu chính là sự kết hợp giữa tài nguyên thiên nhiên và hạ tầng hiện đại. Trong đó, hệ sinh thái "Không – Thủy – Bộ" do Sun Group đầu tư hơn 20.000 tỷ đồng là bước ngoặt chiến lược. Cuối năm 2018, ba công trình trọng điểm – Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long và cao tốc Hạ Long – Vân Đồn – đồng loạt đi vào khai thác, tạo ra mạng lưới kết nối độc đáo: du khách có thể đến Quảng Ninh bằng đường hàng không, tiếp cận vịnh bằng đường biển và di chuyển giữa các trung tâm du lịch bằng cao tốc. Không nhiều điểm đến trên thế giới có cấu trúc dịch chuyển “khép kín” như vậy. Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO, có thể đón các dòng máy bay hiện đại như Boeing 787, 777 hay Airbus A350, A320, nâng năng lực tiếp nhận du khách quốc tế ở phân khúc chi tiêu cao. Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, với nhà ga rộng 4.500 m2, cao 3 tầng, được thiết kế bởi kiến trúc sư Bill Bensley, đã đưa Hạ Long vào bản đồ du lịch tàu biển quốc tế. Cao tốc Hạ Long – Vân Đồn rút ngắn thời gian di chuyển từ 90 phút xuống khoảng 50 phút, trực tiếp nâng chất lượng trải nghiệm của du khách.
Du lịch Quảng Ninh cao cấp: "thỏi nam châm" mới của giới siêu giàu và cư dân thành phố
Khi hạ tầng "Không – Thủy – Bộ" hình thành, du lịch Quảng Ninh cao cấp không còn là khẩu hiệu mà trở thành phân khúc có thị trường rõ ràng. Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, hệ thống đảo và vùng biển rộng lớn kết hợp với các sản phẩm nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí đã giúp Quảng Ninh tiếp cận nhóm khách siêu giàu Ấn Độ và giới triệu phú, tỷ phú toàn cầu. Sự kiện những đám cưới xa hoa của gia đình tỷ phú Ấn Độ tổ chức tại Hạ Long chỉ là bề nổi của xu hướng biến Quảng Ninh thành “sân khấu” cho các trải nghiệm cá nhân hóa: hành trình trực thăng, du thuyền, xe sang, dịch vụ riêng tư trên vịnh Hạ Long – Bái Tử Long. Với cư dân thành phố, điều này tạo ra cơ hội việc làm chất lượng cao và môi trường dịch vụ ngày càng tốt hơn, từ khách sạn, nhà hàng đến ngành vận tải – logistics. Câu chuyện quan trọng với người dân là: khi hạ tầng tốt lên, họ đi lại nhanh hơn, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa dễ hơn, và có cơ hội tham gia chuỗi cung ứng du lịch – dịch vụ. Ba công trình của Sun Group về đường không, đường thủy, đường bộ đã trực tiếp rút ngắn thời gian di chuyển, mở rộng phạm vi trải nghiệm của cả du khách lẫn cư dân. Thành phố trực thuộc cũng đồng nghĩa với việc hạ tầng đường bộ, đường sắt cao tốc, sân bay, cảng biển và đô thị thông minh sẽ được ưu tiên phát triển hơn.”
Thành phố trực thuộc và bài toán quản lý đô thị cấp cao
Nâng hạng lên thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ mở rộng không gian phát triển, mà còn đặt ra yêu cầu mới trong quản lý đô thị: quy hoạch dài hạn, kiểm soát ô nhiễm, quản lý dân số cơ động và giữ gìn di sản thiên nhiên lẫn văn hóa. Quảng Ninh sẽ phải chứng minh rằng tăng trưởng GRDP 2 chữ số có thể đi cùng với chất lượng sống đô thị. Theo định hướng, thành phố phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP khoảng 12% mỗi năm, đưa GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 lên khoảng 20.000 USD, với dịch vụ chiếm 40–43%, công nghiệp – xây dựng 45–48%, nông, lâm nghiệp và thủy sản chỉ 2–5%, kinh tế số khoảng 30% GRDP. Những mục tiêu này cho thấy Quảng Ninh muốn trở thành hình mẫu về đô thị dịch vụ – công nghiệp – số. Vấn đề là: để không bị mắc kẹt trong tăng trưởng nóng, thành phố cần chính sách đô thị thông minh gắn với kiểm soát mật độ xây dựng ven biển, bảo tồn vịnh, đảo, rừng, và cân bằng giữa các khu công nghiệp với không gian sống. Thành phố trực thuộc cho phép Quảng Ninh có thêm quyền và nguồn lực, nhưng cũng đặt địa phương dưới “kính hiển vi” về trách nhiệm với di sản quốc gia. Nhìn toàn cảnh, Quảng Ninh thành phố trực thuộc là bước đi hợp lý khi nền kinh tế đã đạt mốc 14 tỷ USD và chuỗi du lịch cao cấp đã hình thành. Vấn đề không còn là "Quảng Ninh có xứng đáng" mà là "Quảng Ninh sẽ dùng vị thế mới này như thế nào" để vừa giữ vững đà tăng trưởng, vừa bảo vệ báu vật thiên nhiên mà mình đang sở hữu.
