Hợp tác tài chính Việt Nam Lào: từ biểu tượng hữu nghị đến động lực tăng trưởng
Hợp tác tài chính Việt Nam Lào là khuôn khổ phối hợp giữa hai Bộ Tài chính nhằm chia sẻ kinh nghiệm quản lý ngân sách, hỗ trợ hạ tầng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và đồng bộ chính sách để phục vụ quan hệ kinh tế Việt Lào, tăng giao thương hai nước và giữ ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh biến động khu vực. Trong 2 ngày 18-19/8 tại Viêng Chăn, đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam do ông Phạm Quang Toản dẫn đầu đã làm việc với Bộ Tài chính Lào và hệ thống Học viện Kinh tế - Tài chính Lào, tập trung vào việc bàn giao và tiếp nhận hai dự án cơ sở đào tạo tài chính. Điều đáng nói, đây không chỉ là một chuyến công tác kỹ thuật, mà là thông điệp chính trị: tài chính được chọn làm trụ cột mới cho liên kết chiến lược giữa hai nước.
Những dự án đào tạo tài chính: nền móng cho quan hệ kinh tế Việt Lào dài hạn
Hai bên đã ký biên bản bàn giao – tiếp nhận Dự án Xây dựng Học viện Kinh tế - Tài chính Đông Khăm Xạng giai đoạn 3 và Dự án Cải tạo, nâng cấp Học viện Kinh tế - Tài chính chi nhánh phía Nam Lào. Đây là các công trình tượng trưng cho cách tiếp cận dài hạn: thay vì chỉ hỗ trợ tài chính ngắn hạn, Việt Nam ưu tiên đầu tư vào năng lực thể chế và đào tạo cán bộ tài chính cho Lào. Theo đoàn công tác Việt Nam, việc bàn giao đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ hoàn công và tài liệu kỹ thuật là điều kiện để phía Lào quản lý, vận hành và bảo trì công trình hiệu quả, lâu dài. Nói cách khác, hợp tác tài chính Việt Nam Lào đang dịch chuyển từ “trao khoản hỗ trợ” sang “trao khả năng quản lý” – yếu tố quyết định chất lượng quan hệ kinh tế Việt Lào trong vài thập kỷ tới.
Kế hoạch hợp tác 2026: tài chính ở trung tâm ổn định và phát triển
Tại hội nghị đánh giá việc triển khai Thỏa thuận về Kế hoạch hợp tác năm 2026, hai bên khẳng định các mục tiêu cơ bản đã đạt được, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Bộ trưởng Tài chính Việt Nam nhấn mạnh hợp tác quốc phòng, an ninh tiếp tục là một trụ cột, song tài chính đang trở thành trụ cột mềm giúp kết nối các mảng hợp tác khác. Trong khi đó, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Lào thẳng thắn chỉ ra rằng biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu đang làm chậm lại tiến trình phát triển của cả Lào và Việt Nam. “Tài chính đối với Lào là quan trọng nhất, phải có nguồn lớn để đáp ứng nhu cầu”, ông đề nghị Việt Nam hỗ trợ chuyên gia và chia sẻ kinh nghiệm trong cân đối ngân sách, ưu tiên vốn cho hạ tầng kết nối thương mại với Việt Nam.
Giao thương hai nước và những ưu tiên chiến lược mới
Trọng tâm của quan hệ kinh tế Việt Lào những tháng cuối năm 2026 là thúc đẩy kết nối hạ tầng và tạo đột phá cho giao thương hai nước. Lào đang ưu tiên các dự án đường số 6, đường số 12, tuyến cao tốc Viêng Chăn – Hà Nội và cao tốc nối cửa khẩu Cha Lo với cảng Vũng Áng, nhằm phục vụ thương mại song phương. Về phía mình, Việt Nam nhìn thấy ở đây không chỉ là câu chuyện đường sá, mà là cơ hội gắn hợp tác tài chính Việt Nam Lào với một hành lang logistics mới cho cả khu vực. Hội nghị đã thống nhất tiếp tục thúc đẩy hợp tác năng lượng, với việc hai bên đã ký các thỏa thuận mua bán điện và than, đồng thời ưu tiên hợp tác giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đây là cách tiếp cận thông minh: dùng tài chính và năng lượng làm đòn bẩy để củng cố chuỗi cung ứng chung và tăng sức cạnh tranh khu vực.
Từ 2026 đến 2030: đặt lại trật tự ưu tiên trong hợp tác tài chính Việt Nam Lào
Từ các diễn biến hiện nay, có thể thấy giai đoạn 2026-2030 của hợp tác tài chính Việt Nam Lào phải xoay quanh ba ưu tiên: một là, tiếp tục đầu tư vào hạ tầng đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm quản lý ngân sách, như cam kết của Bộ Tài chính Việt Nam về sẵn sàng phối hợp quản lý, sử dụng và khai thác các công trình tài chính – đào tạo tại Lào. Hai là, gắn chặt hợp tác tài chính với các dự án hạ tầng chiến lược và năng lượng, tạo nền tảng cho giao thương hai nước và kết nối ba nền kinh tế Việt Nam – Lào – Campuchia. Ba là, đặt doanh nghiệp ở trung tâm, khi hội nghị đã nhấn mạnh việc tăng đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư và tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng thương mại, chuẩn bị cho các hoạt động kỷ niệm lớn vào năm 2027. Nếu ba ưu tiên này được duy trì một cách nhất quán, hợp tác tài chính sẽ không chỉ là biểu tượng hữu nghị, mà trở thành động cơ tăng trưởng chung cho cả hai nền kinh tế.
