An toàn dân sinh là thước đo của khắc phục
Khắc phục mưa lũ là quá trình đưa người dân trở lại sinh hoạt an toàn, đồng thời sửa chữa hạ tầng và khôi phục sản xuất sau khi nước rút. Hai chuyến kiểm tra liên tiếp tại Xuân Phước và Long Phụng cho thấy công việc ấy cần bắt đầu từ những nhu cầu sát sườn: nước sạch, nhà ở, đường đi và khả năng ứng phó nếu thời tiết xấu trở lại. Sáng 13/11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn kiểm tra thiệt hại, chỉ đạo khắc phục tại xã Xuân Phước. Trước đó một ngày, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy U Huấn kiểm tra công tác ứng phó và khắc phục tại xã Long Phụng. Hai địa bàn gặp tình huống khác nhau, nhưng cùng đặt ra yêu cầu không để việc khắc phục chỉ dừng ở ghi nhận thiệt hại: chính quyền phải chuyển nhanh từ ứng phó sang bảo vệ sức khỏe, an toàn và sinh kế của người dân.
Xuân Phước: nước sạch và đường sá là ưu tiên cấp bách
Mưa lớn từ ngày 8 đến 12/11 gây ngập khu dân cư, đường giao thông và vùng sản xuất nông nghiệp ở Xuân Phước. Toàn xã có 159 nhà bị ngập nền, 273 giếng sinh hoạt bị ngập; một số công trình giao thông, thủy lợi sạt lở, bồi lấp hoặc hư hỏng. Thiệt hại ban đầu ước tính khoảng 5 tỷ đồng. Những con số ấy cho thấy nước rút chưa đồng nghĩa đời sống đã an toàn: giếng nhiễm bẩn và đường hư hỏng vẫn tác động trực tiếp đến sinh hoạt, đi lại. Nước đã rút, các khu dân cư không còn bị chia cắt; 251 hộ với 835 người sơ tán trước đó đã trở về nhà, không ghi nhận thiệt hại về người. Ông Nguyễn Thiên Văn yêu cầu bơm tháo nước, vệ sinh và khử khuẩn các giếng bị ngập; tại điểm sạt lở, cần cảnh báo, chốt trực và sửa chữa tạm để từng bước thông đường. Đây là thứ tự hợp lý: giảm rủi ro sức khỏe trước, khôi phục kết nối sau.
Việc đánh giá thiệt hại cũng cần đi cùng hành động minh bạch. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu xã rà soát, thống kê sát thực tế, lưu hồ sơ và chứng cứ; huy động nguồn lực tại chỗ, đồng thời đề xuất hỗ trợ cấp trên khi thiệt hại vượt khả năng địa phương. Khôi phục sản xuất nông nghiệp, điện, nhà ở và công trình thiết yếu sẽ quyết định người dân có thể trở lại nhịp sống bình thường nhanh đến đâu.
Long Phụng: sửa nhà xong vẫn phải giữ cảnh giác
Ở Long Phụng, tình huống trước mắt bắt nguồn từ lốc xoáy tối 10/11 tại thôn Đức Lợi, làm ảnh hưởng 22 căn nhà. Bốn căn bị tốc mái với mức thiệt hại dưới 20%, 18 căn còn lại bị ảnh hưởng nhẹ; không có người bị thương. Chính quyền xã đã phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự, Công an, Bộ đội Biên phòng, thôn và các hộ dân sửa chữa cả 22 căn, hoàn tất ngay trong sáng 11/11. Tốc độ hỗ trợ này đáng ghi nhận vì giúp các gia đình sớm ổn định chỗ ở, thay vì chờ một kế hoạch khắc phục kéo dài. Tuy nhiên, nhà cửa được sửa xong không có nghĩa nguy cơ đã qua. Khi mực nước sông Vệ dâng cao, ông U Huấn yêu cầu xã và các thôn theo dõi sát mưa lũ, kiểm tra khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập sâu, kịp thời cảnh báo và hướng dẫn người dân đi lại an toàn. Lực lượng trực cùng nhân lực, phương tiện cần sẵn sàng theo phương châm “4 tại chỗ” để xử lý tình huống phát sinh.
Khác thiệt hại, chung yêu cầu hành động liên tục
Đối chiếu hai chuyến kiểm tra cho thấy trọng tâm khắc phục khác nhau theo mức độ và dạng thiệt hại. Xuân Phước cần xử lý hậu quả ngập trên diện rộng: bảo đảm nước sinh hoạt an toàn, kiểm soát điểm sạt lở, sửa chữa hạ tầng và khôi phục sinh kế. Long Phụng đã sửa xong nhà bị lốc xoáy, nên nhiệm vụ nổi bật chuyển sang duy trì cảnh giới trước mực nước sông dâng và chuẩn bị lực lượng, phương tiện ứng phó. Điểm chung không nằm ở một danh sách việc làm giống nhau, mà ở sự nối tiếp giữa cứu trợ, khắc phục và phòng ngừa. Ứng phó mưa lũ chỉ hiệu quả khi cảnh báo đến đúng lúc; khắc phục hậu quả thiên tai chỉ có ý nghĩa khi người dân được tiếp cận nước sạch, đường an toàn và nơi ở ổn định. Vì vậy, thiệt hại mưa lũ cần được rà soát đầy đủ, còn các biện pháp tạm thời phải đi kèm kế hoạch khôi phục lâu dài. Hai chuyến kiểm tra nhấn mạnh một nguyên tắc thiết thực: không chờ nguy cơ quay lại mới chuẩn bị.






