Kiên trì là cách gieo hy vọng
Nhà giáo tận tâm là người tiếp tục nâng đỡ người học bằng sự kiên trì, kể cả khi lớp học thiếu thốn, tiến bộ đến chậm hoặc con đường học vấn bị nghịch cảnh ngắt quãng. Ba hành trình của Trịnh Thị Hằng, Phan Thị Hồng Quyên và Lê Minh Ngọc cho thấy lòng tận tụy không chỉ nằm ở bục giảng: đó còn là khả năng nhận ra người học cần gì và không vội buông tay khi việc giúp đỡ trở nên khó khăn. Mỗi người chọn một cách đồng hành. Cô Hằng trở lại với việc dạy chữ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt sau khi nghỉ hưu; cô Quyên bám trường ở vùng khó, nơi có lúc ngày khai giảng chỉ năm trẻ đến dự; bà Ngọc dành hơn hai thập kỷ cho công tác khuyến học. Điểm chung không phải những câu chuyện thành công không tì vết, mà là niềm tin rằng một cơ hội học tập có thể mở ra bước tiếp theo.
Trịnh Thị Hằng: dạy theo nhịp của từng người
Năm 2022, sau khi nghỉ hưu từ Trường tiểu học Ngọc Khánh, cô Trịnh Thị Hằng nhận lời giảng dạy lớp xóa mù chữ chương trình tiểu học tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp–Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố. Nỗi nhớ lớp học và tiếng đọc bài đã đưa cô trở lại, nhưng trong một môi trường hoàn toàn khác: lớp có 47 học viên, học chương trình từ lớp 1 đến lớp 5; trong đó có 5 học sinh khuyết tật, 12 em chậm phát triển thể chất hoặc gặp hạn chế trong quá trình phát triển, cùng một học viên 60 tuổi. Ở đây, một giáo án chung không thể đáp ứng mọi trình độ. Cô chia nhỏ thời gian, điều chỉnh nội dung và phương pháp theo khả năng tiếp thu của từng người. Tiến bộ có thể là đọc trôi chảy hơn, viết được câu hoàn chỉnh hay biết lễ phép chào cô. Cô cũng thiết kế bài giảng bằng công nghệ thông tin, tổ chức vui chơi và dành những món quà nhỏ để lớp học gần gũi hơn. Cách làm ấy nhắc rằng dạy chữ học sinh không chỉ là truyền đạt bài học, mà còn là kiên nhẫn nhìn thấy từng bước tiến.
Phan Thị Hồng Quyên: ở lại khi lớp học vắng
Cô Phan Thị Hồng Quyên bắt đầu công tác năm 2002 tại Trường Mầm non Hương Quang, một xã biên giới đặc biệt khó khăn ở Hà Tĩnh. Đường núi gần 30 km từ nhà đến trường, lớp học có khi chỉ là phòng mượn với nền đất và vách nứa; cô soạn giáo án dưới ánh đèn dầu, tự làm học liệu từ những vật dụng sẵn có. Nhiều gia đình mưu sinh bằng nghề rừng, chưa thể dành đủ điều kiện cho việc học của con, nên vận động trẻ đến lớp là phần việc thường xuyên. Cô nhớ ngày khai giảng năm học 2013–2014, toàn trường chỉ có năm trẻ đến dự. Những ngày đầu, cô từng mệt mỏi và tự hỏi liệu mình có thể gắn bó lâu dài. Nhưng cô chọn ở lại vì tin trẻ thiệt thòi càng cần người lớn yêu thương, đồng hành. Khi cả xã phải di dời để xây dựng công trình thủy lợi, cô tiếp tục theo học trò đến vùng tái định cư. Dù thiếu học liệu và thiết bị, cô vẫn tìm cách để trẻ tạo hình chữ, ghép chữ, học hợp tác và tự tin. Sự bền bỉ ấy mới là điều truyền cảm hứng học tập, chứ không phải một lớp học có đủ tiện nghi.
Lê Minh Ngọc: mở lối học tập sau bục giảng
Nhà giáo Lê Minh Ngọc hiểu nỗi chia xa và giá trị của một mái trường từ chính tuổi thơ: bà rời Sài Gòn ra Bắc khi mới 12 tuổi, rồi trở về sau hai mươi năm. Sau hơn ba thập kỷ làm giáo dục, bà nghỉ hưu nhưng không xem đó là điểm dừng. Bà chuyển sang đồng hành với sinh viên nghèo hiếu học, dành hơn hai thập kỷ cho công tác khuyến học. Sau 26 năm, điều bà tự hào không phải số tiền vận động hay số học bổng đã trao, mà là gần 3.000 sinh viên trưởng thành cùng chương trình. Tuy vậy, giúp đỡ không phải lúc nào cũng đủ sức giữ một người trên giảng đường: bà vẫn day dứt về một sinh viên quê Cần Giờ phải dừng học vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, dù đã nhận học bổng và hỗ trợ. Nỗi day dứt ấy làm rõ giới hạn của thiện nguyện, nhưng cũng giải thích vì sao bà tiếp tục: mỗi em có một câu chuyện riêng và xứng đáng có cơ hội bước tiếp. Ba nhà giáo cho thấy hy vọng được gieo bằng những việc làm bền bỉ, chứ không phải lời hứa rằng mọi khó khăn sẽ biến mất.
