Cầu vượt biển Hòn Khoai: Định nghĩa mới về hạ tầng cực Nam
Cầu vượt biển Hòn Khoai là một công trình cơ sở hạ tầng giao thông hiện đại, dài hơn 18km, nối từ điểm cuối cao tốc Cà Mau - Đất Mũi ra đảo Hòn Khoai, được thiết kế quy mô 4 làn xe và tích hợp với cảng biển, hình thành trục kết nối chiến lược mới cho khu vực cực Nam. Dự án cầu vượt biển dài nhất này được khởi công ngày 19/8/2025, đặt mục tiêu hoàn thành cuối năm 2028 cùng với cao tốc Cà Mau - Đất Mũi. Điều đáng chú ý là toàn bộ tổ hợp hạ tầng – cao tốc, cầu vượt biển và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai – được triển khai như một gói chiến lược, không chỉ để rút ngắn hành trình mà còn để “kéo” Cà Mau ra biển, đưa vùng đất cực Nam vào sâu hơn trong mạng lưới giao thương quốc tế.
Dự án cao tốc gần 60.000 tỷ: Nền tảng cho cầu vượt biển dài nhất
Nếu cầu Hòn Khoai là biểu tượng, thì cao tốc Cà Mau - Đất Mũi là xương sống của cả tổ hợp dự án cao tốc Việt Nam này. Tuyến cao tốc dài hơn 81km, chia thành đoạn Cà Mau - Cái Nước khoảng 42km và Cái Nước - Đất Mũi gần 40km, được đầu tư quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, có 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế 100km/h. "Dự án có tổng vốn đầu tư gần 59.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028". Sau một năm thi công, đoạn Cà Mau - Cái Nước đã đạt hơn 12% giá trị hợp đồng, với 32 cây cầu (25 cầu chính và 7 cầu nhánh) đang lần lượt thành hình. Đó là tín hiệu cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ xây dựng cầu và tuyến cao tốc, dù nền đất yếu, mưa nhiều và thiếu vật liệu vẫn bám lấy công trường mỗi ngày.
Công nghệ và sáng kiến thi công giữa biển động
Điểm khác biệt của cầu vượt biển dài nhất Việt Nam không nằm ở chiều dài thuần túy, mà ở cách các kỹ sư đang “đóng” công nghệ vào biển. Cầu được xây dựng theo tiêu chuẩn cầu vượt biển hiện đại, dài hơn 18km, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80km/h và tổng mức đầu tư hơn 25.000 tỷ đồng. Về nền móng, dự án chủ yếu dùng cọc khoan nhồi; tại vùng nước sâu, cọc ống thép được áp dụng để bảo đảm ổn định kết cấu. Hệ dầm cầu là kết cấu liên hợp bê tông cốt thép – thép, trong khi nhịp thông thuyền dùng kết cấu vòm thép khẩu độ 150m, đáp ứng yêu cầu tuyến hàng hải. Sau một năm, nhiều mũi thi công đã hoàn thành khoan cọc giữa biển, bất chấp thời tiết xấu và sóng lớn thường xuyên buộc tàu vận chuyển vật liệu phải dừng hoạt động.
Thách thức tiến độ: Khí hậu, địa chất và bài toán vật liệu
Đằng sau những con số tiến độ là một danh sách thách thức không hề dễ chịu. Trên tuyến cao tốc, nền đất yếu và mưa nhiều khiến xử lý nền móng, đắp nền trở nên khó khăn; các nhà thầu buộc phải chia nhỏ nhiều mũi thi công, tăng ca và tổ chức linh hoạt để tận dụng thời gian khô ráo. Ở công trình cầu, mùa mưa khiến biển động, sóng lớn cản trở vận chuyển máy móc, thiết bị và vật tư, buộc các phương tiện phải hạn chế hoạt động vì an toàn. Nguồn cát, đá phải huy động từ nhiều địa phương rồi chuyển bằng đường biển đến khu vực thi công. Dù vậy, sau một năm, nhiều hạng mục kết cấu quan trọng ở cả tuyến cao tốc và cầu vượt sông, vượt biển đã dần thành hình, cho thấy tiến độ xây dựng cầu và đường đang được đẩy lên mức “chạy đua” với thời tiết.
Từ trục kết nối cực Nam đến áp lực về đích 2028
Khi hoàn thành, cầu Hòn Khoai sẽ vượt Tân Vũ - Lạch Huyện và Thị Nại để trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, đồng thời nằm trong nhóm những cầu vượt biển dài nhất Đông Nam Á. Quan trọng hơn, nó sẽ nối trực tiếp hành lang cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, tiếp nối Cà Mau - Đất Mũi, rồi vươn ra Hòn Khoai, tạo một hành lang liên hoàn từ trung tâm đồng bằng tới cực Nam. Không gian kết nối mới này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn được kỳ vọng thúc đẩy giao thương, du lịch, logistics và khai thác kinh tế biển, hình thành cửa ngõ logistics mới cho Đồng bằng sông Cửu Long. Nhưng mốc cuối 2028 là một áp lực rất thực: chỉ khi cả cao tốc, cầu vượt biển và cảng Hòn Khoai cùng về đích đúng hẹn, “giấc mơ hạ tầng cực Nam” mới trở thành lợi thế phát triển chứ không phải thêm một dự án dang dở.
