Chiến dịch 14.000 tỷ: Giao thông nông thôn Cà Mau bước vào giai đoạn bứt phá
Chiến dịch nâng cấp giao thông nông thôn Cà Mau là chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn, tập trung xây dựng và cải tạo hàng nghìn tuyến đường nông thôn nhằm nhựa hóa, bê tông hóa mạng lưới đường xã, liên xã, kết nối đến từng khóm, ấp, qua đó xóa điểm nghẽn lưu thông, giảm chi phí vận chuyển và thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững.
Điểm cốt lõi của chiến dịch là Cà Mau chấp nhận một cú “đầu tư lớn” vào đường sá để đổi lấy một cấu trúc kinh tế nông thôn mới, nơi giao thông không còn là nút thắt mà trở thành lợi thế cạnh tranh. Nghị quyết số 16 đặt mục tiêu xây dựng hơn 4.080 tuyến đường với tổng chiều dài khoảng 8.470km, cùng hệ thống cầu, với tổng vốn dự kiến hơn 14.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng, mà là tuyên bố chính trị: lấy sự hài lòng và chất lượng cuộc sống của người dân làm trung tâm phục vụ. Nếu làm đến nơi đến chốn, chiến dịch này có thể tái định vị vai trò của giao thông nông thôn trong toàn vùng Mekong.
Từ Năm Căn đến Ông Đồi: Tuyến đường 12,3km và ý nghĩa vượt ra ngoài một xã
Trong bức tranh nâng cấp đường sá 2026, tuyến đường ô tô đến trung tâm xã Phan Ngọc Hiển – đoạn từ cầu Năm Căn đến cầu Ông Đồi ngoài – là ví dụ điển hình cho cách Cà Mau đang cụ thể hóa chiến lược. Tuyến này dài khoảng 12,3km, điểm đầu giao với đường gom cầu Năm Căn trên tuyến đường Hồ Chí Minh, điểm cuối tại mố A cầu Ông Đồi ngoài, thuộc xã Đất Mũi. Tổng mức đầu tư gần 150 tỷ đồng, thuộc nhóm C, công trình giao thông cấp IV, do UBND xã Phan Ngọc Hiển làm chủ đầu tư.
Về kỹ thuật, tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp V đồng bằng, vận tốc thiết kế 40km/h, mặt đường rộng 5,5m, lề gia cố mỗi bên 0,5m, tải trọng thiết kế khoảng 10 tấn. Ba cây cầu trên tuyến – Xẻo Lá, Biện Nhạn, Nhưng Miên – cũng được mở rộng với chiều rộng toàn cầu 6m. Dự án dự kiến triển khai giai đoạn 2026–2028, không thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, nguồn vốn bố trí từ ngân sách tỉnh trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021–2025 và 2026–2030. Đây là tuyến đường nhỏ trong tổng thể, nhưng là “mạch máu” nối vùng nuôi tôm, nuôi cá với trục Hồ Chí Minh, giảm đáng kể chi phí vận chuyển cho doanh nghiệp và nông hộ.
19 xã vào cuộc: Từ nghị quyết đến công trường và vai trò của người dân
Chiến dịch giao thông nông thôn Cà Mau không dừng ở văn bản. Ngay sau lễ phát động, tại 19 xã, lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên cùng đông đảo nhân dân đã ra quân làm đường, thể hiện quyết tâm đưa Nghị quyết 16-NQ/TU vào cuộc sống một cách thực chất. Các đoàn công tác của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ được phân công bám sát từng địa bàn để chỉ đạo và động viên lực lượng thi công. Điều này cho thấy tỉnh không muốn chiến dịch 14.000 tỷ đồng bị “chết trên giấy”.
Ở góc độ quản trị, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh giao thông nông thôn là “mạch máu mở đường cho phát triển kinh tế – xã hội, là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân”. Phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” được đặt ở trung tâm, với yêu cầu làm tốt công tác dân vận để người dân tự nguyện hiến đất, giải phóng mặt bằng, đóng góp ngày công và giám sát chất lượng công trình. Nếu địa phương giữ đúng tinh thần “nói đi đôi với làm”, đây sẽ là một mô hình phát triển nông thôn dựa trên đồng thuận xã hội, chứ không chỉ là công trình bê tông.
Tác động kinh tế: Từ giảm chi phí logistics đến nâng thu nhập nông dân
Điểm đáng chú ý nhất của chiến dịch này là cách nó tái cấu trúc chi phí và cơ hội trong nền kinh tế nông thôn. Khi 100% tuyến đường xã, liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa, mạng lưới giao thông bê tông kiên cố kết nối đến 100% khóm, ấp, các điểm nghẽn lưu thông sẽ được xóa bỏ, chi phí vận chuyển giảm, thương mại nông sản được thúc đẩy và thu nhập người dân được nâng lên. Nói cách khác, mỗi mét đường mới là một phần chi phí logistics bị cắt giảm, một phần giá trị gia tăng được giữ lại cho nông dân.
Cụ thể hơn, tuyến đường đến trung tâm xã Phan Ngọc Hiển khi hoàn thành sẽ tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp đi lại, vận chuyển hàng hóa, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Việc bảo đảm quy mô và tải trọng khai thác đồng bộ trên toàn tuyến giúp xe tải 10 tấn ra vào vùng nuôi trồng, chế biến mà không bị giới hạn bởi cầu yếu, đường hẹp. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng dựa vào tốc độ và chi phí, giao thông nông thôn Cà Mau nếu được nâng cấp đúng chuẩn sẽ trở thành lợi thế logistics quan trọng cho cả vùng, chứ không chỉ là sự tiện lợi cho người đi lại.
Thách thức và kết luận: Đường sá chỉ là điều kiện cần
Dù quy mô đầu tư lớn và mục tiêu rõ ràng, chiến dịch nâng cấp đường sá 2026 vẫn đối mặt nhiều thách thức: bảo đảm tiến độ, giữ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, tránh thất thoát, lãng phí hay tiêu cực như lãnh đạo tỉnh đã cảnh báo. Nếu chất lượng thi công kém, đường nhanh xuống cấp, toàn bộ logic kinh tế – giảm chi phí vận chuyển, tăng kết nối – sẽ bị phá vỡ. Khi đó, 14.000 tỷ đồng chỉ đổi lấy một lớp bê tông mỏng, không phải một nền tảng phát triển nông thôn.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là xây xong bao nhiêu tuyến đường, mà là những tuyến đường đó có thực sự phục vụ người dân, doanh nghiệp và kết nối hiệu quả với mạng lưới vùng. Giao thông nông thôn Cà Mau đang có cơ hội hiếm để “lột xác”: từ những con lộ đất mùa nắng bụi, mùa mưa lầy, thành các trục vận chuyển nông sản, thủy sản ổn định. Nhưng đường sá chỉ là điều kiện cần; điều kiện đủ sẽ là cách tỉnh gắn hạ tầng với quy hoạch sản xuất, logistics và dịch vụ, để mỗi cây cầu, mỗi tuyến lộ mới đều trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị kinh tế nông thôn hiện đại.
